Το έθιμο της «Βούρνας» αναβιώνει τη Λαμπρή Δευτέρα στον Άγιο Ισίδωρο

Rodiaki NewsRoom

Το λαϊκό δικαστήριο και τα «παραρτήματα» των νέων

Το Πάσχα στο νησί μας είναι μοναδικό, με τα τοπικά ήθη και έθιμα να συνθέτουν ένα ξεχωριστό «παζλ», που προσφέρει μια διαφορετική αίσθηση… ένα ξεχωριστό «χρώμα» στο νησί της Ρόδου.

Εκτός από την παραδοσιακή ομορφιά που είναι γνωστό πως διαθέτει το νησί των Ιπποτών, το κοσμοπολίτικο στυλ, τον κλασικό και διαχρονικό του χαρακτήρα, ειδικά το Πάσχα, η Ρόδος είναι ακόμα πιο όμορφη και για τα μοναδικά της έθιμα, τα οποία παραμένουν αναλλοίωτα στον χρόνο.

Ένα από αυτά, είναι το έθιμο «Βούρνες», το οποίο αναβιώνει κάθε χρόνο, τις άγιες ημέρες του Πάσχα στο χωριό του Αγίου Ισιδώρου. Πρόκειται για ένα ξεχωριστό έθιμο, που αρχίζει από το Μεγάλο Σάββατο. Στο αποκορύφωμα του εθίμου, τη Λαμπρή Δευτέρα, οι παραβάτες… «τιμωρούνται» και ρίχνονται στις βούρνες (σ.σ. στέρνες με νερό) που υπάρχουν στο χωριό αυτό της κεντρικής Ρόδου. Συμμετέχουν σ’ αυτό όλοι οι μη παντρεμένοι (οι «λεύτεροι» όπως τους αποκαλούν) του χωριού, οι οποίοι, πρέπει τις ημέρες αυτές να τηρήσουν ορισμένους κανόνες του εθίμου.

Λίγα λόγια για το έθιμο της «Βούρνας»

Το έθιμο της «Βούρνας» έχει τις ρίζες του τουλάχιστον 150 χρόνια πίσω (δεν έχουμε ακριβή ημερομηνία διότι είναι πολύ παλιό), πραγματοποιείται από τη νεολαία του χωριού και αποτελεί μέρος της πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου.

Ο σκοπός του εθίμου περιτριγυρίζεται στο θρησκευτικό πλαίσιο των ημερών, συμμορφώνοντας του νεαρούς άνδρες λόγω των ημερών της Μ. Εβδομάδας (νηστεία του σώματος αλλά και της ψυχής).

Στο έθιμο αυτό παίρνουν μέρος μόνο οι ανύπαντροι του χωριού και σκοπό έχει να ξεπλύνει τις αμαρτίες που έκαναν τις προηγούμενες μέρες οι νέοι. Στα παλιά χρόνια, το έθιμο ξεκινούσε από τη Λαμπρή Δευτέρα και οι νέοι απαγορευόταν να πιούν, να βρίζουν, να μεθάνε, να φλερτάρουν με κοπέλες και ό,τι είχε σχέση με την αμαρτία, διότι, όλα αυτά θεωρούνταν «αμαρτίες» τις μεγάλες μέρες της εβδομάδας.

Πλέον, το έθιμο ξεκινάει από τη Μεγάλη Πέμπτη. Έπειτα, τη Λαμπρή Δευτέρα το πρωί, στηνόταν λαϊκό δικαστήριο έξω από την εκκλησία του χωριού για όποιον νέο έπραττε αυτά τα παραπτώματα, τα οποία και έβγαιναν στο φως ένα-ένα. Προφανώς, όσοι είχαν προβεί σε «αμαρτήματα», ως «τιμωρία» τους έπαιρναν και τους έριχναν στη βούρνα με το παγωμένο νερό.

Το «λαϊκό δικαστήριο»
Το έθιμο, όπως αναφέρει στη «Ροδιακή» ο Πολιτιστικός Σύλλογος «Ο Άγιος Ισίδωρος», αποτελείται από 3 προσκλητήρια και το λαϊκό δικαστήριο αποτελείται από τους εξής: τον πρόεδρο, τον συνήγορο, τον ταμία και τον εισαγγελέα. Το έθιμο ξεκινάει πλέον, όπως προαναφέρθηκε, από τη Μεγάλη Πέμπτη.

Τη Μεγάλη Πέμπτη, οι νέοι μαζεύονται και φτιάχνουν δαυλούς για τη Μεγάλη Παρασκευή, οι οποίοι θα στηθούν στη διαδρομή που θα κάνει ο επιτάφιος την Παρασκευή. Το Μεγάλο Σάββατο το πρωί, μαζεύεται η νεολαία, αποκλειστικά για να πάει να κόψει κούτσουρα για τον καλαφούνο (σ.σ. μεγάλη φωτιά), ο οποίος ανάβει το βράδυ του Σαββάτου πριν την Ανάσταση.

Μετά τα κούτσουρα, φτιάχνεται και στήνεται ο Ιούδας έξω από την εκκλησία. Έπειτα, μετά τον Ιούδα, γίνεται το πρώτο προσκλητήριο για τη νεολαία του χωριού, όπου βγαίνει το δικαστήριο των «Βουρνών» και κανονίζονται οι επόμενες δουλειές των ημερών.

Μετά το 1ο προσκλητήριο, γίνεται ο ποδοσφαιρικός αγώνας μεταξύ ελεύθερων - παντρεμένων και το βράδυ, πριν το χτύπημα της εκκλησίας γίνεται το 2ο προσκλητήριο και το άναμμα του καλαφούνου. Το 3ο προσκλητήριο γίνεται τη Λαμπρή Δευτέρα το πρωί, στο ξωκλήσι του χωριού, τον Άη Γιώργη και μετά από την εκκλησία, στήνεται το λαϊκό δικαστήριο και ξεκινάει το έθιμο της «Βούρνας».

Συνοψίζοντας, οποίος είναι απών από τα προσκλητήρια και κάνει αμαρτίες τη Μεγάλη Εβδομάδα, δικάζεται στο λαϊκό δικαστήριο…

Επιμέλεια: Στέλλα Παπασάββα