Παναγιώτης Πριστούρης: Τα «Ρευστά Τοπία» και η γλώσσα της χαρακτικής

Rodiaki NewsRoom

Ο χαράκτης μιλά στη «Ροδιακή» για τη νέα του έκθεση «Ρευστά Τοπία», τη σχέση του με τη Ρόδο, το νερό, τη μνήμη και τη δύναμη της χαρακτικής

Συνέντευξη στη Στέλλα Παπασάββα

Stellapapasav@gmail.com

Υπάρχουν τοπία που δεν αποτυπώνονται μόνο με το βλέμμα. Εγγράφονται αθόρυβα στη μνήμη, ακολουθούν τον άνθρωπο στις διαδρομές του και επιστρέφουν αργότερα μεταμορφωμένα σε εικόνες, χρώματα και χαράξεις. Για τον χαράκτη Παναγιώτη Πριστούρη, η Ρόδος δεν υπήρξε απλώς ένας τόπος διαμονής τα τελευταία χρόνια, αλλά ένα ζωντανό πεδίο παρατήρησης, βιώματος και καλλιτεχνικού διαλόγου.

Η θάλασσα, οι αντανακλάσεις του φωτός, οι μεταβολές του ουρανού και οι αδιάκοπες εναλλαγές του φυσικού τοπίου γέννησαν τη νέα του ατομική έκθεση με τίτλο «Ρευστά Τοπία», που φιλοξενείται στο 10GR Hotel & Wine Bar, στη Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου. Μέσα από τη χαρακτική, μια τέχνη που απαιτεί υπομονή, επιμονή και βαθιά προσήλωση στο υλικό, ο καλλιτέχνης επιχειρεί να αποτυπώσει κάτι εκ πρώτης όψεως αδύνατο: τη διαρκή κίνηση, τη μεταβλητότητα και την αίσθηση του χρόνου που κυλά.

Τα έργα της έκθεσης δεν λειτουργούν ως απλές τοπιογραφικές καταγραφές. Είναι προσωπικές αφηγήσεις, ίχνη εμπειριών και μνημών που γεννήθηκαν μέσα από τη σχέση του δημιουργού με τον τόπο. Οι Κάτω Πέτρες, η Ιξιά, το Πάρκο Ροδινιού και οι καθημερινές εικόνες της ροδιακής φύσης μετασχηματίζονται σε εικαστικά τοπία όπου η πραγματικότητα συναντά το συναίσθημα και η παρατήρηση συνομιλεί με την εσωτερική αναζήτηση.

Στη συνέντευξη που ακολουθεί στη «Ροδιακή», ο Παναγιώτης Πριστούρης μιλά για τη ρευστότητα ως καλλιτεχνική και υπαρξιακή έννοια, για τη σχέση του με το νερό και τη μνήμη, για τη γοητεία της χαρακτικής, αλλά και για τη δύναμη της τέχνης να διασώζει εμπειρίες, να δημιουργεί συνδέσεις και να ανοίγει διαύλους επικοινωνίας ανάμεσα στον δημιουργό, το έργο και τον θεατή…

Ακολουθεί η συνέντευξη στη «Ροδιακή»

Γιατί επιλέξατε τον τίτλο «Ρευστά Τοπία» και τι σημαίνει για εσάς η έννοια της ρευστότητας;

Επέλεξα τον τίτλο «Ρευστά Τοπία» γιατί συνδέεται άμεσα με τη θεματική των έργων της έκθεσης, τα οποία περιστρέφονται γύρω από τη φύση και ιδιαίτερα το στοιχείο του νερού. Τα τελευταία δύο χρόνια ζω και εργάζομαι στη Ρόδο, έναν τόπο όπου η παρουσία της θάλασσας και του φυσικού τοπίου είναι καθοριστική στην καθημερινή εμπειρία. Η συνεχής επαφή με το υδάτινο στοιχείο, το φως και τις μεταβολές του τοπίου αποτέλεσαν βασική πηγή έμπνευσης για τη δημιουργία αυτής της ενότητας έργων.

