«Η Τελευταία Απογραφή»: Το Θεατρικό Εργαστήρι των «Νέων Οριζόντων» φέρνει γέλιο, ανατροπές και ζωή στη σκηνή

Rodiaki NewsRoom

Το Σάββατο στ' Απόλλωνα

Της Στέλλας Παπασάββα

stellapapasav@gmail.com

Υπάρχουν χωριά που αδειάζουν σιγά-σιγά. Πρώτα φεύγουν οι νέοι. Ύστερα κλείνουν κάποια σπίτια, αδειάζουν τα σχολεία, λιγοστεύουν οι φωνές στην πλατεία. Και κάποια στιγμή, χωρίς κανείς να το καταλάβει ακριβώς πότε συνέβη, ένας τόπος που κάποτε έσφυζε από ζωή κινδυνεύει να μείνει μόνο με τις αναμνήσεις του.

Κάπου εκεί αρχίζει και η ιστορία της «Τελευταίας Απογραφής», της νέας θεατρικής κωμωδίας του Θεατρικού Εργαστηρίου του Πολιτιστικού Ομίλου Απολλώνων Ρόδου «Νέοι Ορίζοντες», που επιστρέφει στη σκηνή στο πλαίσιο των Πολιτιστικών Αποσπερισμάτων 26.

Μια παράσταση που ξεκινά με γέλιο, κινείται με τη δύναμη της σάτιρας και καταλήγει να ακουμπά ένα ζήτημα πολύ πιο βαθύ από όσο αφήνει αρχικά να φανεί: τι απομένει από ένα χωριό όταν οι άνθρωποί του αρχίζουν να φεύγουν;

Μια απογραφή που γίνεται… υπόθεση ζωής

Η ιστορία τοποθετείται σε ένα χωριό της Ρόδου, μακριά από τα αστικά και τουριστικά κέντρα του νησιού. Εκεί, η καθημερινότητα μοιάζει να κυλά στους γνώριμους ρυθμούς της, μέχρι τη στιγμή που μια έκτακτη απογραφή έρχεται να ταράξει τα νερά.

Το μέλλον του χωριού εξαρτάται από έναν συγκεκριμένο αριθμό κατοίκων.

Υπάρχει όμως ένα πρόβλημα.

Οι άνθρωποι υπάρχουν. Απλώς… δεν βρίσκονται εκεί.

Οι περισσότεροι νέοι έχουν φύγει. Άλλοι για την πόλη, άλλοι για να αναζητήσουν εργασία, άλλοι για μια διαφορετική ζωή. Πίσω έχουν μείνει κυρίως οι μεγαλύτεροι σε ηλικία, μαζί με τα σπίτια, τις αναμνήσεις και έναν τόπο που βλέπει καθημερινά τον πληθυσμό του να μικραίνει.

Όταν οι κάτοικοι αντιλαμβάνονται ότι κινδυνεύουν να χάσουν ακόμη και την ίδια την υπόσταση του χωριού τους, αποφασίζουν πως δεν πρόκειται να παραδοθούν χωρίς μάχη.

Και τότε επιστρατεύουν τα πάντα.

Ευρηματικότητα, πονηριά, μεταμφιέσεις, απίθανες δικαιολογίες και… πολύ καλή διάθεση για εξαπάτηση της απογραφής.

Το ίδιο πρόσωπο μπορεί να γίνει ξαφνικά ένας άλλος κάτοικος. Ένας γέρος μεταμορφώνεται, ένας άλλος αλλάζει ταυτότητα, ενώ οι κάτοικοι προσπαθούν με κάθε πιθανό και απίθανο τρόπο να πείσουν την απογραφέα ότι το χωριό τους όχι μόνο κατοικείται, αλλά… σφύζει από ζωή.

Όταν το γέλιο συναντά την πραγματικότητα

Γέροι που μεταμορφώνονται σε γυναίκες, παιδιά, ηλικιωμένες, κυνηγούς, μελισσοκόμους, ακόμη και σε ομογενείς από τον Καναδά.

