Tιμήθηκε η μνήμη των ηρώων Γιώργου Κωσταρίδη και Μιχάλη Βρούχου

Rodiaki NewsRoom

Τιμήθηκε την Παρασκευή 20 του μηνός Σεπτεμβρίου, η μνήμη των Γιώργου Κωσταρίδη και Μιχάλη Βρούχου, οι οποίοι εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς στις 20 Σεπτεμβρίου 1944 για την αντιστασιακή τους δράση. Στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου (παλαιό νεκροταφείο) τελέστηκε τρισάγιο στον τάφο των δύο ηρώων από τον Μητροπολίτη Ρόδου, κ.κ. Κύριλλο και για τους δύο ήρωες τού απελευθερωτικού αγώνα μίλησε ο δημοσιογράφος Γιώργος Ζαχαριάδης.

Παρέστησαν ο δήμαρχος Ρόδου Αλέξανδρος Κολιάδης και όλα τα μέλη των οικογενειών Βρούχου και Κωσταρίδη. Σημειώνεται ότι, φέτος συμπληρώνονται 80 χρόνια από την εκτέλεση των δύο Ροδιτών.
Σε σύντομη ομιλία του, ο Μητροπολίτης Ρόδου αναφέρθηκε στη θυσία των δύο ηρώων και σε όλους όσοι αγωνίστηκαν για την απελευθέρωση της πατρίδας, καλώντας τους νέους να παραδειγματιστούν από τη θυσία του Κωσταρίδη και του Βρούχου, όπως και των άλλων πατριωτών.

Εκ μέρους των δύο οικογενειών μίλησε ο Κώστας Κωσταρίδης, ο οποίος ευχαρίστησε τον Μητροπολίτη και τον δήμαρχο για την παρουσία τους, παράλληλα δε, εξήρε τη συμβολή του δικηγόρου-σκηνοθέτη Γιώργου Τζεδάκη και του δημοσιογράφου Γιώργου Ζαχαριάδη, για την καταγραφή της τοπικής μας ιστορίας. Ακολουθεί η ομιλία του δημοσιογράφου Γιώργου Ζαχαριάδη:

Η ΟΜΙΛΙΑ
«Πέθαναν ζητωκραυγάζοντας για την Ελλάδα. Ήταν ψύχραιμοι και αξιοπρεπείς. Βάδιζαν προς τον Γολγοθά τους με ψηλά το κεφάλι (α testa alta). Τους έριξαν βάναυσα σε έναν κοινό τάφο. Όταν τελειώσει ο καταραμένος πόλεμος, θα σας δείξω το σημείο. Για κάθε ενδεχόμενο πάντως, να ξέρετε ότι ο Κωσταρίδης είναι πρώτος στη σειρά και ο Βρούχος τρίτος.»

Μ΄ αυτά τα λόγια ο καθολικός ιερέας Ντον Γκιουζέπε περιγράφει με συγκλονιστικό τρόπο την εκτέλεση από τους Γερμανούς, των δύο Ροδιτών ηρώων Μιχάλη Βρούχου και Γιώργου Κωσταρίδη. Το Στρατοδικείο που καταδίκασε σε θάνατο τους δύο Ροδίτες, δεν έδωσε άδεια σε ορθόδοξο ιερέα να κοινωνήσει των Αχράντων Μυστηρίων τους μελλοθάνατους διότι –όπως αποφάσισε-«είναι πασίγνωστο ότι οι Έλληνες θρησκευτικοί λειτουργοί είναι σύμφωνοι στο έργο προπαγάνδας, δολιοφθοράς και κατασκοπείας εναντίον των στρατευμάτων μας.»

Ο εν λόγω καθολικός ιερέας συμπαραστάθηκε στους μελλοθάνατους, μάλιστα οι δύο Ροδίτες τού ζήτησαν χαρτί και μολύβι και έγραψαν τρία μηνύματα. Το μήνυμα του Κωσταρίδη απευθυνόταν στην αδελφή του, Ανθούλα και του Βρούχου στην οικογένειά του. Το δε τρίτο, στο κατασκοπευτικό κλιμάκιο. Και τα τρία μηνύματα, κατόρθωσε να προωθήσει στον προορισμό τους, ο Τάσος Χαραλάμπης.

Ο Γιώργος Κωσταρίδης και ο Μιχάλης Βρούχος ήταν μέλη αντιστασιακής οργάνωσης. Είχαν για συνεργάτες και τρεις Ιταλούς στρατιωτικούς τους Ρεμόττι Οσβάλντο, Λέβιτς Τζιορτζιο και Τσελίνι Φερντινάντο, οι οποίοι είχαν συλληφθεί και αυτοί και εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς, μαζί με τους δύο Ροδίτες. Συγκατηγορούμενοι ήταν και άλλοι δέκα Ροδίτες, από τους οποίους οι τρεις καταδικάστηκαν σε 10ετή κάθειρξη και οι επτά καταδικάστηκαν με μικρές ποινές ή αθωώθηκαν. Μεταξύ αυτών, ήταν και ένας μουσουλμάνος. Οι τρεις καταδικασθέντες με κάθειρξη, Γιάννης Δενδρινός, Κλεόβουλος Χατζηγεωργίου και Στέφανος Γέροντας, εκτελέστηκαν στις 25 Απριλίου 1945 από τους Γερμανούς, δηλαδή δύο εβδομάδες πριν το τέλος του πολέμου, σε αντίποινα για την απόδραση ενός κρατούμενου!