Για μένα, η έννοια της ρευστότητας δεν αφορά μόνο το νερό ως φυσικό φαινόμενο. Συνδέεται με τη μεταβλητότητα, τη διακύμανση, την προσαρμογή και τη διαρκή διαδικασία μετασχηματισμού που χαρακτηρίζει τόσο τη φύση όσο και την ανθρώπινη εμπειρία. Κατά τη διάρκεια της παραμονής μου στη Ρόδο προσπάθησα να αφουγκραστώ τον τόπο, να προσαρμοστώ στους δικούς του ρυθμούς και να καταγράψω εικαστικά εικόνες και εμπειρίες που γεννήθηκαν από αυτή τη σχέση.

Αφετηρία αποτέλεσαν παλαιότερα έργα μου, τα οποία επαναπροσέγγισα μέσα από μια νέα ματιά. Μέσα από αυτή τη διαδικασία επιδίωξα να αποτυπώσω τόσο τις προσωπικές μου μεταβολές και αναζητήσεις όσο και τη διαρκή κίνηση και αλλαγή που συναντά κανείς στο φυσικό περιβάλλον της Ρόδου. Έτσι, τα «Ρευστά Τοπία» λειτουργούν ως ένας διάλογος ανάμεσα στο εξωτερικό τοπίο και στις εσωτερικές διακυμάνσεις της ανθρώπινης εμπειρίας.

Αναφέρετε ότι η έκθεση αποτελεί επαναπροσέγγιση παλαιότερων έργων. Τι σας οδήγησε να επιστρέψετε σε αυτές τις εικόνες και να τις ξαναδείτε με νέα ματιά;

Η επιστροφή σε αυτά τα έργα συνδέεται με μια πολύ προσωπική διαδρομή. Θυμάμαι ότι κατά τη διάρκεια των φοιτητικών μου σπουδών στα Ιωάννινα, όταν προετοίμαζα την πτυχιακή μου εργασία, αναζητούσα ένα θέμα που να με εκφράζει ουσιαστικά. Τότε στράφηκα προς το φυσικό περιβάλλον και άρχισα να καταγράφω εικαστικά τα τοπία που με περιέβαλλαν: τα δέντρα, τα δάση, τη λίμνη, τα σύννεφα, τον αέρα και τις διαρκείς μεταβολές της φύσης. Τα έργα εκείνης της περιόδου υλοποιήθηκαν με την τεχνική της ξηρής χάραξης και αποτέλεσαν μια πρώτη απόπειρα να αποτυπώσω τη σχέση μου με τον τόπο μέσα από τη χαρακτική.

Επέστρεψα σε αυτές τις εικόνες έπειτα από επτά ή οκτώ χρόνια, γιατί αισθάνθηκα ότι είχε αλλάξει τόσο η εικαστική μου γλώσσα όσο και ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνομαι το τοπίο. Σήμερα εργάζομαι κυρίως με το λινόλεουμ και την ξυλογραφία, διατηρώντας ωστόσο τη γραμμή και την κουκκίδα ως βασικά εκφραστικά μέσα. Με ενδιέφερε να δω πώς οι ίδιες αφετηρίες μπορούν να μετασχηματιστούν μέσα από μια διαφορετική τεχνική, αλλά και μέσα από τη ματιά που μου έχει δώσει η εμπειρία των τελευταίων χρόνων.

Για μένα, η απεικόνιση ενός τόπου αποτελεί έναν τρόπο γνωριμίας και σύνδεσης μαζί του. Κάθε φορά που βρίσκομαι σε ένα νέο περιβάλλον, αισθάνομαι την ανάγκη να το παρατηρήσω, να το κατανοήσω και τελικά να το μεταφέρω στο έργο μου. Έτσι συνέβη και με τη Ρόδο. Μετά από δύο χρόνια ζωής στο νησί, ένιωσα ότι είχε έρθει η στιγμή να συνομιλήσω εικαστικά μαζί του. Ακολουθώντας μια διαδικασία παρόμοια με εκείνη των φοιτητικών μου χρόνων, στράφηκα ξανά στη φύση, αυτή τη φορά εστιάζοντας στο υδάτινο και ρευστό στοιχείο που χαρακτηρίζει τόσο το τοπίο της Ρόδου όσο και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνομαι τον κόσμο γύρω μου.

Το νερό φαίνεται να λειτουργεί όχι μόνο ως θέμα αλλά και ως σύμβολο. Τι συμβολίζει προσωπικά για εσάς;

Το νερό για μένα λειτουργεί ως κάτι πολύ περισσότερο από ένα φυσικό στοιχείο ή ένα εικαστικό θέμα. Συνδέεται βαθιά με την έννοια του συναισθήματος, της μεταβλητότητας και του εσωτερικού κόσμου του ανθρώπου. Όπως ακριβώς το νερό βρίσκεται σε διαρκή κίνηση και μετασχηματισμό, έτσι και η ανθρώπινη ψυχή περνά μέσα από συνεχείς διακυμάνσεις, από στιγμές ηρεμίας έως περιόδους έντασης και αναταραχής.

Συχνά αντιλαμβάνομαι τα διαφορετικά συναισθήματα μέσα από εικόνες του υδάτινου στοιχείου. Μια γαλήνια θάλασσα μπορεί να παραπέμπει σε μια κατάσταση εσωτερικής ισορροπίας και ηρεμίας, ενώ ένα απότομο κύμα μπορεί να θυμίζει ένα ξέσπασμα, μια έντονη συγκίνηση ή μια στιγμή θυμού. Υπάρχουν όμως και πιο σύνθετες, δύσκολα περιγράψιμες καταστάσεις, που τις συνδέω με την εμπειρία της κατάδυσης ή της βύθισης στο νερό, όταν οι εξωτερικοί θόρυβοι σβήνουν και μένεις μόνος με τον εαυτό σου, σε μια αίσθηση βαθιάς σύνδεσης με κάτι μεγαλύτερο.

Γι’ αυτό και το νερό αποτελεί έναν επαναλαμβανόμενο άξονα στο έργο μου. Λειτουργεί ως ένας συμβολικός τόπος περισυλλογής και αναστοχασμού, ένα προσωπικό καταφύγιο, αλλά κυρίως ως ένας τρόπος να εκφράσω και να διερευνήσω τον συναισθηματικό μου κόσμο. Μέσα από τις μεταμορφώσεις του νερού επιχειρώ να προσεγγίσω τις αντίστοιχες μεταμορφώσεις της ανθρώπινης εμπειρίας.

Πώς επηρεάζει η καθημερινή ζωή στη Ρόδο την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο τοπίο ή στιγμή που στάθηκε αφορμή για τη δημιουργία ενός έργου της έκθεσης;

Ναι, υπάρχουν αρκετά συγκεκριμένα τοπία και στιγμές που λειτούργησαν ως αφορμή για τη δημιουργία των έργων της έκθεσης. Πριν ξεκινήσω να δουλεύω τη συγκεκριμένη ενότητα, αφιέρωσα χρόνο στο να επισκέπτομαι ξανά μέρη της Ρόδου που με είχαν επηρεάσει, αλλά και να ανακαλώ τις εμπειρίες, τα συναισθήματα και τις σκέψεις που μου γεννούσε η παρουσία μου σε αυτά. Η διαδικασία αυτή ήταν εξίσου σημαντική με την ίδια τη χάραξη, καθώς τα έργα προέκυψαν μέσα από έναν συνδυασμό παρατήρησης και βιώματος.

Για παράδειγμα, ένα έργο έχει ως αφετηρία τις Κάτω Πέτρες, ένα τοπίο με ιδιαίτερη δυναμική. Ένα άλλο γεννήθηκε από την εμπειρία του ηλιοβασιλέματος στην Ιξιά. Σε άλλο έργο αποτυπώνεται η αντανάκλαση των δέντρων στα νερά του Πάρκου Ροδινιού, ενώ ένα ακόμη αντλεί έμπνευση από μια πολύ προσωπική καθημερινή εικόνα: την ανατολή του ήλιου που παρατηρώ από το μπαλκόνι μου, με τη θάλασσα να απλώνεται στο βάθος.

Ωστόσο, περισσότερο από την πιστή καταγραφή ενός συγκεκριμένου τόπου, με ενδιέφερε να αποδώσω την εμπειρία της θέασής του. Τα έργα δεν λειτουργούν ως τοπιογραφικές απεικονίσεις με τη στενή έννοια, αλλά ως εικαστικές μεταγραφές στιγμών, μνημών και αισθήσεων που γεννήθηκαν μέσα από τη σχέση μου με τη Ρόδο. Κάθε έργο αποτελεί, με έναν τρόπο, ένα προσωπικό στιγμιότυπο από τη ζωή μου στο νησί.

Η χαρακτική θεωρείται συχνά μια απαιτητική και επίπονη τέχνη. Τι είναι αυτό που συνεχίζει να σας γοητεύει σε αυτήν;

Πιστεύω ότι η χαρακτική θα συνεχίσει να με γοητεύει για όλη μου τη ζωή. Είναι το καλλιτεχνικό μέσο μέσα από το οποίο εκφράζομαι πιο ουσιαστικά και πιο αυθεντικά. Από τη στιγμή που γνώρισα τη χαρακτική στη Σχολή Καλών Τεχνών έως σήμερα, παραμένει ο βασικός τρόπος με τον οποίο σκέφτομαι και δημιουργώ εικαστικά. Παρότι με ενδιαφέρει όλο και περισσότερο ο διάλογος της χαρακτικής με άλλες μορφές τέχνης, όπως η εγκατάσταση ή η περφόρμανς, αισθάνομαι ότι η χαρακτική εξακολουθεί να αποτελεί τον πυρήνα της καλλιτεχνικής μου πρακτικής.

Αυτό που με συγκινεί ιδιαίτερα είναι η μοναδική ποιότητα που έχει ως τέχνη. Διακρίνεται από μια ευγένεια, έναν μυστικισμό και μια βαθιά αίσθηση συνέχειας. Πρόκειται για μια διαδικασία που βασίζεται σε διακριτά και απαιτητικά στάδια, όπου κάθε βήμα απαιτεί υπομονή, γνώση και αφοσίωση. Ταυτόχρονα, χαρακτηρίζεται από μια ειλικρίνεια και μια αμεσότητα τόσο απέναντι στο υλικό όσο και απέναντι στον θεατή που έρχεται σε επαφή με το τελικό έργο.

Αν όμως έπρεπε να ξεχωρίσω ένα στοιχείο, αυτό θα ήταν η έκπληξη. Παρά την εμπειρία, τη γνώση της τεχνικής και τις αμέτρητες ώρες εργασίας πάνω στη μήτρα, πάντα υπάρχει μια στιγμή αγωνίας και προσμονής μέχρι να εμφανιστεί το πρώτο τύπωμα. Η μετάβαση από τη χαραγμένη επιφάνεια στο χαρτί εξακολουθεί να με συναρπάζει. Βλέπω μια εικόνα που μέχρι εκείνη τη στιγμή υπήρχε μόνο ως χάραξη πάνω σε ένα υλικό να αποκτά νέα ζωή μέσα από το μελάνι και το τύπωμα. Αυτή η μεταμόρφωση διατηρεί για μένα κάτι μαγικό.

Παράλληλα, η χαρακτική είναι μια τέχνη που ισορροπεί ανάμεσα στο παιχνίδι και την πειθαρχία. Από τη μία πλευρά προσφέρει ατελείωτες δυνατότητες πειραματισμού και ανακάλυψης· από την άλλη στηρίζεται σε μια βαθιά τεχνική γνώση που έχει διαμορφωθεί μέσα από γενιές καλλιτεχνών και δασκάλων. Νιώθω ότι μέσα από τη δική μου πρακτική συμμετέχω σε αυτή τη διαρκή αλυσίδα γνώσης, προσπαθώντας όχι μόνο να εξελίξω το μέσο, αλλά και να διατηρήσω ζωντανή μια πολύτιμη καλλιτεχνική παράδοση.

Στα έργα σας αποτυπώνετε κάτι τόσο μεταβαλλόμενο όσο το νερό πάνω σε υλικά σταθερά και ανθεκτικά, όπως το ξύλο και το λινόλεουμ. Πώς βιώνετε αυτή την αντίθεση;

Προσωπικά δεν βιώνω αυτή τη σχέση ως αντίθεση, αλλά ως μια δημιουργική πρόκληση. Παρότι το ξύλο και το λινόλεουμ είναι «σταθερά», θεωρώ ότι μέσα από την εξοικείωση με το μέσο μπορεί κανείς να αποδώσει ακόμη και στοιχεία που χαρακτηρίζονται από ρευστότητα, κίνηση και διαρκή μεταβολή, όπως το νερό.

Αυτός ήταν και ένας από τους λόγους που με προσέλκυσε η συγκεκριμένη θεματική. Με ενδιέφερε να δοκιμάσω τα όρια του μέσου και να μεταφέρω την αίσθηση του υδάτινου στοιχείου μέσα από τη χαρακτική. Για μένα, η συνάντηση του σταθερού υλικού με ένα μεταβαλλόμενο θέμα δεν δημιουργεί σύγκρουση, αλλά ανοίγει νέες δυνατότητες έκφρασης και πειραματισμού.

Στο κείμενο της έκθεσης γίνεται αναφορά στη μνήμη και τη χρονικότητα. Πώς συνδέονται αυτές οι έννοιες με το τοπίο;

Πιστεύω ότι η μνήμη και η χρονικότητα είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με το τοπίο, γιατί κανένα τοπίο δεν το βιώνουμε ποτέ με τον ίδιο τρόπο. Ένας τόπος αλλάζει διαρκώς μέσα στον χρόνο, είτε μέσα από τις μεταβολές του φωτός, των εποχών και των καιρικών συνθηκών, είτε μέσα από τις εμπειρίες που εμείς οι ίδιοι αποκτούμε σε σχέση με αυτόν. Έτσι, κάθε φορά που επιστρέφουμε σε ένα τοπίο, στην πραγματικότητα συναντάμε και μια διαφορετική εκδοχή του εαυτού μας.

Στα έργα μου δεν με ενδιαφέρει τόσο η πιστή καταγραφή ενός τόπου όσο η αποτύπωση της μνήμης και της εμπειρίας που αυτός αφήνει μέσα μου. Το τοπίο λειτουργεί ως φορέας αναμνήσεων, συναισθημάτων και προσωπικών βιωμάτων, ενώ το νερό, με τη διαρκή του μεταβολή, γίνεται ένα σύμβολο του χρόνου που κυλά και μετασχηματίζει τα πάντα. Με αυτή την έννοια, τα έργα της έκθεσης αποτελούν περισσότερο καταγραφές στιγμών και εμπειριών παρά απλές απεικονίσεις φυσικών τοπίων.

Πιστεύετε ότι η τέχνη μπορεί να διασώσει εμπειρίες και στιγμές που χάνονται με το πέρασμα του χρόνου;

Πιστεύω ότι αυτή είναι ίσως μία από τις σημαντικότερες προσφορές της τέχνης προς την ανθρωπότητα. Η τέχνη έχει τη δύναμη να διασώζει εμπειρίες και στιγμές που διαφορετικά θα χάνονταν με το πέρασμα του χρόνου, γιατί λειτουργεί ως ένα είδος ντοκουμέντου. Είτε πρόκειται για έναν πίνακα, ένα χαρακτικό, μια ηχογράφηση ή οποιαδήποτε άλλη μορφή καλλιτεχνικής έκφρασης, το έργο που παράγεται φέρει πάντοτε το αποτύπωμα μιας εποχής, μιας σκέψης, ενός συναισθήματος ή μιας προσωπικής και συλλογικής εμπειρίας.

Γι’ αυτό και το έργο τέχνης είναι πολυεπίπεδο και επιδέχεται πολλαπλές αναγνώσεις. Μπορεί να σχολιάσει και να καυτηριάσει γεγονότα και καταστάσεις, να εκφράσει κοινωνικές, πολιτικές ή ιστορικές θέσεις και να μεταφέρει ένα συγκεκριμένο πρόσημο, άλλοτε συναισθηματικό και άλλοτε ιδεολογικό. Ταυτόχρονα, μπορεί να λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς για ανθρώπους, κοινότητες και θεσμούς, διασώζοντας όχι μόνο όσα συνέβησαν, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο τα βιώσαμε και τα νοηματοδοτήσαμε. Με αυτή την έννοια, η τέχνη δεν καταγράφει απλώς τον χρόνο· συμβάλλει ενεργά στη διαμόρφωση της συλλογικής μνήμης.

