Φίλιππος Ζάχαρης: Ευρωεκλογές: ο μεγάλος κίνδυνος της ακροδεξιάς

Φίλιππος Ζάχαρης

Και ενώ η ημερομηνία διεξαγωγής των Ευρωεκλογών πλησιάζει, ολοένα και πιο κοντά βρίσκεται και ο μεγάλος κίνδυνος που σχετίζεται με την αύξηση των ποσοστών της ακροδεξιάς και της εθνικιστικής – λαϊκίστικης δεξιάς, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την εναπομείνουσα δημοκρατία.

Και όλα αυτά τη στιγμή που η Ρωσία κάνει το κάθε τι για να τορπιλίσει το ευρωπαϊκό δημοκρατικό ιδεώδες, ενισχύοντας παράλληλα όλες εκείνες τις ακροδεξιές - και όχι μόνο - φωνές που μπορεί να προκαλέσουν σοβαρούς τριγμούς στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα και κεκτημένο.

Δεν είναι τυχαίο που και τη χώρα μας οι αντιευρωπαϊκές φωνές ολοένα και πληθαίνουν και το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο σοβαρό, από τη στιγμή που δεν υπάρχει από τα υποτιθέμενα κόμματα του «δημοκρατικού τόξου» καμία ουσιαστική αντίδραση. Τουναντίον από μερίδα της αριστεράς εκφράζεται τρόπον τινά και μια συνολική απέχθεια για την Ευρώπη.

Η κατάσταση λοιπόν είναι κρίσιμη και οι λίγες ημέρες που απομένουν θα πρέπει να κάνουν τον καθένα να σκεφθεί τις ευθύνες που του αναλογούν για αυτή την επικείμενη ακροδεξιά στροφή στην Ευρώπη, που αν πραγματικά συμβεί, θα γυρίσει πολλά χρόνια πίσω τον κόσμο. Προς τέρψιν φυσικά των αυταρχικών και ολοκληρωτικών καθεστώτων.

Ας δούμε όμως περίπου ποια είναι η κατάσταση και από πού προέρχεται ο κίνδυνος από ένα πολύ ενδιαφέρον αφιέρωμα – ανάλυση στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) που δημοσιεύθηκε και στο Αυστριακό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΑPA).

Όπως αναφέρεται λοιπόν, μεταξύ άλλων στο εν λόγω αφιέρωμα, η ακροδεξιά και οι δεξιοί λαϊκιστές βρίσκονται σε άνοδο ενόψει των Ευρωεκλογών.

Τα ακροδεξιά κόμματα προηγούνται στη Γαλλία, την Ιταλία και την Αυστρία, με τους ακροδεξιούς να υποστηρίζουν τις αντιδράσεις των λαϊκών κομμάτων.

Ένα μήνα λοιπόν πριν από τις Ευρωεκλογές, και το ακροδεξιό γερμανικό AfD ισοβαθμεί με τους Πράσινους στη δεύτερη θέση στις γερμανικές δημοσκοπήσεις:

Τουτέστιν, αναμένεται μια σαφής μετατόπιση προς τα δεξιά σε όλη την Ευρώπη όταν καταμετρηθούν οι ψήφοι στις 9 Ιουνίου. Η ισορροπία δυνάμεων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι λοιπόν πολύ πιθανό να αλλάξει.

Οι τρέχουσες δημοσκοπήσεις προβλέπουν σημαντικά κέρδη για την ομάδα «Ταυτότητα και Δημοκρατία (ID)». Στα μέλη της περιλαμβάνονται το FPÖ, το γερμανικό AfD και το κόμμα Rassemblement National (RN) της Λεπέν από τη Γαλλία.

Σύμφωνα με αναλύσεις της πλατφόρμας “Europe Elects”, η οποία διεξάγει δημοσκοπήσεις από τις 27 χώρες της ΕΕ, η ομάδα ID θα μπορούσε να αυξηθεί από τους 59 που είναι σήμερα σε 83 ευρωβουλευτές.

Η δεύτερη δεξιά ομάδα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι η Ομάδα των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών (ECR), η οποία σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις μπορεί να αναμένει 84 έδρες - αύξηση κατά 16 ευρωβουλευτές.

Η ομάδα “ECR” περιλαμβάνει το ακροδεξιό ισπανικό κόμμα “Vox”, το κόμμα της ακροδεξιάς επικεφαλής της ιταλικής κυβέρνησης Τζόρτζια Μελόνι και το εθνικιστικό κόμμα “PiS” από την Πολωνία.

Το ID και το EKR βρίσκονται περίπου στο ίδιο επίπεδο με τους Φιλελεύθερους στις δημοσκοπήσεις.

Μετά τις Ευρωεκλογές, θα μπορούσαν να γίνουν η τρίτη και η τέταρτη ισχυρότερη δύναμη στο Κοινοβούλιο, πίσω από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) υπό την ηγεσία του CDU και του CSU και τους Σοσιαλδημοκράτες.

Το γεγονός ότι ένας υπάλληλος του επικεφαλής υποψηφίου του AfD Maximilian Krah ερευνάται για κατασκοπεία υπέρ της Κίνας και ο δεύτερος υποψήφιος Petr Bystron είναι ύποπτος για αποδοχή χρημάτων από τη Ρωσία, είναι απίθανο να αλλάξει πολλά.

«Το AfD ευδοκιμεί με μια καταστροφικά επικριτική στάση απέναντι στη φιλελεύθερη και πλουραλιστική δημοκρατία της Ευρώπης, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ανάλυση.

Είναι επομένως λογικό ότι το εν λόγω κόμμα είναι ο φυσικός σύμμαχος των αντιδημοκρατικών καθεστώτων της Κίνας και της Ρωσίας», εξηγεί ο ερευνητής του δεξιού λαϊκισμού Philipp Rhein από το Πανεπιστήμιο του Κάσελ.

Ο ίδιος βλέπει τη βάση των συμπαθούντων το AfD στο 15 έως λίγο πάνω από το 20%.

Παρά τα αναμενόμενα κέρδη, το ID και το ECR απέχουν ακόμη πολύ από την πλειοψηφία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Κατά την τρέχουσα νομοθετική περίοδο, ωστόσο, οι ευρωβουλευτές του ΕΛΚ έχουν ήδη ψηφίσει με τις ακροδεξιές ομάδες σε αρκετές περιπτώσεις, για παράδειγμα κατά αυστηρότερων περιβαλλοντικών κανονισμών και κανονισμών για τις μεταφορές.

Η πρόεδρος της Επιτροπής της ΕΕ Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν έχει αποκλείσει τη συνεργασία με την ομάδα AfD - ID σε περίπτωση επανεκλογής της - αλλά όχι με τους ευρωβουλευτές του ECR.

Το ΕΛΚ της Φον Ντερ Λάιεν είναι πιθανό να παραμείνει η μεγαλύτερη ομάδα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, είναι δυνατή η πλειοψηφία των Σοσιαλδημοκρατών, των Φιλελευθέρων, των Πρασίνων και της Αριστεράς, η οποία έχει επικρατήσει, μεταξύ άλλων, στην πράξη της ΕΕ για την αλυσίδα εφοδιασμού και την απαγόρευση των κινητήρων εσωτερικής καύσης για τα αυτοκίνητα.

«Κάτι τέτοιο δεν πρέπει να αποφασίζεται με οριακή πλειοψηφία έναντι της μεγαλύτερης κοινοβουλευτικής ομάδας», επέκρινε ο Ντάνιελ Κάσπαρι (CDU), πρόεδρος των Γερμανών ευρωβουλευτών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση του Ινστιτούτου «Ζακ Ντελόρ» που εδρεύει στις Βρυξέλλες, οι περισσότεροι νόμοι ψηφίστηκαν από συνασπισμό του ΕΛΚ, των Σοσιαλδημοκρατών και των Φιλελευθέρων. Σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτό είναι απίθανο να αλλάξει ριζικά.

Ωστόσο, οι πλειοψηφίες για περισσότερη προστασία του κλίματος ή ειδικότερα για κοινωνικά ζητήματα θα μπορούσαν να είναι «πολύ πιο δύσκολο να οργανωθούν» μετά τις εκλογές, δήλωσε στο πρακτορείο ειδήσεων AFP ο επικεφαλής υποψήφιος των Πρασίνων, ο Terry Reintke από τη Γερμανία.

Να σημειώσω εδώ, κλείνοντας, ότι η Deutsche Welle σε πρόσφατο σχετικό άρθρο είχε επισημάνει στην επικείμενη άνοδο της ακροδεξιάς.

Συγκεκριμένα υπογράμμιζε, ότι τα δεξιά λαϊκίστικα και τα ακροδεξιά κόμματα αναμένεται να ενισχυθούν, ωστόσο θεωρείται απίθανο να συνασπιστούν σε ενιαίο μέτωπο.

Όπως αναφέρθηκε χαρακτηριστικά στο δημοσίευμα, σύμφωνα με το “Politico”, οι δύο δεξιές λαϊκίστικες και ακροδεξιές ομάδες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ενδέχεται να λάβουν περισσότερες έδρες.

Οι «Ευρωπαίοι Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές» (ECR) αναμένεται να λάβουν 76 έδρες ενώ το πιο ακραίο κόμμα «Ταυτότητα και Δημοκρατία» (ID), στο οποίο ανήκει και το AfD, εκτιμάται πως θα εκλέξει 84 από τους 720 βουλευτές.

Έτσι, τα δύο κόμματα, τονίζεται ότι θα ενισχυθούν συγκριτικά με τις προηγούμενες εκλογές, τη στιγμή που οι 2 μεγάλες παρατάξεις, οι Χριστιανοδημοκράτες και οι Σοσιαλδημοκράτες θα παραμείνουν πάνω-κάτω στις ίδιες έδρες.

Οι Αριστεροί, οι Πράσινοι και οι Φιλελεύθεροι εκτιμάται πως θα είναι οι χαμένοι των εκλογών.

Οι εκλογές θα διεξαχθούν στα 27 κράτη - μέλη από τις 6 έως τις 9 Ιουνίου - σε μεγάλο βαθμό μέσω εθνικών λιστών. Τα μεγάλα κόμματα έχουν προτείνει επικεφαλής υποψηφίους σε όλη την ΕΕ για να καταστήσουν σαφέστερο στους ψηφοφόρους ποιον ψηφίζουν.

Ωστόσο, η προσέλευση των ψηφοφόρων στις Ευρωεκλογές είναι συνήθως χαμηλή- το 2019 ήταν περίπου 51%.