Εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης στο ιστορικό κτήριο της Περιφέρειας

Βαρβάρα Μπογδάνου

Προγραμματική σύμβαση ύψους 295.000 ευρώ για έρευνα που θα διενεργήσει το Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Μετά από σχεδόν 100 χρόνια ζωής, το Διοικητήριο της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, το κτήριο που στεγάζει τις υπηρεσίες της στη Ρόδο, θα αποκατασταθεί και θα αναβαθμιστεί ενεργειακά.

Πριν από τις εργασίες, θα πραγματοποιηθεί έρευνα, στο πλαίσιο της οποίας θα διερευνηθεί η ιστορική, αρχιτεκτονική, δομική και τεχνολογική υποδομή του κτηρίου και για τον σκοπό αυτό θα υπογραφεί προγραμματική σύμβαση ανάμεσα στο υπουργείο Πολιτισμού, την περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.

Μάλιστα, πρόσφατα δόθηκε από την Περιφερειακή Επιτροπή το «πράσινο φως» για τη σύμβαση, προκειμένου να πραγματοποιηθεί το Ερευνητικό Έργο που έχει τον τίτλο «ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ, ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ, ΔΟΜΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ Π.Ν.ΑΙ. ΣΤΗ ΡΟΔΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΤΟΥ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ», ώστε να υποστηριχθεί η περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου στις απαραίτητες ενέργειες για την αποκατάσταση και αναβάθμιση του κτηρίου του Διοικητηρίου της.

Αξίζει να σημειωθεί, ότι θα εφαρμοστούν πρωτοποριακές μέθοδοι μετρήσεων, πειραματικές και αναλυτικές μέθοδοι αποτίμησης, ενώ σε περίπτωση ενδεχομένων αλλά απαιτούμενων επεμβάσεων, απαραίτητων για την ασφαλή λειτουργία του κτηρίου, αυτές θα γίνουν σε συνδυασμό με την ενεργειακή του αναβάθμιση και τις ενδεχόμενες αρχιτεκτονικές παρεμβάσεις που θα συνάδουν με τον χαρακτηρισμό του κτηρίου ως Μνημείο.

Θα προταθούν εναλλακτικές λύσεις με σύγχρονες μεθόδους, υλικά, και συστήματα ενεργειακής αναβάθμισης, λαμβάνοντας υπόψη σε κάθε περίπτωση τις ιδιαιτερότητες που υπάρχουν λόγω της ιστορικότητας του κτηρίου.

Θα πρέπει να υπογραμμιστεί πως, σε ό,τι αφορά το ΕΜΠ ο στόχος του είναι ερευνητικός και εκπαιδευτικός ενώ η Περιφέρεια έχει ένα ειδικότερο ενδιαφέρον για την εν λόγω έρευνα, τόσο λόγω του ότι το σύνολο του Ελλαδικού Χώρου υπόκειται σε συνεχή σεισμική δραστηριότητα, όσο και διότι, όπως όλα τα νησιά, βρίσκεται σε ένα σχετικά «επιθετικό» για τις κατασκευές περιβάλλον, λόγω των ιδιαίτερων κλιματολογικών συνθηκών στο νησί, που συνεπάγονται την έκθεση των κατασκευών καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου και από κάθε κατεύθυνση, σε ανέμους μεγάλης έντασης με περιεκτικότητα σε θαλάσσια χλωριόντα λόγω της γειτνίασης με τη θάλασσα και με εποχιακή εναλλαγή υψηλής σχετικά θερμοκρασίας και υγρασίας, ιδιαίτερα κατά την εποχή των νοτίων ανέμων.

Μάλιστα, τα αποτελέσματα της έρευνας θα δημοσιευτούν αλλά και θα αποτελέσουν διδακτικό αντικείμενο στα μαθήματα του ΕΜΠ. Το αντικείμενο του έργου θα ολοκληρωθεί σε τρεις φάσεις, και μέσα σε εννέα μήνες. Η σύμβαση χρηματοδοτείται από την περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, με το ποσό των διακοσίων εννενήντα πέντε χιλιάδων ευρώ (295.000 €) + ΦΠΑ 24%.

Επιστημονικός υπεύθυνος θα είναι ο ομότιμος καθηγητής του ΕΜΠ, Κωνσταντίνος Σπυράκος, ο οποίος διαθέτει την αναγκαία τεχνογνωσία και επαρκή τεχνική εμπειρία για να εκτελέσει το αντικείμενο.

Επίσης, ο επιστημονικός υπεύθυνος θα ορίσει ειδικότερα τα μέλη της ερευνητικής ομάδας ανάλογα με τις απαιτήσεις του έργου, θα συντονίσει και θα διεκπεραιώσει τις εργασίες της και θα επιμεληθεί την εκτέλεση της προγραμματικής σύμβασης.

Το κτήριο
Το κτήριο του Διοικητηρίου είναι ένα από τα σημαντικότερα ιταλικά κτήρια των Δωδεκανήσων. Χτίστηκε γύρω στο 1927 από τον αρχιτέκτονα Florestano Di Fausto, δημιουργό πολλών σημαντικών δημοσίων κτηρίων, πολεοδομικών και αναστηλωτικών έργων κ.ά.

Πρόκειται για ένα επιβλητικό διώροφο κτήριο, οικοδομημένο με το κυρίαρχο σύστημα της εποχής, λιθοδομή και οπλισμένο σκυρόδεμα. Η κάτοψή του περιβάλλεται από στεγασμένη στοά στο ύψος του δρόμου. Έχει πολύπλοκη διακοσμητική επένδυση από κόκκινη πέτρα στην ανατολική όψη, ενώ η δυτική είναι διακοσμημένη από ατόφια, πέτρινη τοιχοποιία, μεσαιωνικών αναμνήσεων, που έρχεται πλησιέστερα στο «αραβουργίζον» Βενετικό μπαρόκ της Βορεινής όψης.

Κατασκευάστηκε μεταξύ των ετών 1925 – 1927 και το αρχικό σχέδιο προέβλεπε τριώροφο κτήριο, όμως τελικά κτίστηκαν δύο εξαιτίας της έναρξης του πολέμου. Ο di Fausto ενσωματώνει στοιχεία από τη βυζαντινή και ανατολική παράδοση συνδυάζοντάς τα με στοιχεία από τη γοτθική και αναγεννησιακή αρχιτεκτονική, υπογραμμίζοντας τη γεωγραφική θέση και του νησιού ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση.

Καθώς μάλιστα η περίοπτη θέση του καθιστά σημαντικές όλες τις όψεις του, ο αρχιτέκτονας τις αντιμετώπισε με την ίδια προσοχή. Μια στεγασμένη στοά περιβάλλει το ισόγειό του.

Στη βόρεια πλευρά είναι εμφανής η ομοιότητα με το Παλάτι των Δόγηδων στη Βενετία, η δυτική πλευρά έχει διακόσμηση με πέτρινη τοιχοποιία, ενώ η ανατολική είναι διακοσμημένη με κόκκινη πέτρα. Λόγω αυτού του συνδυασμού ποικίλων στοιχείων και παραδόσεων, το κτήριο του Διοικητηρίου αποτελεί το καλύτερο σωζόμενο δείγμα εκλεκτισμού, που χαρακτηρίζει τα έργα του Florestano Di Fausto.