Αγαπητός Ξάνθης: Ο «ΚΟΛΟΣΣΟΣ»: άλλη μια φορά στο δημόσιο διάλογο, υπάρχει ουσία;

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο Αγαπητός Ξάνθης, αρχιτέκτονας

Η Ρόδος είναι συνδεδεμένη με τον ΚΟΛΟΣΣΟ ως μνημείο, ως θαύμα, ως σύμβολο στο πέρασμα της Ιστορίας. Και αυτό είναι ένα γεγονός γεωγραφικού προσδιορισμού με προσθετικά νοήματα που αφορούν την αίγλη του νησιού και την εκπομπή πανανθρώπινων μηνυμάτων όπως είναι η ειρήνη και η συναδέλφωση των λαών. Αυτό είναι για το «χθες» με προεκτάσεις όμως στο σήμερα.

Πολλές αναφορές έχουν γίνει για τον ΚΟΛΟΣΣΟ, ιδιαιτέρα με τον ερχομό του νέου αιώνα. Η τότε δημοτική αρχή μιλούσε για την αποδοχή των μηνυμάτων του ΘΑΥΜΑΤΟΣ και τη μετατροπή τους σε μια «κατασκευή» που θα δήλωνε τη σύνθεση των εθνικών νομισμάτων σε μια «νέα μονάδα», που θα αποτελούσε και το σύμβολο του νέου αιώνα εδραιωμένο στο νησί του «ΘΕΟΥ ΗΛΙΟΥ».

Ανά καιρούς, εμφανίζεται στη δημόσια σφαίρα ο διάλογος για το ΑΓΑΛΜΑ με το βασικό σκεπτικό της αναβίωσής του, όχι με αμιγείς όρους πολιτισμού και κοινωνικής διάστασης αλλά με όρους επιχειρηματικούς και, σε επέκταση, τουριστικούς. Αυτό κρατάει ζεστό το κλίμα της τοπικής κοινωνίας στην κατεύθυνση της ύπαρξης ενός «ΓΕΓΟΝΟΤΟΣ» που θα αναζωογονούσε την εικόνα της πόλης μας. Γνωρίζοντας ότι η εικόνα της πόλης χρειάζεται κάτι «δροσερό», παλεύομαι για την αναβίωση ενός ΑΓΑΛΜΑΤΟΣ, που δεν ξέρουμε ακόμη πώς ήταν και πού ήταν στο σώμα της τότε παλαιάς Ρόδου (μέγα ζήτημα η θέση;).

Έχουν γίνει διάφορες προτάσεις ακόμη και για ένα Μουσείο για την ιστορία του 7ου ΘΑΥΜΑΤΟΣ στο νησί που το φιλοξενούσε, προσέγγιση που υιοθετεί συμπεριληπτικά και το ΥΠ.ΠΟ.

► Παρακάτω καταθέτω αποσπάσματα κειμένου θέσης του αρμόδιου ΥΠ.ΠΟ., εκφραζόμενη από τον τότε υπουργό κ. Τασούλα (2014), σε απάντηση προς τον βουλευτή Ηρακλείου των Ανεξάρτητων Ελλήνων κ. Κ. Δαμαβολίτη, ο οποίος είχε θέσει το θέμα αναστήλωσης του Κολοσσού της Ρόδου.

«Ύστερα από τα παραπάνω γίνεται φανερό ότι οι γενικές πληροφορίες που παραδίδουν οι αρχαίες πηγές δεν βοηθούν στην αποκατάσταση της μορφής ή της τεχνικής κατασκευής του Κολοσσού, πολύ περισσότερο στην αναγνώριση της αρχικής του θέσης.

Ως εκ τούτου, από αρχαιολογικής πλευράς, η αναβίωση του Κολοσσού αποτελεί ένα παρακινδυνευμένο εγχείρημα, στερούμενο επιστημονικής βάσης, αφού θα δημιουργηθούν προστριβές για την επιλογή της τελικής μορφής και θέσης του νέου δημιουργήματος…

Το υπουργείο προτίθεται να εξετάσει το ενδεχόμενο ίδρυσης μουσείου αρχαίας τεχνολογίας στη Ρόδο, με αναπαράσταση των μεθόδων κατασκευής των αρχαίων χάλκινων αγαλμάτων, με μοντέλα αποκατάστασης της τεχνικής χύτευσης του Κολοσσού σε αντιστοιχία με τις σύγχρονες τεχνολογίες, το οποίο θα έχει ένα απτό εκπαιδευτικό αποτέλεσμα για τους σύγχρονους νέους και θα αποτελέσει μια κυψέλη εξοικείωσης με την τεχνολογία και τη γνώση».

Ο υπουργός
Κωνσταντίνος Τασούλας».