Ένας τσοπάνης που θεωρεί ότι η διαδικασία αφορά καταγραφή του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Μια δασκάλα που γνωρίζει από πρώτο χέρι πόσο λίγα παιδιά έχουν απομείνει στο σχολείο.

Ένας παπάς που διαπιστώνει πως στο χωριό «οι κηδείες είναι περισσότερες από τους γάμους».

Και ένας πρόεδρος που έχει τη δική του, εντελώς προσωπική άποψη για τα μεγάλα έργα που έγιναν στον τόπο.

Όλοι μαζί δημιουργούν ένα γαϊτανάκι παρεξηγήσεων, μεταμορφώσεων και συνεχών ανατροπών, σε μια κωμωδία που αξιοποιεί το τοπικό χιούμορ και τη λαϊκή παρατήρηση για να μιλήσει τελικά για κάτι πολύ σοβαρό.

Γιατί πίσω από τα γέλια υπάρχει μια πραγματικότητα που δεν αφορά μόνο ένα χωριό της Ρόδου.

Αφορά ολόκληρη την ελληνική ύπαιθρο.

Τι συμβαίνει όταν οι νέοι φεύγουν;

Τι γίνεται όταν τα σπίτια κλείνουν, οι αυλές σιωπούν, τα σχολεία αδειάζουν και η καθημερινή ζωή μεταφέρεται ολοένα και περισσότερο προς τα αστικά κέντρα;

Και κυρίως:

Μπορεί ένα χωριό να παραμείνει ζωντανό χωρίς τους ανθρώπους που θα το κατοικήσουν αύριο;

Ένα έργο γεννημένο μέσα από τον ίδιο τον τόπο

Η «Τελευταία Απογραφή» δεν είναι μια ιστορία που παρατηρεί το χωριό από απόσταση. Είναι μια ιστορία που γεννήθηκε μέσα από αυτό.

Το έργο αντλεί την έμπνευσή του από την πραγματικότητα των, κυρίως ορεινών, χωριών της Ρόδου και αποδίδεται στο ιδιαίτερο γλωσσικό ιδίωμα των Απολλώνων. Κουβαλά τις συνήθειες, τις αντιλήψεις, το χιούμορ, τις μικρές εμμονές και τον ξεχωριστό τρόπο με τον οποίο μια μικρή κοινωνία γνωρίζει, σχολιάζει και συχνά σατιρίζει τον ίδιο της τον εαυτό.

Είναι, με άλλα λόγια, ένα έργο από ανθρώπους του χωριού, για τους ανθρώπους του χωριού — αλλά όχι μόνο.

Απευθύνεται σε όλους εκείνους που έχουν αγαπήσει έναν τόπο. Σε όσους έζησαν την ερήμωση της υπαίθρου. Σε όσους είδαν φίλους και παιδιά να φεύγουν για αλλού. Και σε όσους εξακολουθούν να πιστεύουν ότι ένας τόπος μπορεί να ξαναβρεί τη φωνή του.

Γιατί ένα χωριό δεν είναι μόνο τα σπίτια του.

Δεν είναι οι δρόμοι του.

Δεν είναι η πλατεία, η εκκλησία ή το σχολείο.

Χωριό είναι οι άνθρωποί του.

Και ίσως το μεγάλο ζητούμενο δεν είναι απλώς να κρατήσουμε όσους έχουν μείνει πίσω, αλλά να δημιουργήσουμε τις συνθήκες ώστε οι νέοι άνθρωποι να μπορούν να επιστρέψουν. Να εργαστούν. Να δημιουργήσουν. Να κάνουν οικογένεια. Να μεγαλώσουν τα παιδιά τους στον τόπο όπου γεννήθηκαν ή στον τόπο που επέλεξαν να αγαπήσουν.

Δεκαπέντε ηθοποιοί και ένα χωριό επί σκηνής

Στη σκηνή θα βρεθούν συνολικά 15 ηθοποιοί, ενώ στην παράσταση συμμετέχουν και παιδιά χωρίς λόγια, προσθέτοντας ακόμη περισσότερη ζωντάνια στην πλατεία του χωριού, που αποτελεί το σκηνικό της ιστορίας.

Την απογραφέα, κα Νικολάου, υποδύεται η Πόπη Ζαχαριάδη.

Τον καφετζή Κυριάκο ο Μιχάλης Πετρίδης, ενώ τον πρόεδρο Χαράλαμπο ο Στέργος Πλάτσης.

Τους τρεις γέρους του χωριού, Τσαμπίκο, Ντώνη και Γιάννη, υποδύονται αντίστοιχα οι Φώτης Γουλάρας, Γιώργος Κυρίνης και Ηλίας Πετρίδης.

Τους δύο κουτσομπόληδες του χωριού, Κατίνα και Κούλλα, υποδύονται οι Αργυρή Σεντονά και Συρίμη Ευδοκία.

Τον παπά-Κώστα υποδύεται ο Τριαντάφυλλος Χατζηνικολάου, τον τσοπάνη Μαλώλη ο Ανδρέας Τριανταφύλλου και τη δασκάλα Γεωργία η Στέλλα Καραθάνου.

Τους δύο στρατιώτες υποδύονται ο Παναγιώτης Γιαννακόπουλος και ο Δημήτρης Πετρίδης.

Τέλος, το νεαρό ζευγάρι, Πέτρο και Λένα, υποδύονται ο Μιχάλης Μακαρούνας και η Στέλλα Θεοδωράτου.

Στον ήχο και τα ηχητικά συμμετέχουν οι Παύλος Γιαννακόπουλος και Στέργος Πλάτσης.

Η ενδυμασία αποτελεί προσωπική επιλογή των ηθοποιών, σε συνάρτηση με τους ρόλους τους.

Την επιμέλεια των σκηνικών είχε ο Σάββας Πίσσας.

Το σενάριο και τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Γρηγόρης Γιαννακόπουλος.

Ένα ραντεβού στην πλατεία του χωριού

Η παράσταση ανεβαίνει το Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου στις 20:00, στο αμφιθέατρο του Δημοτικού Σχολείου Απολλώνων, στο πλαίσιο των Πολιτιστικών Αποσπερισμάτων 26.

Η είσοδος είναι δωρεάν.

Η «Τελευταία Απογραφή» αποτελεί ακόμη μία προσπάθεια του Πολιτιστικού Ομίλου Απολλώνων Ρόδου «Νέοι Ορίζοντες» να κρατήσει αναμμένη τη φλόγα της πολιτιστικής ζωής του χωριού. Να δώσει χώρο στη δημιουργικότητα, στη συνεργασία και στη συμμετοχή. Να ενθαρρύνει τις πρωτοβουλίες των κατοίκων και να αποδείξει πως ο πολιτισμός δεν είναι πολυτέλεια για τις μικρές κοινωνίες.

Είναι ένας τρόπος να συναντηθούν οι άνθρωποι.

Να γελάσουν μαζί.

Να θυμηθούν.

Να μιλήσουν για όσα αλλάζουν.

Και, ίσως, να ξαναδούν τον τόπο τους με διαφορετικό βλέμμα.

Γιατί το πραγματικό στοίχημα της παράστασης δεν είναι τελικά η απογραφή.

Είναι η ζωή.

Η δυνατότητα ενός χωριού να αντισταθεί στη σιωπή. Να δημιουργήσει νέους δεσμούς. Να κινητοποιήσει τους ανθρώπους του. Να κρατήσει ανοιχτή την πόρτα για εκείνους που έφυγαν και να δημιουργήσει χώρο για εκείνους που θα έρθουν.

Τα χωριά δεν χάνονται όταν παλιώνουν τα σπίτια τους. Χάνονται όταν αδειάζουν από ανθρώπους.

Και όσο υπάρχουν άνθρωποι που αγαπούν έναν τόπο, όσο υπάρχει διάθεση για δημιουργία, συνεργασία και συμμετοχή, η ιστορία δεν έχει τελειώσει.

Ίσως, τελικά, αυτή να είναι η πιο αισιόδοξη πλευρά της «Τελευταίας Απογραφής».

Γιατί η απογραφή μπορεί να μετρά ανθρώπους.

Η ζωή, όμως, μετρά κάτι περισσότερο: πόσοι από αυτούς θέλουν πραγματικά να είναι εκεί.