Ποια θέση πιστεύετε ότι έχει η χαρακτική στη σύγχρονη εικαστική σκηνή;

Θεωρώ ότι η χαρακτική στη σύγχρονη εικαστική σκηνή όχι μόνο διατηρεί τη θέση της, αλλά συνεχίζει να κερδίζει έδαφος. Σε αυτό συμβάλλουν οι ίδιοι οι χαράκτες μέσα από τη διοργάνωση εκθέσεων, εργαστηρίων και εκπαιδευτικών δράσεων, αλλά και οι σχολές, τα μουσεία και τα πολιτιστικά ιδρύματα που επενδύουν στη διάδοση του μέσου. Ιδιαίτερα στο εξωτερικό, η χαρακτική γνωρίζει μια περίοδο άνθησης, με σημαντικές διεθνείς διοργανώσεις, όπως μπιενάλε και τριενάλε χαρακτικής, να αναδεικνύουν τόσο τις παραδοσιακές τεχνικές όσο και τις νέες, διευρυμένες μορφές του Printmaking (ένας γενικότερος όρος – ομπρέλα που περιλαμβάνει όλα τα είδη της Χαρακτικής). Η διεθνής συζήτηση γύρω από τη χαρακτική σήμερα αναφέρεται συχνά σε ένα “expanded field”, όπου η χαρακτική συνομιλεί με τις ψηφιακές τεχνολογίες, τις εγκαταστάσεις και άλλες σύγχρονες εικαστικές πρακτικές.

Στην Ελλάδα, παρά την πλούσια παράδοση της νεοελληνικής χαρακτικής και τη σημαντική συμβολή της Σχολής Καλών Τεχνών και μεγάλων δασκάλων του μέσου, θεωρώ ότι υπάρχουν ακόμη περιθώρια μεγαλύτερης θεσμικής στήριξης και προβολής. Παρ' όλα αυτά, διαπιστώνω ότι ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι προσεγγίζουν τη χαρακτική όχι μόνο ως θεατές, αλλά και ως ενεργοί συμμετέχοντες στη διαδικασία της δημιουργίας. Ίσως αυτό να είναι και το πιο αισιόδοξο στοιχείο: ότι το κοινό ανακαλύπτει ξανά τη γοητεία μιας τέχνης που συνδυάζει τη γνώση, τη χειρωνακτική δεξιότητα, τον πειραματισμό και τη συλλογική εμπειρία, παραμένοντας απολύτως επίκαιρη μέσα στον σύγχρονο εικαστικό διάλογο.

Έχετε ασχοληθεί ενεργά με την προσβασιμότητα και τη συμπεριληπτική τέχνη. Πόσο σημαντικό είναι για εσάς να μπορεί η τέχνη να απευθύνεται σε όλους;

Όταν ασχολήθηκα για πρώτη φορά με τη συμπεριληπτική τέχνη και την προσβασιμότητα, δεν φανταζόμουν ότι για τρία συνεχόμενα χρόνια θα βρισκόμουν στη θέση του επιμελητή των εκθέσεων του NEVRONAS FESTival. Η εμπειρία αυτή με έκανε να αναθεωρήσω πολλές από τις αρχικές μου αντιλήψεις και να κατανοήσω βαθύτερα ότι η συμπερίληψη στην τέχνη δεν αποτελεί μια ειδική ή παράλληλη πρακτική, αλλά μια από τις πιο υγιείς και ουσιαστικές εκφράσεις μιας δημοκρατικής κοινωνίας. Πιστεύω ότι όλοι οι άνθρωποι έχουν το δικαίωμα να εκφράζουν τα συναισθήματα, τις ιδέες και τις εμπειρίες τους, να διεκδικούν τη θέση τους στον δημόσιο χώρο και να συμμετέχουν ισότιμα στην πολιτιστική ζωή.

