Αγαπητός Ξάνθης: Λίγα λόγια για τη θεατρική παράσταση «Η Γιουσούφαινα» του «ΨΗΛΟΡΕΙΤΗ» της Αδελφότητας Κρητών Ρόδου

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο Αγαπητός Ξάνθης, αρχιτέκτονας

Η θεατρική παράσταση με τίτλο «Η Γιουσούφαινα» που παρακολουθήσαμε πριν από λίγες ημέρες από την Ομάδα της Αδελφότητας Κρητών Ρόδου «Ο ΨΗΛΟΡΕΙΤΗΣ» στο δημοτικό Θέατρο Ρόδου, ήταν μια πιστοποίηση των θρύλων που γίνονται «Σύμβολα» με την πάροδο του χρόνου.

Η παράσταση αγγίζει ένα ευαίσθητο θέμα της πίστης στο «ανώτερο», είτε λέγεται Θεός, είτε Αλλάχ. Μέσα από το θρύλο της Μουσουλμάνας γυναίκας «Γιουσούφαινας» αναβιώνει η ανθρωπιστική πλευρά που δεν μπορεί να έχει σύνορα και διαφορετικές θρησκευτικές στενές αντιλήψεις. Ο παρουσιασθείς θρύλος ανοίγει πολλά θέματα μέσα από νοηματικές αξίες που εύκολα γίνονται δεκτές λόγω της ευπαρουσίαστης εικόνας και λόγου που απέδωσε η θεατρική κρητική Ομάδα για δύο ώρες.

«Η Γιουσούφαινα» πυλώνας της εξέλιξης μαζεύει όλο το μεγαλείο της ψυχής ξεπερνώντας εμπόδια που κάποιοι καλοθελητές και «μίζεροι» έφερναν στο διάβα της.

[«Τούρκοι και Χριστιανοί» τους σκεπάζει το ίδιο κομμάτι του Ουρανού].

Δεν είχε η πρωταγωνίστρια ταμπού, δεν είχε αναστολές, δεν είχε όρια εγωισμού αλλά είχε γραμμές πίστης στην ευτυχία του ατόμου, όποιο και να είναι αυτό, όποιο «φερετζέ» και να φορούσε. Η δύναμη της καλοσύνης της έφερε νερό στο χωριό για να ξεδιψάνε όλοι οι περαστικοί με την επίκληση της βοήθειας από τον χριστιανό Άγιο Γεώργιο και έτσι έμεινε ως τοπόσημο το «αυλάκι της Γιουσούφαινας» στην περιοχή της «Παχειάς Άμμου» στον ορεινό όγκο της «Θρυπτής» σαν σημείο ανάγνωσης της ιστορίας ενός φιλόξενου, μοναδικού τόπου.

Εξάλλου οι Τούρκοι σέβονται απεριόριστα τον Άγιο Γεώργιο κυρίως λόγω της λαϊκής παράδοσης, όπου ο Άγιος συνδέεται με τον Χιντίρ (Hizir) μια μορφή του ισλαμικού λαϊκού πολιτισμού που θεωρείται βοηθός των ανθρώπων, προστάτης των ταξιδιωτών και σύμβολο ευημερίας. Η ταύτιση αυτή αναπτύχθηκε μέσα από τη μακραίωνη συνύπαρξη χριστιανών και μουσουλμάνων, όπως βλέπουμε και στην Κρήτη.

Αλληλεγγύη, αγάπη, συγχώρεση, υπέρβαση, ευθύνη, ταπεινότητα, πίστη, πνευματικό μεγαλείο συσσωρεύονται στο πρόσωπο της «Γιουσούφαινας».

Ο βρόχος που ήταν έτοιμος να χτυπήσει το χωριό, φρενάρει μέσα στο χώμα μετά και την προσευχή της γυναίκας στον Άγιο Γεώργιο, η πειστικότητα της λατρείας στον τόπο πείθει τον Πασά να αντιληφθεί το κοινό καλό και υποχωρήσει υπέρ της κατασκευής της κρήνης, το μοίρασμα της μεγάλης περιουσίας της στους συνακόλουθούς της, η αποδοχή της αδυναμίας μητρότητάς της χωρίς γόγγυσμα, δείχνουν μια «γυναίκα» δυναμική, ανατρεπτική από την μια πλευρά αλλά και φιλοσοφημένη από την άλλη, μια γυναίκα «ενωτική», μια σοφή γυναίκα που δεν θέλει την προβολή της αλλά προτιμάει το σεβασμό και την εκτίμηση στο «Υψηλό», έτσι για να αποδώσει ακόμη και ένα πιθανό όνομα ενός μωρού με το όνομα «σοφία», όχι στον εαυτό της αλλά στον Άγιο Γεώργιο.

Πνευματική απογείωση.

«Δυο λύκους έχει ο άνθρωπος μέσα του. Τον καλό και τον κακό. Ανάλογα ποιον θρέφεις περισσότερο» αναφωνεί «Η Γιουσούφαινα». Λέξεις μαγικές που αποτυπώνουν τη σημερινή λαίλαπα της απαξίας και της ανάδειξης του συμφέροντος μέσα από την μνησικακία, τον κακό νοούμενο ανταγωνισμό, την εγωπάθεια του κακού «λύκου» κατακτητή. Έχουμε γίνει «λύκοι» μιας χίμαιρας πλούτου και αυτοπροβολής στην επιδίωξη του ατομικισμού και του μεγαλοϊδεατισμού.

«Η Γιουσούφαινα» επιλέγει τον πρώτο καλό «λύκο» και μάλιστα τον διαπαιδαγωγεί και στην «Πελάγια» ώστε και αυτή να ζητήσει συγγνώμη για τις αμαρτωλές και μισαλλόδοξες, ανεπιθύμητες, παρεισφρητικές σκέψεις της, που πάντοτε θα βρίσκουν κάποιο έδαφος ανάπτυξης.

Η ιστορία της «Γιουσούφαινας», της μουσουλμάνας αρχόντισσας της Κρήτης που δεν έδειξε διακρίσεις, ανισότητες, πλουτισμό παρά μόνο στοργή και πίστη στο Καλό χωρίς «χρώματα και σταυρούς» και που έγινε τελικά θρύλος που εμείς τον μάθαμε και τον γνωρίσαμε τώρα μέσα από την θαυμάσια παράσταση της ομάδας «Ο ΨΗΛΟΡΕΙΤΗΣ» στη Ρόδο. Έγινε επίσης συγγραφή δύο σχετικών βιβλίων: (1ο. Μιχάλης Καυκαλάς, Εκδόσεις Αναστασάκη/Βιβλιοεπιλογή, 1994 και 2ο. Βασίλης Χαρωνίτης, Εκδόσεις Κρητικά Γράμματα, 2004) αλλά και ένα πρωτογενές θεατρικό έργο.

Ευχαριστούμε όλους τους συντελεστές, όλους/όλες πρωταγωνιστές/στριες και ευχόμαστε να ξαναδούμε ένα τέτοιο στιβαρό, συμπεριληπτικό και αλληλεπιδραστικό θεατρικό έργο σε συνέχεια των τριανταεπτά (37) ήδη επιτυχημένων χρόνων και προσπαθειών.