Διήμερο Επιστημονικό Συνέδριο στη Σύμη: «Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων, ο Ίππαρχος και οι Ήρωες του Βυθού»

Rodiaki NewsRoom

Σάββατο 17/1/2026 και Κυριακή 18/1/2026

Σύμη, 17–18 Ιανουαρίου 2026. Ένα μοναδικό επιστημονικό γεγονός φέρνει στο προσκήνιο τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων, τον Ίππαρχο τον Ρόδιο και τους Συμιακούς ήρωες του βυθού. Το διήμερο συνέδριο, αφιερωμένο στους Δυτές των Αντικυθήρων, συγκεντρώνει κορυφαίους επιστήμονες, ερευνητές, μαθητές και λάτρεις της ιστορίας και της τεχνολογίας, με στόχο την ανάδειξη της αρχαίας ελληνικής επιστήμης και την τιμή των ηρώων του βυθού.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ομιλίες για τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων, τη συνεισφορά του Ιππάρχου και του Ποσειδώνιου, εργαστήρια για μαθητές, εκθέσεις και παράλληλες δράσεις που συνδυάζουν την επιστημονική ανάλυση με τη βιωματική εμπειρία. Η εκδήλωση αποτελεί ευκαιρία για τη γνωριμία με την ελληνιστική τεχνολογία, την ανάδειξη νέων επιστημονικών ευρημάτων και την έμπνευση των νέων γενεών μέσα από τη σύμπραξη ιστορίας, τεχνολογίας και παιδείας.

Το συνέδριο τελεί υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού και της περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, με την υποστήριξη του δήμου Σύμης, της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου και φορέων από την Ελλάδα και το εξωτερικό, ενώ θα μεταδοθεί και διαδικτυακά μέσω πλατφορμών ΖOOM και PAIDEIA.

Ακολουθεί το πρόγραμμα:

Σάββατο 17/1/2026 – Σύμη, & ZOOM (ώρες Ελλάδος)

08:00–08:30 | Εγγραφές & Υποδοχή
08:30–08:50 | Τελετή Έναρξης – Χαιρετισμοί

• Δήμαρχος Σύμης
• Εκπρόσωπος Περιφέρειας Ν. Αιγαίου
• Εκπρόσωπος ΚΕΣ «Παιδεία»
• Εκπρόσωπος Υπουργείου Πολιτισμού
• Εκπρόσωπος Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων
• Εκπρόσωποι συγγενών δυτών

08:50–09:20 | Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων, Ίππαρχος ο Ρόδιος και οι Συμιακοί Ήρωες του Βυθού – Ελένη Φαρμακίδου, Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου

Εναρκτήριες Ομιλίες
09:20–09:40 | Το ναυάγιο των Αντικυθήρων: 125 χρόνια υποβρύχιας αρχαιολογικής έρευνας – Δρ. Αγγελική Σίμωσι, Επίτιμος Έφορος Αρχαιοτήτων
09:40–10:00 | Οι Ήρωες Δύτες των Αντικυθήρων – Διονύσιος Κριάρης
10:00–10:20 | Διάλειμμα Καφέ
10:20–10:40 | Τι είναι ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων – Καθ. Ξενοφών Δ. Μουσάς, ΕΚΠΑ
10:40–11:00 | Το έργο του Ιππάρχου, προϋπόθεση για την κατασκευή του Μηχανισμού των Αντικυθήρων – Καθ. Μαρώ Κ. Παπαθανασίου, ΕΚΠΑ
11:00–11:20 | Ο Ποσειδώνιος ο Ρόδιος και ο Μηχανισμός – Καθ. Αντώνιος Πινότσης, ΕΚΠΑ
11:20–11:40 | Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων και οι απολεσθέντες συγγενείς του – Κώστας Κοτσανάς, Ιδρυτής Μουσείου Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας
11:40–12:00 | Πόσο πιθανή είναι η υπόθεση ύπαρξης πλανητών στον Μηχανισμό των Αντικυθήρων; Μία εκτενής ανάλυση σε μπρούντζο – Αριστείδης Βούλγαρης
12:00–14:00 | Ελαφρύ γεύμα
14:00–14:20 | Νεότερες εξελίξεις από τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων – Άρης Δακανάλης, University College London
14:20–14:40 | Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων στο Εθνικό Αστεροσκοπείο: Εκπαίδευση και διάχυση της επιστήμης – Δρ. Φιόρη Μεταλλινού, Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών
14:40–15:00 | Συμβολή στην ιστορία της παιδείας στη Σύμη με επίκεντρο τα χειρόγραφα Συμιακά Μαθηματάρια του 18–19ου αιώνα – Δρ. Αγαμέμνων Τσελίκας
15:00–15:30 | Διάλειμμα Καφέ
15:30–15:50 | Αρχαία Ελληνική Τεχνολογία – Παναγιώτης Κοτσανάς, Μουσείο Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας
15:50–16:10 | Το μυστήριο ενός μηχανικού θαύματος: Η τεχνολογία του Μηχανισμού των Αντικυθήρων – Καθ. Κυριάκος Ευσταθίου, ΑΠΘ
16:10–16:30 | Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων ήταν μπρούτζινος: Αντέχει τις υποτιθέμενες προσθήκες; – Καθ. Μάνος Ρουμελιώτης, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας
16:30–16:50 | Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων στο Μεξικό: Ένα εργαλείο διδακτικής φαντασίας βασισμένο στην Αρχαία Ελλάδα – Prof. Julio Sausedo Morales, Universidad de Sonora
16:50–18:00 | Ερωτήσεις και συζήτηση

