Μαρία Καρίκη: Ο χρόνος που δεν «φτάνει»

Rodiaki NewsRoom

Γράφει η
Μαρία Καρίκη
Ψυχολόγος, Msc

Καθώς αυξάνουν οι ρόλοι και οι απαιτήσεις του σύγχρονου ανθρώπου, έχει κανείς την αίσθηση ότι «τρέχει» καθημερινά να προλάβει όλα αυτά που «πρέπει». Ένας αγώνας χωρίς τέλος. Μια βιασύνη και ένα μόνιμο άγχος μοιάζουν να συνοδεύουν την κάθε μέρα του.

Η λίστα συνεχώς εμπλουτίζεται και πάντα υπάρχουν πράγματα προς διεκπεραίωση. Και ενώ όλα γίνονται με γρήγορες ταχύτητες, ο χρόνος φαίνεται να μην είναι αρκετός. Και ένα παράπονο είναι σχεδόν πάντα εκεί: «δεν προλαβαίνω»...

Η ψυχική μας υγεία επηρεάζεται σαφώς από την ποιότητα της κάθε μέρας που διανύουμε. Εννοώντας τι ακριβώς κάνουμε, όχι μόνο για τα «πρέπει», αλλά και για τα «θέλω» μας. Το μεγάλο ερώτημα είναι αν και πόσος χρόνος περισσεύει προκειμένου να τον επενδύσουμε στον εαυτό μας.

Η κατανομή του χρόνου, οι προτεραιότητες που θέτουμε και η σημασία που δίνουμε στις ανάγκες μας, θα επηρεάσουν το πώς νιώθουμε, τη διάθεσή μας, την ικανοποίηση για την ίδια τη ζωή. Τα ψυχικά μας αποθέματα δεν «γεμίζουν» επειδή τακτοποιούμε τις υποχρεώσεις μας. «Γεμίζουν» όταν επενδύουμε τον χρόνο μας σε όλα αυτά που επιθυμούμε και μας ευχαριστούν. Δεν είναι εύκολο τη σημερινή εποχή, αλλά χρειάζεται να έχουμε το νου μας στο πού και πώς ξοδεύουμε το χρόνο μας.

Απλές ερωτήσεις που μπορούν να μας υπενθυμίσουν να συμπεριλάβουμε τον εαυτό μας στο χρόνο που κυλάει είναι: «τι μου έχει λείψει;», «τι έχω καιρό να κάνω;», «τι έχω πεθυμήσει;», «τι καινούριο, τι διαφορετικό θα ήθελα να κάνω;», «τι είναι αυτό που θέλω από καιρό να κάνω, αλλά όλο αναβάλλω;», «τι κάνω από μένα για μένα (και όχι μόνο για τους άλλους); Πρόκειται για ερωτήσεις που όλοι θα πρέπει να θέτουμε στον εαυτό μας, ώστε να συνειδητοποιούμε κατά πόσο ή όχι τον συμπεριλαμβάνουμε ουσιαστικά στην καθημερινότητά μας. Η κάθε απάντηση είναι μια ιδέα, μια πρόταση για το τι χρειάζεται η ψυχολογία μας για να παραμείνει σε υγιή πλαίσια.

Πολλοί άνθρωποι, αν και γνωρίζουν πόσο σημαντικό είναι να αφιερώνεις χρόνο και στον εαυτό σου, όλο αναβάλλουν αυτά που τόσο έχουν ανάγκη. «Αργότερα», «δεν είναι τώρα η ώρα», «προηγούνται άλλα πρώτα», «αφού λυθούν τα προβλήματα που έχω αυτό τον καιρό»... Τα προβλήματα μπορεί να κάνουν καιρό να λυθούν. Μπορεί και αφού τα λύσεις, να προκύψουν άλλα. Πάντα κάτι θα υπάρχει να σπαζοκεφαλιάζεις. Το ζήτημα είναι να θυμάσαι παράλληλα ή ενδιάμεσα από τα προβλήματά σου να ζεις κιόλας. Όχι, δεν είναι αναισθησία, ούτε πολυτέλεια. Είναι επιτακτική ανάγκη για να παραμείνεις «όρθιος», για να έχεις αντοχές και να συνεχίζεις να διεκπεραιώνεις τα όσα θες και πρέπει.

Ο ελεύθερος χρόνος μπορεί να μην προκύπτει εν τέλει εύκολα. Κι αυτό να είναι αλήθεια, κι όχι δικαιολογία. Ωστόσο, οφείλουμε εμείς οι ίδιοι να μεριμνούμε γι’ αυτό. Εμείς να φροντίζουμε να «διασφαλίζουμε», να προστατεύουμε τον ελεύθερο χρόνο και να τον αξιοποιούμε στο μέγιστο. Αν περιμένουμε από μόνος του να προκύψει, θα υπάρχει κίνδυνος να είναι τόσο λίγος και τόσο αραιός που δεν θα μπορεί να συμπεριλάβει όλα όσα πραγματικά έχουμε ανάγκη. Χωρίς ποιοτικό ελεύθερο χρόνο θα είμαστε διαρκώς ψυχικά κουρασμένοι, πιεσμένοι, «μπουκωμένοι», χαομένοι, με μια αίσθηση ότι δεν ζούμε τη ζωή που θα θέλαμε να ζούμε.

Ο χρόνος πράγματι κυλάει. Και σίγουρα οι υποχρεώσεις και οι απαιτήσεις είναι αυξημένες για τον σύγχρονο άνθρωπο. Χωρίς, όμως, μια «σωστή» (ψυχικά) διαχείριση του χρόνου, ο άνθρωπος θα νιώθει ότι πάντα δεν του φτάνει ο χρόνος. Ότι πάντα κάτι μένει πίσω. Ότι οφείλει να «τρέξει» κι άλλο, ότι κάτι δεν κάνει σωστά. Δεν νιώθει να συμβιώνει ομαλά με τον χρόνο, αλλά έχει την αίσθηση ότι συνεχώς πρέπει να κυνηγάει κάτι, ότι ίσως πρέπει να προσθέσει κι άλλα στο πρόγραμμά του για να πετύχει τους στόχους του. Ένα ατέρμονο κυνήγι μιας επιτυχίας που έχει πια αντικαταστήσει την αναζήτηση της ευτυχίας και της ψυχικής ηρεμίας. Και το μοντέλο της επιτυχίας απαιτεί κι άλλες θυσίες, όλο και λιγότερο ελεύθερο χρόνο...
Είναι στο χέρι τού καθενός να ορίσει ποιο δρόμο θα επιλέξει.

Δεν χρειάζεται να απαρνηθεί τον σύγχρονο τρόπο ζωής. Χρειάζεται, όμως, να υπενθυμίζει στον εαυτό του τη σημασία και την αναγκαιότητα του ελεύθερου χρόνου προκειμένου να μείνει ισορροπημένος, υγιής και με ψυχικά αποθέματα. Να μην ξεχνά ότι χρειάζεται να διαμορφώσει το πρόγραμμά του έτσι, ώστε να υπάρχει χώρος για τον εαυτό του, τους αγαπημένους του ανθρώπους, τα ενδιαφέροντά του, αλλά και για όλα τα καινούργια που θα ήθελε να δοκιμάσει!

Ίσως, αυτή να είναι η μεγαλύτερη πάλη σήμερα. Να φροντίσεις να ζεις ουσιαστικά κι όχι απλά να υπάρχεις, λύνοντας προβλήματα, διεκπεραιώνοντας υποθέσεις και ικανοποιώντας ρόλους....