Για μένα είναι εξαιρετικά σημαντικό η τέχνη να μπορεί να απευθύνεται σε όλους. Ίσως γι' αυτό με συγκινεί ιδιαίτερα και η χαρακτική, η οποία ιστορικά έχει συνδεθεί με την έννοια της «λαϊκής τέχνης». Η δυνατότητα παραγωγής πολλαπλών αντιτύπων δεν αφορά μόνο μια τεχνική διαδικασία, αλλά και μια βαθιά δημοκρατική διάσταση: τη διάδοση της γνώσης, της εικόνας και του μηνύματος σε όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους. Η τέχνη δεν θα έπρεπε να απευθύνεται σε ένα κλειστό ή ελιτιστικό κοινό. Αντίθετα, οφείλει να δημιουργεί κοινωνούς, να γεννά διάλογο και να προσφέρει σε όλους τη δυνατότητα να αναγνωρίσουν τον εαυτό τους μέσα σε αυτήν και να γίνουν μέρος της.

Τι θα θέλατε να κρατήσει ο επισκέπτης φεύγοντας από τα «Ρευστά Τοπία»;

Θα ήθελα ο επισκέπτης να έχει αφιερώσει λίγο χρόνο έξω από τον δικό του καθημερινό ρυθμό, να έχει παρατηρήσει προσεκτικά τα έργα και να έχει επιχειρήσει μια δεύτερη ανάγνωσή τους. Πέρα από το να γνωρίσει τη δική μου ματιά και τον τρόπο με τον οποίο αποτύπωσα αυτά τα τοπία της Ρόδου, θα ήθελα να συνδέσει τις εικόνες με τις δικές του εμπειρίες και αναμνήσεις, να αναγνωρίσει ίσως μέρη που έχει επισκεφθεί και να αναρωτηθεί πώς ο ίδιος τα έχει βιώσει. Αν η έκθεση καταφέρει να γίνει αφορμή για έναν τέτοιο προσωπικό διάλογο ανάμεσα στο δικό μου βίωμα και στο βίωμα του θεατή, τότε θα αισθάνομαι ότι έχει πετύχει τον σκοπό της.

Αν μπορούσατε να περιγράψετε την έκθεση με τρεις λέξεις, ποιες θα ήταν;

Αν έπρεπε να περιγράψω τα «Ρευστά Τοπία» με τρεις λέξεις, θα επέλεγα τις λέξεις μνήμη, μεταβλητότητα και σύνδεση.

Η μνήμη, όχι μόνο επειδή τα έργα εμπεριέχουν προσωπικά βιώματα και εμπειρίες, αλλά γιατί η συγκεκριμένη έκθεση αποτελεί για μένα μια συνέχεια και επαναπροσέγγιση των πρώτων χαρακτικών αναζητήσεων που έκανα ως φοιτητής, μέσα από την εικαστική γλώσσα που έχω διαμορφώσει σήμερα.

Η μεταβλητότητα αφορά τόσο το ίδιο το υδάτινο στοιχείο όσο και τον τρόπο με τον οποίο επιχειρώ να αποδώσω αφαιρετικές φόρμες και μια αίσθηση δόνησης και χρονικότητας μέσα από τις επαναλαμβανόμενες γραμμές και τις χαράξεις πάνω στο σταθερό τοπίο.

Η τρίτη λέξη είναι η σύνδεση. Κάθε φορά που δημιουργώ ένα έργο, δεν προσπαθώ μόνο να απεικονίσω ένα τοπίο ή να μεταφέρω μια αίσθηση, αλλά να συνδεθώ βαθύτερα τόσο με τον ίδιο τον τόπο και τον τρόπο που εγώ τον βιώνω, όσο και με τους ανθρώπους που θα σταθούν απέναντι στα έργα.

Ελπίζω ο θεατής να αναγνωρίσει μέσα σε αυτά κάτι από τις δικές του μνήμες, τις δικές του διακυμάνσεις και τις δικές του εμπειρίες, ώστε η θέαση να μετατραπεί σε μια ουσιαστική συνάντηση.