Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Ρόδου για την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος - Η Ρόδος χρειάζεται όρια, σχέδιο και ανθεκτικές υποδομές

Rodiaki NewsRoom

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, ο Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Ρόδου απευθύνεται στους πολίτες, στους φορείς και στην Πολιτεία, θέτοντας ένα κρίσιμο ερώτημα: Ποια Ρόδο θέλουμε να παραδώσουμε στις επόμενες γενιές;

Η σχεδόν ολοκληρωτική εξάρτηση της οικονομίας του νησιού από τον τουρισμό είναι πλέον δεδομένη. Αυτό όμως δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται μόνο με όρους αύξησης αφίξεων, εσόδων και στατιστικών επιδόσεων. Απαιτείται σοβαρή αποτίμηση του πραγματικού κόστους και οφέλους, όχι μόνο οικονομικού, αλλά και κοινωνικού, περιβαλλοντικού και θεσμικού.

Η Ρόδος είναι νησί. Έχει πεπερασμένους φυσικούς πόρους, συγκεκριμένες αντοχές και υποδομές που δοκιμάζονται καθημερινά. Δεν μπορεί να σχεδιάζεται σαν να διαθέτει ανεξάντλητο νερό, απεριόριστο χώρο, απεριόριστη κυκλοφοριακή ικανότητα και οικοσυστήματα που θα αντέχουν για πάντα την πίεση της υπερεκμετάλλευσης.

Τα ζητήματα είναι ήδη ορατά: διαχείριση στερεών και υγρών αποβλήτων, πίεση στους υδατικούς πόρους, θαλάσσια ρύπανση, κυκλοφοριακή συμφόρηση, υποβάθμιση του δημόσιου χώρου, απώλεια ελεύθερων ακτών, υπερτουρισμός, κλιματική κρίση, πυρκαγιές, πλημμύρες και απειλές για τη χλωρίδα και την πανίδα του νησιού.

Την ίδια στιγμή, οι αριθμοί ευημερούν. Το ένα ρεκόρ τουριστικών αφίξεων διαδέχεται το άλλο και η οικονομική δραστηριότητα παρουσιάζεται ως απόδειξη επιτυχίας. Όμως, το κρίσιμο ερώτημα παραμένει:

Ποιοι ωφελούνται πραγματικά από αυτή την εξέλιξη;

Σίγουρα όχι πάντα το περιβάλλον. Και όχι πάντα η ίδια η τοπική κοινωνία.

Το τουριστικό και οικονομικό πλεονέκτημα της Ρόδου δεν δημιουργήθηκε μόνο από ξενοδοχειακές κλίνες και επενδύσεις. Δημιουργήθηκε πρωτίστως από το αστικό και φυσικό περιβάλλον που κληρονομήσαμε: την Παλιά Πόλη, τα ιστορικά κτίρια, τις παραλίες, τις καθαρές θάλασσες, τους ορεινούς όγκους, τις κοιλάδες, τα δάση και τη μοναδική βιοποικιλότητα του τόπου μας.

Αυτά έφεραν τον τουρισμό.

Αυτά στηρίζουν την οικονομία.

Αυτά οφείλουμε να διαφυλάξουμε.

Η τοπική κοινωνία ακούει εδώ και χρόνια έννοιες όπως «βιώσιμη ανάπτυξη», «φέρουσα ικανότητα» και «ανθεκτικότητα». Οι έννοιες αυτές, όμως, δεν μπορεί να παραμένουν συνθήματα. Η φέρουσα ικανότητα της Ρόδου πρέπει επιτέλους να αποτιμηθεί σοβαρά και να αποτελέσει εργαλείο σχεδιασμού.

Πρέπει να γνωρίζουμε πόσο νερό μπορεί να διαθέσει το νησί, πόσα λύματα και απορρίμματα μπορεί να διαχειριστεί, πόση κυκλοφοριακή πίεση αντέχουν οι πόλεις και οι οικισμοί, πόση τουριστική ανάπτυξη μπορεί να δεχθεί κάθε περιοχή και πόση επιβάρυνση μπορούν να σηκώσουν οι ακτές, τα δάση, τα ρέματα και οι φυσικοί πόροι.

Χωρίς αυτά τα δεδομένα, κάθε συζήτηση περί ανάπτυξης είναι ελλιπής.

Η Ρόδος χρειάζεται άμεσα ενίσχυση κρίσιμων υποδομών: ύδρευση, αποχέτευση, βιολογικούς καθαρισμούς, διαχείριση απορριμμάτων, ανακύκλωση, αντιπλημμυρική προστασία, δημόσιες συγκοινωνίες, κυκλοφοριακό σχεδιασμό, προστασία ακτών, ενεργειακή ανθεκτικότητα και σύγχρονη πολιτική προστασία.

Δεν μπορεί το νησί να επιδιώκει διαρκώς μεγαλύτερη τουριστική επιβάρυνση, χωρίς να προηγείται η αντίστοιχη ενίσχυση των υποδομών του. Η ανάπτυξη χωρίς υποδομές δεν είναι πρόοδος. Είναι μεταφορά του κόστους στο περιβάλλον, στους κατοίκους και στις επόμενες γενιές.

Κυβέρνηση, Περιφέρεια, Δήμος και αρμόδιοι φορείς έχουν τεράστια ευθύνη. Οφείλουν να σχεδιάσουν με βάση την πραγματική αντοχή του τόπου και όχι μόνο με βάση την πρόσκαιρη αύξηση των αριθμών. Ο σχεδιασμός του μέλλοντος της Ρόδου πρέπει να είναι δημόσιος, τεκμηριωμένος, συμμετοχικός και δεσμευτικός.

Η προστασία του περιβάλλοντος δεν είναι πολυτέλεια. Είναι όρος επιβίωσης, κοινωνικής συνοχής και πραγματικής ευημερίας.

Οι πολίτες μπορούν να συμβάλουν με καθημερινές επιλογές: εξοικονόμηση νερού, μείωση κατανάλωσης ενέργειας, σωστή διαχείριση αποβλήτων, περιορισμό πλαστικών μιας χρήσης και σεβασμό στους δημόσιους και φυσικούς χώρους.

Όμως η ατομική ευθύνη δεν μπορεί να υποκαταστήσει την πολιτική ευθύνη. Η Ρόδος χρειάζεται σχέδιο, όρια, έλεγχο και επένδυση στις υποδομές που θα την κάνουν ανθεκτική απέναντι στην κλιματική κρίση και στις πιέσεις του υπερτουρισμού.

Η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος δεν πρέπει να είναι μια ακόμη επετειακή ανακοίνωση. Πρέπει να γίνει αφετηρία ουσιαστικής αλλαγής.

Γιατί ένα νησί χωρίς περιβάλλον δεν έχει μέλλον.

Και μια ανάπτυξη που καταστρέφει αυτό που την τροφοδοτεί, δεν είναι ανάπτυξη. Είναι αδιέξοδο.