Σωτήρης Ντάλης: Οι πολλαπλές κρίσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Rodiaki NewsRoom

Του ΣΩΤΗΡΗ ΝΤΑΛΗ*

Όταν ο Ευρωπαίος Επίτροπος για την ενέργεια και τη στέγαση, ο Δανός Γιόργκεσεν, δηλώνει πως δεν του προκαλεί έκπληξη ότι οι πολίτες βγαίνουν στους δρόμους, αναγνωρίζοντας πως η προσιτή στέγαση αποτελεί μια από τις κύριες ανησυχίες των νέων στην Ευρώπη, αναρωτιέται κανείς πότε επιτέλους θα λειτουργήσουν οι Βρυξέλλες με λογική πρόβλεψης και στρατηγικού σχεδιασμού και όχι με λογική επίλυσης του προβλήματος.

Μα τώρα που επιχειρούν να ξεπεράσουν ένα κοινωνικό ζήτημα που το έβλεπαν να σχηματίζεται και να διογκώνεται τα τελευταία δέκα χρόνια, ίσως να είναι λίγο αργά γιατί οι νέοι της Ευρώπης έχασαν την εμπιστοσύνη τους στους δημοκρατικούς θεσμούς και τις πολιτικές δυνάμεις και στρέφονται στα άκρα.

Ειδικότερα στη Γαλλία το πρόβλημα με τη φοιτητική στέγαση συνδέεται με την κρίση του εκπαιδευτικού συστήματος και «κουμπώνει» πάνω στην κρίση εμπιστοσύνης στο σύστημα διακυβέρνησης.

Εδώ καταγράφεται και το τέλος του λεγόμενου «μακρονισμού», του πολιτικού εγχειρήματος που επιχείρησε ο Ε.Μακρόν προκειμένου να δημιουργηθεί ένας ιδεολογικός χώρος στο κέντρο που θα περιόριζε την άνοδο των άκρων.

Οι διαδηλώσεις των τελευταίων ημερών στη Γαλλία, έδειξαν πως τα προβλήματα είναι πάντα πιο σύνθετα απ’ όσο εμφανίζονται στην αρχή. Η Γαλλική κυβέρνηση υποτίμησε τα αιτήματα των νέων και τα αντιμετώπισε ως μια «πρωτοβουλία»-πρόκληση από την Ανυπότακτη (και ανεύθυνη) Γαλλία του Μελανσόν και έστειλε εναντίον τους με φόρα την αστυνομία. Λάθος! Αυτό ενόχλησε και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως φάνηκε από τη δήλωση του εκπροσώπου της. «Δεν πρέπει να συγχέουμε όσους διαδηλώνουν ειρηνικά με εκείνους που ασκούν βία».

Αυτή η αλληλουχία κρίσεων είναι γαλλική, είναι ευρωπαϊκή είναι και παγκόσμια. Το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα βιώνει σήμερα τρεις μεγάλες κρίσεις. Μια οικονομική, μια οικολογική και μια που θα τη λέγαμε «ανθρωπολογική», που είναι το αποτέλεσμα του τρόπου που λειτουργεί σήμερα, η παγκόσμια οικονομία και επιβάλλει τις ανάγκες της στους ανθρώπους. Τους δημιουργεί διαρκώς νέες ανάγκες.

Αυτή την πραγματικότητα οι νέοι άνθρωποι τη βιώνουν μέσα σε ένα αγχωτικό πλαίσιο καθημερινότητας.

Όλα τα παραπάνω συμβαίνουν σε μια Ευρώπη που βιώνει μια από τις πιο κρίσιμες στιγμές για την ασφάλειά της και αναγκάζεται να υιοθετήσει ένα αμυντικό σχέδιο που περιλαμβάνει μεγάλη αύξηση αμυντικών δαπανών για να γίνει πιο κυρίαρχη, πιο υπεύθυνη για τη δική της άμυνα και καλύτερα εξοπλισμένη . Για να φτάσει στον αξιόπιστο αποτρεπτικό μηχανισμό, αναλαμβάνει μεγαλύτερα ρίσκα με κίνδυνο να θυσιάσει το κοινωνικό της μοντέλο για το οποίο δικαίως υπερηφανευόταν η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Παραμένει επιτακτική ανάγκη να αποκτήσουμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση ένα πιο λειτουργικό σύστημα που θα οδηγήσει στην εμβάθυνση και ολοκλήρωση της ενοποιητικής διαδικασίας μέσα από περισσότερες κοινές πολιτικές που θα στηρίζεται σε ένα σχέδιο διαφοροποιημένης ολοκλήρωσης που θα συνεχίζει να στηρίζει την υπερεθνικότητα της Ένωσης, ενισχύοντας παράλληλα τα επιμέρους εθνικά συμφέροντα.

Έχουμε ήδη μπει σε έναν εκλογικό κύκλο με αβέβαιη εξέλιξη για την Ευρωπαϊκή Ένωση γιατί η άνοδος των ακροδεξιών , αντιευρωπαϊκών και συνήθως φιλορωσικών κομμάτων και πολιτικών μορφωμάτων, απειλούν την υπερεθνικότητα του ευρωπαϊκού Σχεδίου.

Πρώτος στόχος τους η Γαλλία. Η τύχη της, όπως και των άλλων χωρών που έχουν δύσκολες εκλογές το 2027, θα κριθεί από την επιβίωση και την πρόοδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

*Ο Σωτήρης Ντάλης είναι καθηγητής διεθνών σχέσεων και ευρωπαϊκής ενοποίησης, Πρόεδρος του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίο