Φιίλιππος Ζάχαρης: Φυγή και βιωματική εμπειρία

Φίλιππος Ζάχαρης

Φυγή από τα προβλήματα σημαίνει ότι για κάποιο λόγο δεν αισθάνεται κανείς πως πρέπει να απολογηθεί για την όποια στασιμότητα απέναντί τους, πως επιλέγεται αυτή η στάση για να αποφευχθεί κάτι άλλο.

Στη ζωή συμβαίνει συχνά να ολιγωρούμε ενώπιον σύνθετων καταστάσεων, να μην παίρνουμε τις δέουσες αποστάσεις από τη νοσηρότητα και να καταφεύγουμε σε λανθασμένες επιλογές που αφορούν την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων που δημιουργούν πολύπλοκες παρενέργειες και συμβάντα.

Η εν λόγω συνθετότητα των προβλημάτων επιφέρει δυσεπίλυτες καταστάσεις, που δεν μπορούν να βρουν λύση όσο υπάρχει διστακτικότητα και αμηχανία.

Οι άνθρωποι είναι συνηθισμένοι να αποχωρούν από το τρέχον βιωματικό προσκήνιο όταν τα πράγματα περιπλέκονται και χρειάζεται να μπει το μαχαίρι στο κόκκαλο για να ανοίξει η φωτεινότητα του τοπίου.

Οι περισσότεροι άνθρωποι σήμερα δείχνουν ατολμία στην αντιμετώπιση πολύπλοκων καταστάσεων και πρωτίστως δείχνουν να αιφνιδιάζονται σαν οι πρώτες δυσκολίες κάνουν την εμφάνισή τους.

Η αρχική διστακτικότητα και αμηχανία παραχωρούν τη θέση τους στον πανικό και την επερχόμενη φυγή που προκαλείται. Δεν θέλουν δηλαδή να έρθουν αντιμέτωποι ουσιαστικά με τον ίδιο τους τον εαυτό και τις αντοχές του όταν οι καταστάσεις περιπλέκονται και οι πρώτες αντιστάσεις κάμπτονται.

Το πιο δυσάρεστο όμως απ΄όλα είναι η φυγή και η με κάθε τρόπο απεμπλοκή από τις όποιες εξελίξεις, το γεγονός δηλαδή ότι επιλέγεται η απουσία από τις τρέχουσες εξελίξεις και η παραίτηση από την ενεργό συμμετοχή στη διαμόρφωσή τους.

Ως δια μαγείας θεωρούν οι άνθρωποι πως μπορούν να βρεθούν οι λύσεις, ακριβώς εκείνη τη στιγμή που θά ‘πρεπε να ψάχνουν για λύσεις όταν μπερδεύεται το κουβάρι των γεγονότων.

Συχνά οι άνθρωποι καταφεύγουν στους ειδικούς για συμβουλές, τρόπον τινά επιθυμούν έναν κατάλογο όπως όταν κάνουν προσεκτική διατροφή για να χάσουν τα πρόσθετα κιλά. Κιτάπια όμως δεν υπάρχουν με συνταγές και λυσάρια.

Ο ίδιος ο άνθρωπος και η δομή του, οι αντοχές και οι δυνατότητές του, ο ίδιος του ο κόσμος είναι η κυρίαρχη οδός και μπούσουλας για να ξετυλιχθεί το κουβάρι των γεγονότων και των ακολουθούμενων εμπειριών.

Συχνά όμως η διαδικασία αυτή καθυστερεί στο έπακρο και η ανυπομονησία κάνει την εμφάνισή της. Βλέπετε, ο άνθρωπος δεν ικανοποιείται με την όποια αναποδιά που ενίοτε τη χαρακτηρίζει ως «κακό ριζικό» στην προσπάθειά του να εξαγνίσει το κακό που τον βρήκε.

Είναι όμως αυτός ό άνθρωπος; Είναι στην πραγματικότητα άτολμος και διστακτικός;

Φοβάται άραγε τόσο πολύ να έρθει αντιμέτωπος με την αλήθεια; Ο άνθρωπος δεν είναι καλός ή κακός, θαρραλέος ή δειλός, φοβισμένος ή ατρόμητος – είναι και τα δύο μαζί.

Τα αντίθετα στον χαρακτήρα του έλκονται και δημιουργούν μια κατάσταση όπου υπάρχει πάντα η δυνατότητα επιλογής, μια δεξαμενή αντιθέσεων και αντιφάσεων απ΄όπου αντλεί κανείς το κατάλληλο για την περίσταση.

Βέβαια δεν μπορεί να γνωρίζει εκ των προτέρων αν η εν λόγω επιλογή ενδείκνυται – εξάλλου αυτό αφορά τους κριτές της ζωής, όλους εκείνους τους αλάνθαστους προφήτες, που τα ξέρουν όλα.

Η επιλογή αντί της φυγής είναι μια διαδικασία που επιφέρει κάποια αποτελέσματα, μιας και η φύση της φυγής δεν είναι τόσο δειλία, αλλά απροθυμία συμμετοχής στα τεκταινόμενα.

Η ζωή έχει αλλάξει πολύ, οι όροι παρουσιάζουν μια προφανή πολυπλοκότητα μιας και η ίδια η ζωή είναι πολύπλοκη και σύνθετη, οι δε άνθρωποι ακολουθούν κατά πόδας με τις αλληλοσυγκρουόμενες συμπεριφορές, τα αποτελέσματα είναι άγνωστα και προβλέψεις δεν υπάρχουν.

Πάντα όμως το να μην γυρίζει κανείς την πλάτη και να επαφίεται σε αποφάσεις άλλων για την ίδια του την κατάληξη, αν μη τι άλλο είναι κάτι που αφήνει την αίσθηση ότι η πάλη στη ζωή έχει αξία.

Η ώριμη σκέψη και ο προσεκτικός απολογισμός των πεπραγμένων δημιουργούν τις προϋποθέσεις για μια ελεύθερη και ψύχραιμη επιλογή στάσης και αντίδρασης.

Το τέλος της διαδικασίας του ζωτικού παιχνιδιού δεν υφίσταται, η ζωή συνεχίζεται και το μέλλον φυγείν αδύνατον. Ένα συνεχές παρόν με ποικίλα γεγονότα μας καλεί να συμμετάσχουμε και να μην στρέψουμε αλλού το βλέμμα μας, μιας και κάθε τι μας αφορά.

Σε τελική ανάλυση, όταν κοπεί το νήμα της ατομικής πόρευσης θα μπορούν οι επόμενοι να κάνουν τις ανάλογες περικοπές ή προσθήκες. Νομοτελειακά, ένας επαναλαμβανόμενος ρυθμός της βιωματικής εμπειρίας.