ʼμεση συγκρότηση συντονιστικής επιτροπής παρακολούθησης ενεργά του θέματος Φ.Π.Α.

Γράφει ο Κυριάκος Ι. Φίνας “... Στο υπουργείο Αιγαίου να δημιουργηθεί ειδική υπηρεσία διεθνών σχέσεων και ανταλλαγών με οικονομική και επιστημονική δυνατότητα και αντίστοιχη στελέχωση που σε συνεργασία με τους τοπικούς φορείς θα καταστήσει το Αιγαίο θάλασσα ειρήνης και συνεργασίας. Η Ελλάδα μπορεί να αποκτήσει ξανά αίσθημα ασφάλειας και βεβαιότητας, αν οι κρίσιμες περιφέρειές της βρουν ένα δρόμο για το σήμερα και το αύριο που θα ενώνει κάθε παραγωγική, ανθρώπινη και υλική δύναμη σ’ ένα Εθνικό Σχέδιο με σαφείς και ιεραρχημένους περιφερειακούς και αναπτυξιακούς στόχους. Είναι ο μόνος δρόμος και αυτόν, χωρίς περιστροφές, οφείλουμε όλοι οι Αιγαιοπελαγίτες να ακολουθήσουμε. Με αισιοδοξία, ότι αυτός ο τόπος που έζησε χιλιετίες και έφθασε ως εδώ, δεν πρόκειται να εξαφανιστεί. Γιατί διαθέτει την Ιστορία, τον Πολιτισμό, την Αρμονία απέναντι σε κάθε Απειλή και τη Δύναμη να ανταποκριθεί σε κάθε Πρόκληση. Αξιοποιώντας δε, τα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα και τη δεσπόζουσα θέση του Αρχιπελάγους στη λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου να δημιουργήσουμε τη δική μας οικονομική και πολιτιστική ζώνη συνεργασίας...” Κώστας Σκανδαλίδης Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης “Ενώ στις Κυκλάδες και στ’ άλλα νησιά του Αιγαίου έχουν ξεσηκωθεί για να καταφέρουν να αποτρέψουν τα σχέδια της κυβέρνησης και των μανδαρίνων του υπουργείου Οικονομικών για την κατάργηση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ, στην Ρόδο... πέρα βρέχει”. “Η Ροδιακή” 31.8.2011. Τις τελευταίες ημέρες, όλο και περισσότερο, πληθαίνουν οι πληροφορίες - παράλληλα και με την αύξηση του φόρου προστιθέμενης αξίας στην εστίαση από 1.9.2011, σε συντελεστή 23% - ότι στις προθέσεις της κυβέρνησης είναι η κατάργηση του 6,5% που ισχύει για τον τουρισμό, καθώς και των μειωμένων κατά 30% συντελεστών, που ισχύουν στα νησιά. Και επειδή “εμφιλοχωρεί” η πείρα των τελευταίων χωρόνων, ως προς τις προθέσεις της γραφειοκρατίας του κέντρου, θα πρέπει να θεωρείται βέβαιο, ότι οι μειωμένοι συντελεστές, που από το 1987 ισχύουν στη Δωδεκάνησο και στη συνέχεια επεκτάθησαν και στα λοιπά νησιά του Αιγαίου, θα απασχολήσουν τη Βουλή τον προσεχή Οκτώβριο, όταν θα συζητιέται το νέο φορολογικό νομοσχέδιο. Είναι γνωστό ότι από τις πρώτες μέριμνες του Ελληνικού Κράτους, ακόμα και πριν από την επίσημη Ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου (7.3.1948), επί Στρατιωτικής Διοίκησης υπό το Ναύαρχο Περικλή Ιωαννίδη, ήταν η δημιουργία των κατάλληλων ευνοϊκών προϋποθέσεων, ώστε η νεοαπελευθερωθείσα ελληνική επαρχία να μπορέσει να συγκροτηθεί οικονομικά και να αξιοποιήσει ορθολογικά και μακροπρόθεσμα τους πλουτοπαραγωγικούς της κλάδους. Έτσι, ως προς τα σχετικά εισαγόμενα από το εξωτερικό είδη επικράτησε η άποψη να ισχύσει ευνοϊκότερο καθεστώς, σε σύγκριση με εκείνο της λοιπής Επικράτειας. Για τον σκοπό αυτό διατηρήθηκε το υπ’ αριθμό 131/16.4.1938 Ιταλικό Διάταγμα “περί τελωνειακού δασμολογίου” καθώς και τα 187/1938 και 139/1939 ιταλικά διατάγματα με τα οποία ρυθμίζονταν, μεταξύ των άλλων, και τα σχετικά με τα έσοδα του ειδικού δημοτικού φόρου κατανάλωσης, το καθιερωθέν 4%. Το ποσό, δε που συγκεντρωνόταν, διατίθετο για την ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δωδεκανήσου. Αρκεί να αναφερθεί, ότι το έσοδο αυτό για μεν το δήμο Ρόδου θα αποτελούσε το 43% περίπου των εισπρακτικών του εσόδων, για δε τους περισσότερους δήμους και τις Κοινότητες της Δωδεκανήσου τον κυριότερο πόρο τους. Το δασμολογικό καθεστώς Δωδεκανήσου προέβλεπε μειωμένους δασμούς σε πολλά είδη, ως και ειδικές φορολογικές διευκολύνσεις, που συνίσταντο στην απαλλαγή των εισαγόμενων στην περιοχή από το εξωτερικό ειδών από συμπαρομαρτούντες φόρους, όπως ο φόρος κύκλου εργασιών, οι φόροι πολυτελείας κ.