Η αναβίωση του ΚΟΛΟΣΣΟΥ μπορεί να κρίνεται συμπαθές συναισθηματικά θέμα για την κοινή γνώμη, όμως αποτελεί σοβαρό ζήτημα το οποίο μετεωρίζεται μεταξύ πολιτισμού και εκμετάλλευσης, ιστορίας και αφομοίωσης εμπορικότητας.

Θυμάμαι ακόμη και ο Βαγγέλης Παυλίδης είχε σχολιάσει σχετικά, η δημαρχιακή αρχή υπό τον κ. Χ’’ευθυμίου είχε ασχοληθεί επίσης, το Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών της κατεύθυνσης της Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου και πολλοί άλλοι κύκλοι ενδιαφέρθηκαν λόγω του «μεγέθους του μηνύματος» του ΚΟΛΟΣΣΟΥ.

Κάποιοι καλόπιστα, άλλοι έχοντας εξαντλήσει το «Τουριστικό Οξυγόνο», προσπαθούν να τροφοδοτήσουν το νησί μας με μνημειακές αναφορές για να μπορούν να κεντρίσουν παραγωγικά σε επίπεδο “marketing” την προβολή της Ρόδου!

Το ερώτημα που τίθεται μπορεί να είναι: εάν είναι ωφέλιμη η συζήτηση για την αναβίωση του ΑΓΑΛΜΑΤΟΣ ή πρέπει να μιλάμε για τις αξίες του ΚΟΛΟΣΣΟΥ που έχουν διαρραγεί και έχουν αποτεφρωθεί μέσα στα ερείπια της κατάπτωσης των θεσμών και της αλληλεγγύης;

Όπως και να έχει, η συζήτηση για τον ΚΟΛΟΣΣΟ είναι ενδιαφέρουσα και ελκυστική και πολλές προτάσεις τεχνολογικής αλλά και επιστημονικής πλευράς συνάδουν με το νόημα της τότε ύπαρξής ΤΟΥ.

Το θέμα είναι να βρούμε εμείς, ως πολιτικά όντα, τον δικό μας Κολοσσό που θα μπορεί να προσδιορίσει το λαμπερό μέλλον μας {όποιος δεν το καταλαβαίνει ας ανατρέξει στο Μουσείο Γκούγκενχαϊμ στο Μπιλμπάο (ισπανικά: Museo Guggenheim Bilbao, βασκικά: Guggenheim Bilbao Museoa), είναι μουσείο μοντέρνας και σύγχρονης τέχνης το οποίο βρίσκεται στο Μπιλμπάο της Ισπανίας. Εγκαινιάστηκε από τον βασιλιά της Ισπανίας Χουάν Κάρλος Α΄ τις 18 Οκτωβρίου 1997. Το κτίριο του μουσείου έχει σχεδιαστεί από τον διάσημο Αμερικανό-Καναδό αρχιτέκτονα Φρανκ Γκέρι. Ανήκει στο δίκτυο μουσείων του ιδρύματος Γκουγκενχάιμ.
Το κτίριο είναι ένα από τα πιο θαυμαστά έργα σύγχρονης αρχιτεκτονικής, όντως ένα από τα σημαντικότερα έργα που ολοκληρώθηκαν ανάμεσα στο 1980 και το 2010, σύμφωνα με παγκόσμια αρχιτεκτονική έρευνα, και έχει προσφέρει την πλήρη αναβίωση της πόλης}.

Το ζήτημα είναι να ανακαλύψουμε το δικό μας «κολοσσιαίο» στίγμα στο πέρασμα του χρόνου και να μην αναλωνόμαστε (άλλη μια φορά) σε μια διελκυστίνδα μεταξύ συμπαθούντων της αναφερόμενης Κατασκευής ή των άλλων.

Εν κατακλείδι, καλά είναι να μιλάμε σχετικά για τον ΚΟΛΟΣΣΟ παρά να ασχολούμαστε με αλλότρια, που «φθείρουν και ραγίζουν» το νησί του ΗΛΙΟΥ και του ΚΟΛΟΣΣΟΥ.

Γιατί απλά ο ΚΟΛΟΣΣΟΣ δεν είναι ένα «στεγνό» θριαμβευτικό Άγαλμα από μπρούτζο του Χάρη του Λίνδιου της ελληνιστικής περιόδου, αλλά είναι ένα Σύμβολο της ένδοξης τότε Ρόδου που ακόμη και σήμερα εκπέμπει μηνύματα και αξίες, αναφορές και οράματα.

Ας κερδίσουμε, τουλάχιστον αυτά!

Γράφει ο Ουμπέρτο Έκο:
«Τι θέλει ο πολιτισμός; Να κάνει το ιστορικό άπειρο κατανοητό».