Κυρ. Χονδρός: Η διαχείριση της ιστορικής μνήμης από δήμους της Ιταλίας και μια πρόταση

Rodiaki NewsRoom

Εκεί που βασανίστηκαν Δωδεκανήσιοι αντιστασιακοί

Γράφει o
Κυριάκος Μιχ. Χονδρός
chondros.kyr@gmail.com

Η Απελευθέρωση στις 10 Ιουνίου 1944, πολιτικών κρατουμένων διαφόρων εθνικοτήτων (ανάμεσά τους και Δωδεκανήσιοι), απελευθερώθηκαν από τη φυλακή του San Gimignano, αφού υπέστησαν βασανιστήρια, πίνα, εξευτελισμούς, αυστηρή απομόνωση κ.ά..

Μερικοί από τους οποίους, προσχώρησαν στην αντίσταση και πολέμησαν κατά των ναζί Γερμανών.
Μετά την απελευθέρωση των αιχμαλώτων, η ομάδα των ανταρτών που πραγματοποίησε αυτή την επιχείρηση, παρέμεινε στην πόλη για τέσσερις ημέρες. Στις 5 Ιουλίου 1944, τα συμμαχικά στρατεύματα άρχισαν να βομβαρδίζουν το San Gimignano. Μια ομάδα παρτιζάνων, μετά από δύο συγκρούσεις με τους Γερμανούς στο Poggio del Comune, θα περάσει την πρώτη γραμμή του πολέμου για να ενωθεί με τα γαλλικά στρατεύματα και να τα οδηγήσει στο San Gimignano.

Στη φυλακή αυτή, μαρτύρησαν Δωδεκανήσιοι (Ροδίτες, Καστελλοριζιοί, Συμιακοί κ.ά.), σ΄ ένα χώρο ως έννοια και ως υπόσταση που συνέβαλε τελικά στη μετατροπή των ανθρώπων σε φιγούρες και στην απώλεια της ανθρώπινης ιδιότητας.
Μια άλλη ομάδα θα εισέλθει στην πόλη υπό βομβαρδισμό πυροβολικού για να βοηθήσει τον πληθυσμό στα καταφύγια και ειδικά στο νοσοκομείο, όπου ο καθηγητής Gucci λειτουργεί στο καταφύγιο σκαμμένο στην τάφρο κάτω από το ίδιο το νοσοκομείο, λόγω της αχρηστίας του χειρουργείου που καταστράφηκε από πυροβολισμό κανονιού. Το Σαν Τζιμινιάνο απελευθερώθηκε στις 13 Ιουλίου 1944 από γαλλικά στρατεύματα με διοικητή τον στρατηγό Σεβέζ με την IV Μαροκινή Ορεινή Μεραρχία και με τη βοήθεια των ανταρτών του ΙΧ Αποσπάσματος της Ταξιαρχίας Spartaco Lavagnini. Το συγκρότημα των φυλακών του San Gimignano χτίστηκε το 1200 από τους Δομινικανούς πατέρες, έπαιξε μεγάλο ρόλο στην κρίσιμη ιστορία αυτών των τόπων και είναι ένας από τους πιο δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς στον κόσμο. Η φυλακή στέγαζε περισσότερους από 400 κρατούμενους και έχει στην ιστορία της το σημάδι της Απελευθέρωσης, στις 10 Ιουνίου 1944, πολιτικοί κρατούμενοι, συμπεριλαμβανομένων των Δωδεκανησίων κρατουμένων.

Αυτό το συγκρότημα ανέλαβαν να αναδείξουν επτά δήμοι της Τοσκάνης, ως μνημείο ιστορίας με το πρώτο Αρχείο πολυμέσων στην Τοσκάνη αφιερωμένο στις μαρτυρίες και τα πολεμικά γεγονότα που έλαβαν χώρα κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το πρώτο πολυμέσο και διαδραστικό Αρχείο στην Τοσκάνη (www.armadiodellamemoria.it) είναι ενεργό εδώ και δύο μόλις χρόνια, το οποίο περιέχει τεράστιο όγκο τεκμηρίωσης σχετικά με τις μνήμες και τις μαρτυρίες του πολέμου από τους επτά δήμους στις περιοχές της Φλωρεντίας, μερικά από τα πιο δραματικά και σχετικά πολεμικά γεγονότα που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου στην επικράτεια της Τοσκάνης. Οι στόχοι και τα περιεχόμενα του νέου εργαλείου ψηφιακής πληροφόρησης παρουσιάστηκαν στην Aula Magna του Don Milani Comprehensive Institute of Tavarnelle σε ένα εξαιρετικό κοινό: πάνω από διακόσιους τριτοετείς φοιτητές από τις περιοχές Tavarnelle και Barberino, Colle Val d'Elsa, Castelfiorentino, Poggibonsi, Certaldo.

