Βραβεύτηκε ο Κωνσταντίνος Καρανάσος, για το βιβλίο του «Ρόδος 1912- 1947. Η πολιτική για τον σχεδιασμό του χώρου και τη διαχείριση των μνημείων κατά την ιταλική κατοχή»

Βαρβάρα Μπογδάνου

Κατά την Πανηγυρική Συνεδρία της στις 18 Δεκεμβρίου η Ακαδημία Αθηνών απένειμε βραβείο στον κ. Κωνσταντίνο Καρανάσο, διδάκτορα της Αρχιτεκτονικής Σχολής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, για την πρόσφατη έκδοση του Πολιτιστικού Ιδρύματος Ομίλου Πειραιώς με τίτλο «Ρόδος 1912- 1947. Η πολιτική για τον σχεδιασμό του χώρου και τη διαχείριση των μνημείων κατά την ιταλική κατοχή».

Υπενθυμίζεται ότι τα Βραβεία της Ακαδημίας Αθηνών απονέμονται κάθε χρόνο σε φορείς και προσωπικότητες, ως ένδειξη τιμής για τη συμβολή τους στην επιστήμη, τον πολιτισμό και την κοινωνία.

Πηγή έμπνευσης της μελέτης αποτέλεσαν ευρύτεροι προβληματισμοί με επίκεντρο την πολιτική αποκατάστασης, προστασίας και διαχείρισης αρχιτεκτονικών μνημείων σε ιστορικά κέντρα πόλεων. Εν προκειμένω, της μεσαιωνικής πόλης της Ρόδου κατά την περίοδο της Ιταλοκρατίας (1912-1947).

Η μελέτη, βασισμένη σε πλούσιο αρχειακό υλικό το οποίο δημοσιεύεται για πρώτη φορά, εξετάζει ενδεικτικά παραδείγματα αποκατάστασης μνημείων καθώς και πολεοδομικές παρεμβάσεις στην ιστορική πόλη της Ρόδου κατά την περίοδο της ιταλικής Κατοχής.

Αντικείμενο της έρευνας ήταν αναστηλωτικές εργασίες σε αρχιτεκτονήματα του ιστορικού κέντρου της πόλης, όσο και αισθητικές και άλλες επιλογές της ιταλικής διοίκησης του νησιού. Σημαντική για την αρχιτεκτονική φυσιογνωμία της πόλης της Ρόδου υπήρξε η οικοδομική δραστηριότητα του Τάγματος των Ιπποτών, το οποίο, κατά τη διάρκεια της κυριαρχίας του στο νησί (1309-1522), επιδίωξε να ανακαινίσει και να επεκτείνει τη μεσαιωνική πόλη, εκσυγχρονίζοντας παράλληλα το οχυρωματικό της σύστημα.

Η περιτειχισμένη πόλη της Ρόδου κηρύχθηκε διατηρητέο μνημειακό συγκρότημα από το ελληνικό κράτος το 1960 και μνημείο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς από την UNESCO το 1988. Σήμερα, αποτελεί ένα από τα μοναδικά στον κόσμο δείγματα σωζόμενης μεσαιωνικής καστροπολιτείας, καθώς και σχεδόν αδιατάρακτης διατήρησης οικιστικού πυρήνα. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου).

Η τελευταία περίοδος ξένης κατοχής στη Δωδεκάνησο, γνωστή ως «ιταλοκρατία», αν και πιο σύντομη από τις προηγούμενες, έχει πρόσφατα προκαλέσει το ενδιαφέρον μεγάλου αριθμού μελετητών. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο του εντεινόμενου κατά τα τελευταία χρόνια ενδιαφέροντος μπορεί να ενταχθεί και η παρούσα μελέτη. Αποτέλεσμα πολυετούς έρευνας, η μελέτη αυτή με επίκεντρο την πόλη της Ρόδου, προσπάθησε να εμβαθύνει και να διερευνήσει τα ζητήματα της προστασίας των μνημείων με τον περιβάλλοντα τους χώρο, κατά την έντονα πολιτικοποιημένη χρονική περίοδο του Μεσοπολέμου, στην οποία η Ρόδος μαζί με τα υπόλοιπα νησιά του συμπλέγματος βρέθηκε υπό την κατοχή της φασιστικής Ιταλίας.