Islandsvoice: Τρεις νέοι επιστήμονες αφηγούνται την ιστορία τους στα νησιά μας

Rodiaki NewsRoom

Στοιχείο ΕΛΣΤΑΤ: Περίπου 14.000 νέοι νησιώτες έχουν φύγει από τον τόπο τους

Όταν το προσωπικό βίωμα συναντάει την πολιτική και η «οικογενειακή υπόθεση» της φυγής νέων ανθρώπων από τα νησιά για να εργαστούν και να εξελιχθούν σε μεγάλες πόλης της Ελλάδας και του εξωτερικού, γίνεται μαρτυρία στο 1ο Forum Νησιωτικής Πολιτικής και Ανάπτυξης, islandsvoice, τότε εκπληρώνει τον στόχο του: να αποτυπώσει την ποιότητα ζωής στα νησιά μας και πως μπορούμε να τη βελτιώσουμε για να μείνουν και να αναπτυχθούν εδώ οι νέοι άνθρωποι.

Ένα από τα πιο ξεχωριστά πάνελ της δεύτερης και τελευταίας ημέρας εργασιών του Forum, το περασμένο Σάββατ 17 Οκτωβρίου, ήταν αυτό με τίτλο «Το μέλλον της νησιωτικής Ελλάδας μέσα από τα μάτια των νέων».

Από τη μια τρεις νέοι με λαμπρές σπουδές και ήδη ζηλευτή καριέρα και από την άλλη οι γονείς τους να παρεμβαίνουν μιλώντας για «τα παιδιά όλων μας» και πως θα τα κρατήσουμε εδώ, δίνοντας τους ευκαιρίες να μεγαλουργήσουν και να κάνουν τα όνειρά τους πραγματικότητα, καθήλωσαν πραγματικά όσους βρίσκονταν στην αίθουσα και παρακολουθούσαν.

Ένας φαρμακοποιός στη Χάλκη, ο Γιάννης Πατέλης, μια δερματολόγος από την Ελβετία, η Σπυριδούλα Σπανού, και ένας σύμβουλος επικοινωνίας από την Αθήνα, ο Αναστάσιος Υψηλάντης, άνοιξαν τα χαρτιά τους και μοιράστηκαν τη ζωή, τις επιλογές και τα όνειρά τους.

Σπυριδούλα Σπανού (Ιατρός): «Η φυγή των νέων μειώνει την εθνική μας κυριαρχία»

Η Σπυριδούλα Σπανού, ειδικευόμενη Δερματολογίας-Αφροδισιολογίας στο Νοσοκομείο «Ανδρέας Συγγρός» με προϋπηρεσία στην Ελβετία, εξέφρασε την έντονη επιθυμία της να επιστρέψει μόνιμα στη Ρόδο μέσα στα επόμενα δύο χρόνια. Συνέδεσε μάλιστα ευθέως το δημογραφικό μαράζωμα με την εθνική ασφάλεια.

«Πήραμε τις σπουδές μας από την Ελλάδα και η ζωή είναι δούναι και λαβείν», τόνισε. «Θέλω να επενδύσω τις ιατρικές μου γνώσεις στον τόπο μου και να σταματήσει ο κόσμος των νησιών μας να τρέχει στην Αθήνα για απλά καθημερινά πράγματα. Όμως, το δημογραφικό πρόβλημα, το γεγονός ότι ο πληθυσμός γερνάει και οι νέοι απομακρύνονται, μεταφράζεται σε εν δυνάμει, προοδευτική μείωση της κυριαρχίας μας στα νησιά μας. Όταν λείπουν οι νέοι, κάπου η Ελλάδα χάνει την Ελλάδα».

Η κα Σπανού υπογράμμισε ότι βασική τροχοπέδη για τους νέους επιστήμονες είναι η έλλειψη προοπτικών εξέλιξης στα νησιά. Πρότεινε τη σύνδεση των τοπικών νοσοκομείων με μεγάλα πανεπιστημιακά κέντρα μέσω τηλειατρικής, τη θεσμοθέτηση οικονομικών κινήτρων για συμμετοχή σε διεθνή συνέδρια και τη διαρκή βελτίωση σχολείων, δρόμων και συγκοινωνιών, ώστε ένας νέος να μπορεί να οραματιστεί τη δημιουργία οικογένειας.

Τότε το μικρόφωνο δόθηκε στον πατέρα της, τον γνωστό σε όλους δημοτικό σύμβουλο, Τάσο Σπανό, ο οποίος είπε χαρακτηριστικά ότι είναι «εθνική επιταγή να γυρίσει πίσω», βλέποντας στο πρόσωπο της κόρης του όλα τα παιδιά που έφυγαν από τον τόπο τους για να κυνηγήσουν το όνειρό τους.

«Τα παιδιά αυτά είναι το μέλλον. Δίπλα μας παραμονεύει ο επιβουλέας, βλέπουμε τις πρακτικές του καθημερινά. Τα νησιά πρέπει πάση θυσία να κατοικηθούν. Είναι εθνική και οικογενειακή επιταγή για τη Σπυριδούλα να γυρίσει πίσω σε δύο χρόνια. Την γαλούχησα με αγάπη και πίστη στην πατρίδα. Η πατρίδα δεν υπηρετείται με λόγια από το εξωτερικό. Εδώ η μήτρα, η Ελλάδα, πρέπει να παραμείνει ζωντανή», είπε χαρακτηριστικά.

Παναγιώτης Πατέλης (Φαρμακοποιός Χάλκης): «Είμαστε στο όριο – Το στεγαστικό διώχνει κόσμο»

Ο Παναγιώτης Πατέλης, γεννημένος και μεγαλωμένος στον Βύρωνα της Αθήνας, πήρε την απόφαση στα 26 του χρόνια να ανοίξει το μοναδικό φαρμακείο στη Χάλκη (250 κάτοικοι τον χειμώνα, 2.000 το καλοκαίρι).

«Το φαρμακείο σε ένα τόσο μικρό μέρος είναι επιχείρηση που δεν σου επιτρέπει λάθη, γιατί δεν μπορείς να τα αναπληρώσεις», εξήγησε. «Όμως επιτελείς κοινωνικό έργο. Είσαι φαρμακοποιός, γιατρός και ψυχολόγος. Αντιμετωπίζουμε μεγάλες δυσκολίες, όπως οι ελλείψεις φαρμάκων και τα απαγορευτικά των πλοίων τον χειμώνα».

Η σύντροφός του (με καταγωγή από τη Ρόδο), παρενέβη, και αναφέρθηκε στο άγχος της καθημερινότητας στην άγονη γραμμή: «Τον χειμώνα, λόγω καιρού, η πρόσβαση αποκόπτεται. Όταν υπάρχουν μικρά παιδιά, υπάρχει το μόνιμο άγχος: Αν συμβεί ένα πρόβλημα υγείας και δεν μπορεί να δέσει το καράβι, τι κάνεις;».

Ο κ. Πατέλης συμπλήρωσε πως το στεγαστικό αποτελεί τεράστιο αγκάθι και στα μικρά νησιά. «Η στέγη στη Χάλκη δεν είναι φθηνή. Όσο αυξάνεται ο τουρισμός, μειώνονται τα σπίτια για τους μόνιμους. Ένας νέος επιχειρηματίας πρέπει να νιώθει ασφάλεια. Δυστυχώς, στα νησιά αυτά οι καθηγητές αλλάζουν κάθε χρόνο, έρχονται αναπληρωτές, ενώ ο αγροτικός γιατρός –όσο καλός επιστήμονας κι αν είναι– δεν αρκεί για να νιώσει ασφαλής μια οικογένεια». Παράλληλα, κάλεσε σε στήριξη νέων επιχειρηματικών μοντέλων εκτός τουρισμού, φέρνοντας ως παράδειγμα τα βότανα της Χάλκης που μένουν ανεκμετάλλευτα.