Κυριακή 18/1/2026 – Σύμη & ZOOM (ώρες Ελλάδος)

08:30–08:50 | Μαθητές κατασκευάζουν τον Μηχανισμό: Εκπαίδευση με έμπνευση από την Αρχαιότητα – Μαθητές 1ου Γυμνασίου Ψυχικού και Καθ. Ν. Μπέσας
08:50–09:10 | Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων ως εκπαιδευτικό εργαλείο σκέψης & καινοτομίας – Μαθήτρια 1ου Γυμνασίου Άνοιξης Αλίκη και Καθ. Χριστίνα Πουλίου
09:10–09:30 | Απολλώνιος και Ίππαρχος: Οι αναμορφωτές της ελληνιστικής αστρονομίας – Καθ. Μαρώ Κ. Παπαθανασίου, ΕΚΠΑ
09:30–09:50 | [Διάλειμμα / Συνεχόμενες παρουσιάσεις]
10:00–10:30 | Διάλειμμα Καφέ
10:30–10:50 | Σύγκριση της πρόβλεψης των εκλείψεων με τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων και με τις μεθόδους των Μάγια – Prof. Julio Sausedo Morales, Universidad de Sonora
11:10–11:30 | Πώς προέκυψε ο Μηχανισμός; Ο πολιτισμός και η επιστήμη στα Ελληνιστικά Βασίλεια – Καθ. Ξενοφών Δ. Μουσάς
12:00–14:00 | Ελαφρύ γεύμα
14:00–14:20 | Recovering Hipparchus’ Lost Star Catalogue from the Palimpsest – Dr. Victor Gysembergh, Sorbonne & CNRS, Paris
14:20–14:40 | Recent results from the Lost Stellar Catalogue of Hipparchus – Dr. Peter J. Williams, Principal & CEO, Tyndale House, Cambridge
14:40–15:00 | Studying the Antikythera Mechanism: Insights from its Gears and Structure – Michael T. Wright
15:00–15:30 | Διάλειμμα Καφέ
15:30–15:50 | Conclusions from the Antikythera Mechanism – Prof. Mike Edmunds, University of Cardiff
15:50–16:10 | Astronomical Periodicities in the Antikythera Mechanism – Prof. James Evans
16:10–16:30 | The Mechanism as a Planetarium: Ερμηνεύοντας τα γρανάζια – Prof. Tony Freeth, University College London
16:30–18:40 | Στρογγυλή Τράπεζα: Ίππαρχος – Πτολεμαίος – Αντικύθηρα: Διάλογοι επιστήμης μέσα στους αιώνες, Συντονισμός: Μ. Κ. Παπαθανασίου, Μ. Ρουμελιώτης
19:00–19:45 | Τελετή Λήξης – Απονομή τιμητικών διακρίσεων στους συγγενείς των δυτών των Αντικυθήρων

ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

• Έκθεση-παρουσίαση-εργαστήριο: «Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων», Μεγάλο λειτουργικό αντίγραφο από πλεξιγκλάς του Μουσείου Κοτσανά Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας. Χειρισμός από τους επισκέπτες με καθοδήγηση. Υπεύθυνη δράσης: Δήμητρα Λουκά.
• Έκθεση «Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων» – Γυμνάσιο Σύμης
• Έκθεση ζωγραφικής – Ο Μηχανισμός μέσα από τα μάτια των μαθητών με θέμα «Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων, ο Ίππαρχος και οι Ήρωες του Βυθού».
• Προβολές ντοκιμαντέρ: στις τηλεοράσεις σε τοπικά καφενεία στη Σύμη που θα δεχθούν (μπορώ να το φτιάξω με ονομαστική αναφορά σε όλους του δύτες, καπετάνιο, πλήρωμα, εκκινητές (δηλαδή εφοπλιστές).
• Μαθητικά εργαστήρια: Ανακαλύπτοντας τον Ίππαρχο και το ηλιακό ρολόι.
• Έκθεση με κατασκευή του Μηχανισμού από το Γυμνάσιο Ψυχικού.
• Virtual Exhibition: Online 3D περιήγηση (Ρουμελιώτης).
• Θεατρική Παράσταση για τους Σφουγγαράδες Σύμης από τον Σύλλογο Συμιακών Ρόδου
• Αποκαλυπτήρια μπρούτζινου αγάλματος ηρωικού Δύτη-Καπετάνιου Δημητρίου Κοντού.

Τοποθεσία: Σύμη (Δια ζώσης & ZOOM μέσω PAIDEIA ή άλλη/ες πλατφόρμα/ες π.χ. Facebook, που εκτιμώ ότι θα χρησιμοποιήσουν ο κ. Julio Sausedo και ο Μάνος Ρουμελιώτης)

Υπό την αιγίδα:

• Εντιμ. υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, υπουργείο Πολιτισμού Ελλάδος

Με την υποστήριξη:

• Δήμος Σύμης
• Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου
• Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου
• Κέντρο Ελληνικών Σπουδών «Παιδεία», ΗΠΑ
• Σύλλογος Συμιακών Νέας Υόρκης, ΗΠΑ
• Σύλλογος Συμιακών Ρόδου
• Σύλλογος Συμιακών Αθήνας
• Δωδεκανησιακή Ομοσπονδία ΗΠΑ
• ΠανΡοδιακός Σύλλογος «Απόλλων», ΗΠΑ–Καναδά.