Το www.armadiodellamemoria.it, χαρακτήρισαν οι δήμαρχοι της περιοχής ως κέντρο που παρέχει πλούτο πληροφοριών, γνώσεων, ειδήσεων, αναμνήσεων μέσω του δικτύου, όπου μιλούν για το παρελθόν, για αυτούς που με τη ζωή τους μας έδωσαν ελευθερία και που είναι διαθέσιμο σε όλους και ιδιαίτερα στους μαθητές, στις νέες γενιές. Το έργο σχεδιάστηκε και υποστηρίχθηκε από τους δήμους Barberino Val d'Elsa, Castelfiorentino, Certaldo, Colle di Val d'Elsa, Monteriggioni, Poggibonsi και San Gimignano. Κάθε δήμος συνέβαλε στη δημιουργία του ιστότοπου, εισάγοντας μαρτυρίες και στοιχεία που θυμίζουν τα πιο αντιπροσωπευτικά πολεμικά γεγονότα της επικράτειάς του.

Η εμβληματική φυλακή, αποτελεί μνημειακό τόπο και προσφέρει στον κάθε ένα που θέλει να πλουτίσει τις γνώσεις του, μια σειρά από εκθέματα. Επικρατεί η άποψη ότι έτσι μένει – παραμένει ζωντανή η μνήμη και διαιωνίζεται. Κι ακόμα οι δήμοι της Ιταλίας κατάφεραν να ενεργοποιήσουν μνήμες και να αποτελέσουν μέρος του τοπικού και διεθνούς μαζικού τουρισμού.
Μια μικρή ομάδα από Δωδεκανήσιους που φυλακίστηκαν στη φυλακή, αυτή του Σαν Τζιμινιάνο, μαζί με συγγενικά τους πρόσωπα, επισκέφτηκαν τον μαρτυρικό τόπο, ως προσκύνημα και ως ταυτότητα του ιστορικού δράματος. Μάλιστα, κατάφεραν να λάβουν πιστοποιητικά του εγκλεισμού τους, τα οποία είναι στη διάθεσή μας.

Θα πρέπει να συμπληρώσουμε ακόμα, πως πρόσφατα έλαβαν χώρα δράσεις και εκδηλώσεις, καθώς συμπληρώθηκαν 80 χρόνια από την απελευθέρωση των κρατουμένων στο Άουσβιτς. Το «εμβληματικό αυτό στρατόπεδο, αποτελεί μνημειακό τόπο και περιλαμβάνει αρχεία και συλλογές. Συγκεντρώνει και αποθηκεύει αντικείμενα που προέρχονται από το ίδιο το στρατόπεδο και από εκτοπισμένους και από τα θύματα που βρέθηκαν εκεί.
«Χρέος μας δεν είναι μόνο να καταδικάζουμε εγκλήματα του παρελθόντος, αλλά να αγωνιζόμαστε να μην στοιχειοθετηθούν ξανά μαύρες σελίδες στην ιστορία της ανθρωπότητας».

Χρέος μας είναι ακόμα, να δημιουργηθεί ένας χώρος αφιερωμένος στην ιστορική πορεία της Ρόδου και της Δωδεκανήσου από τη Μικρασιατική Καταστροφή μέχρι και την Απελευθέρωση, όπου μαθητές όλων των βαθμίδων θα μπορούν να έχουν πρόσβαση και οι επισκέπτες να γνωρίζουν τη συμβολή και την αξία της δωδεκανησιακής αντίστασης διαχρονικά.
Αν αυτό ξεκινήσει, από τη πλευρά μου, ευχαρίστως θα συμβάλω με ό,τι έχω, ουσιαστικά.

Πηγές:
1.Εγκληματίες στο εδώλιο. The Montemaggio trial , επιμέλεια ANPI, Siena La Poligrafica, 1948.
2. Vittorio Meoni, Memory on Montemaggio, ANPI Siena, 1975(;).
3.Sergio Staino, Montemaggio μια κομματική ιστορία, Comic που πωλήθηκε μαζί με την L'Unità της 29ης Οκτωβρίου 2003.
4. Paolo De Simonis, Carocci, Steps in Memory. Οδηγός για τις τοποθεσίες των ναζιστοφασιστικών σφαγών στην Τοσκάνη, 2004 .

5.Velio Menchini, Story of a partizan – αυτοβιογραφία του αντάρτικου διοικητή Velio Menchini, όνομα μάχης Pelo, επιμέλεια Mauro Gianni, Nuova Immagine Editrice, 1997.
6. Stefano Maccianti, Bandits and Soldiers, 2009, Edizioni Italia.
7. Giulietto Betti, Marco Conti , Montemaggio Monteriggioni 28.03.1944, στον Άτλαντα των ναζιστικών και φασιστικών σφαγών στην Ιταλία.