Αναστάσιος Υψηλάντης (Σύμβουλος Επικοινωνίας): «Μονοκαλλιέργεια ο τουρισμός»

Ο 30χρονος Αναστάσιος Υψηλάντης, σύμβουλος στρατηγικής επικοινωνίας που εργάζεται στην Αθήνα, δήλωσε πως θα επέστρεφε «χωρίς δεύτερη σκέψη» στη Ρόδο όπου μεγάλωσε, όμως η δομή της τοπικής οικονομίας καθιστά την επιστροφή του τεράστιο ρίσκο.

«Το επιχειρείν στα Δωδεκάνησα οικοδομείται αποκλειστικά γύρω από τον τουρισμό. Τα πάντα είναι παρακλάδι του. Ακόμα και ο κουρέας μου μού είπε ότι το περισσότερο κέρδος το βγάζει από τους τουρίστες. Έχουμε δυνατή οικονομία, αλλά δεν είμαστε ανοιχτοί σε εναλλακτικές δραστηριότητες (όπως οπτικοακουστικές παραγωγές, κινηματογράφος, επιχειρηματικά hubs)».

Έθεσε μάλιστα μια ευρύτερη κοινωνική διάσταση: «Είναι δυνατόν η μισή χώρα, πέντε εκατομμύρια άνθρωποι, να μένουν στην Αθήνα και απλώς να ανακυκλώνονται; Η αποκέντρωση είναι εθνική ανάγκη».

Βασίλης Υψηλάντης «Επέλεξε τον δύσκολο δρόμο»

Στη συζήτηση παρενέβη και ο πατέρας του, ο βουλευτής Δωδεκανήσου, Βασίλης Υψηλάντης. «Ο Αναστάσης δεν μπορεί εύκολα να γυρίσει σήμερα, γιατί επέλεξε έναν δικό του, δύσκολο δρόμο. Θα μπορούσε να πάρει το κλειδί του δικηγορικού γραφείου του πατέρα του, αλλά επέλεξε κάτι άλλο. Ούτε ο ίδιος, ούτε ο αδελφός του ο Αντώνης (που εργάζεται ως ναυτικός στο Μονακό) μου είπαν ποτέ "Μπαμπά, βόλεψέ μας". Μπήκαν στο LinkedIn και βρήκαν μόνοι τους δουλειά. Το 2019 είχα πει στον αρμόδιο Υπουργό: "Υπουργέ, ο τόπος μας δουλεύει έξι μήνες για να τρώει δώδεκα. Πρέπει να φέρουμε εταιρείες και επενδύσεις", αλλά δυστυχώς προσκρούουμε στις υπάρχουσες παθογένειες», είπε ο κ. Υψηλάντης.

Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο κ. Υψηλάντης παρέθεσε ένα αμείλικτο στοιχείο της ΕΛΣΤΑΤ: Ενώ ο πληθυσμός του Αιγαίου συνολικά παρουσιάζει αύξηση, η δημιουργική ηλικιακή ομάδα των 20 έως 39 ετών έχει σημειώσει κατακόρυφη μείωση κατά 15,5%! Αυτό σημαίνει ότι περίπου 14.000 νέοι νησιώτες λείπουν αυτή τη στιγμή από τα νησιά τους.

Ως λύση, η νέα γενιά πρότεινε στην Πολιτεία να αφήσει τις θεωρίες και να προχωρήσει μέχρι το 2030 σε μια συστηματική και διαρκή χαρτογράφηση. Πρέπει να εντοπιστούν αυτοί οι 14.000 νέοι που έχουν φύγει, να καταγραφεί τι κάνουν και υπό ποιες συγκεκριμένες συνθήκες ασφάλειας, στέγης, εκπαίδευσης και υγείας θα επέστρεφαν.

Το ζητούμενο είναι σαφές: Οι νέοι επιστήμονες πρέπει να επιστρέφουν στα νησιά μας όχι από ανάγκη ή συμβιβασμό, αλλά επειδή οι συνθήκες τους επιτρέπουν να το επιλέξουν για να χτίσουν με αξιοπρέπεια τη ζωή τους.