Ο Γιώργος Κωσταρίδης και ο Μιχάλης Βρούχος ήταν δύο τολμηροί νέοι. Είχαν ενταχθεί σε αντιστασιακή οργάνωση της Ρόδου και το έργο τους ήταν να συγκεντρώνουν πληροφορίες για τις κινήσεις του εχθρού και να τις μεταφέρουν στο κατασκοπευτικό κλιμάκιο που ήταν εγκαταστημένο σε μια σπηλιά στο «Λημέρι» του Μονολίθου. Το κλιμάκιο με τον ασύρματο διαβίβαζε τις πληροφορίες στο Κάιρο και στη συνέχεια-με βάση τις πληροφορίες αυτές- τα συμμαχικά αεροπλάνα βομβάρδιζαν γερμανικούς στόχους στη Ρόδο και σε άλλα νησιά. Το κατασκοπευτικό κλιμάκιο στο «Λημέρι» αποτελούσαν –κατά διαστήματα οι Πανορμίτης Κουλιανός, ο ασυρματιστής Αντώνης Νεσγός, ο Σπύρος Κατέχης, ο Γιώργος Διαμαντίδης και άλλοι. Ο Γιώργος Κωσταρίδης και ο Μιχάλης Βρούχος πρόσφεραν τις υπηρεσίες τους στο κλιμάκιο και μάλιστα, στρατολογώντας ακόμη και Ιταλούς που τους έδιναν πληροφορίες.

Είναι πάντως χαρακτηριστικό, ότι ολόκληρο το χωριό του Μονολίθου (ακόμη και τα μικρά παιδιά) γνώριζαν ή συνεργάζονταν με το κλιμάκιο, αλλά κανένας δεν μίλησε ποτέ για την ύπαρξή του.
Ακόμη άξιο μνείας είναι το γεγονός, ότι σημαντικό ρόλο διαδραμάτισε και μια νεαρή τότε τσοπάνισσα, η Μαρία Μαλανδρή, η ο ποία έβοσκε γύρω από τη σπηλιά τα κατσίκια της και φρόντιζε καθημερινά να εφοδιάζει με τρόφιμα τα μέλη του κατασκοπευτικού κλιμακίου.

Ο βασικός ρόλος του Μιχάλη Βρούχου ήταν να μεταβαίνει στο «Λημέρι» και να μεταφέρει όλες τις πληροφορίες από τις αντιστασιακές οργανώσεις της Ρόδου, παράλληλα δε –ως επαγγελματίας ραδιοτεχνίτης- να επισκευάζει τον ασύρματο του κλιμακίου. Και κατά την επιστροφή του από τη Μονόλιθο, συνελήφθη από στρατιωτικούς Ιταλικής Υπηρεσίας που συνεργάζονταν με τους Γερμανούς, ενώ στην πόλη είχε ήδη συλληφθεί ο Γιώργος Κωσταρίδης. Ένας Ιταλός (που μετείχε στην οργάνωση) είχε μιλήσει, αφού είχε βασανιστεί σκληρά. Κατά τις ανακρίσεις, οι δύο νεαροί ήρωες δεν έβγαλαν κουβέντα για τους συνεργάτες, παρά τις προσπάθειες των Γερμανών.

Η συνέχεια είναι γνωστή. Ακολούθησε η δίκη στο Στρατοδικείο, με όλα τα γνωστά αποτελέσματα.
Ο Γιώργος Βρούχος –ο μικρότερος αδελφός του ήρωα-στις «Αναμνήσεις» του γράφει: «Από τότε, κάθε χρόνο στις 20 Σεπτεμβρίου, ξυπνούσα πολύ πρωί, πήγαινα στο νεκροταφείο ή στον τόπο της εκτέλεσης και αφιέρωνα τις σκέψεις μου στον αδελφό μας, Μιχάλη, στον Γιώργο που ‘ταν σαν αδελφός μας, αλλά και στους τρεις Ιταλούς, εικοσάχρονα παιδιά σαν τα δικά μας, που ‘χαν μάνες σαν τη δική μου, που θυσιάστηκαν για μια ιδέα για την Πατρίδα τους, για την αξιοπρέπεια του ανθρώπου, για τη δική μας Ελευθερία.»

Φωτογραφίες: Γιώργου Τζεδάκη