λπ. Από 1.1.1981, που τέθηκε σε εφαρμογή η υπογραφείσα συμφωνία, 28.5.1979, ένταξης της χώρας στην ΕΟΚ, με πρωτοβουλία του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου σχηματίστηκε μια Συντονιστική Επιτροπή, υπό την προεδρία του Προέδρου της Ένωσης Δήμων και Κοινοτήτων Δωδεκανήσου, που τότε ήταν ο εκάστοτε δήμαρχος Ρόδου που συνέχεια παρακολουθούσε το θέμα της καθιέρωσης του φόρου προστιθέμενης αξίας, ο οποίος από συμβατικές υποχρεώσεις θα άρχισε να εφαρμόζεται και στην Ελλάδα από 1.1.1984. Ωστόσο, ο έμμεσος αυτός φόρος, ύστερα από δύο παρατάσεις, που ζήτησε η Ελληνική Κυβέρνηση, τέθηκε σε εφαρμογή από 1.1.1987. Η Συντονιστική Επιτροπή, που γραφειοκρατικά εξυπηρετείτο από το Διευθυντή του Επιμελητηρίου, προσπάθησε από την πρώτη στιγμή να μεταδώσει την πίστη και πεποίθησή της, ότι η πρόοδος που επιτεύχθηκε τη μεταπολεμική περίοδο στο δωδεκανησιακό σύμπλεγμα επιβάλλετο να σταθεροποιηθεί ακόμα περισσότερο και για κανένα απολύτως λόγο να μη διαταραχθεί. Η δε δημοσιονομική κατάσταση που προϋπήρχε να προσαρμοστεί στα πλαίσια του ΦΠΑ. Αυτή, άλλωστε, ήταν και η φιλοσοφία του έμμεσου αυτού φόρου και με βάση τη συλλογιστική αυτή σχεδιάστηκε και η εισπρακτική του δομή. Επιπλέον, η περιφερειακή αναπτυξιακή πολιτική που εφαρμόστηκε στη Δωδεκάνησο, ένα μέρος της οποίας είναι και το φορολογικό καθεστώς, αποδείχθηκε στην πράξη, ότι δεν υπήρξε “συναισθηματική” ενέργεια για την περιοχή, αλλά και μια οικονομική αναγκαιότητα της οποίας η ωφελιμότητα αναγνωρίστηκε απ’ όλες τις μεταπολεμικές ελληνικές κυβερνήσεις. Τέλος, δεν πρέπει να διαφεύγει το γεγονός, ότι η Δωδεκάνησος γενικότερα όλος ο νησιωτικός χώρος του Αιγαίου, παρουσιάζουν μια ιδιάζουσα ιδιαιτερότητα, που οφείλεται στη γεωγραφική του θέση, στην απόσταση που τον χωρίζει από το Κέντρο, καθώς και ανάμεσαά τους και την προκλητική στάση της απέναντι Τουρκίας, η οποία ήδη μάς συναγωνίζεται και τουριστικά. Ο καθηγητής της Οικονομίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών Θ. Γεωργακόπουλος, ύστερα από Μελέτη που συνέταξε για λογαριασμό του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου, την οποία παρέδωκε με τον τίτλος: “Ο Φόρος Προστιθέμενης Αξίας, ως μέσο περιφερειακής Ανάπτυξης - η περίπτωση της Δωδεκανήσου” αναφέρει ότι, εάν εισαχθούν στη Δωδεκάνησο ατόφιοι οι συντελεστές του ΦΠΑ, που θα ισχύουν στην υπόλοιπη χώρα και δεν ληφθεί πρόνοια για διαφοροποιημένους, όπως ισχύουν από 25ετίας, πρέπει να αναμένεται, μόνο από το λόγο αυτό, κατά μέσο όρο επιβάρυνση που θα κυμανθεί στα 12 - 15%. Εάν στο ποσοστό αυτό προστεθεί 12% περίπου των μεταφορικών και 1% του ειδικού φόρου κατανάλωσης (ΔΗΦΟΔΩ), που ισχύει μόνο στη Δωδεκάνησο και διατίθεται υπέρ των δήμων του δωδεκανησιακού συμπλέγματος και υπολογιστεί επ’ αυτών και το εμπορικό κέρδος, τότε φθάνουμε με τους συντηρικότερους υπολογισμούς, σε μια επιβάρυνση μέχρι και 26% περίπου, ανάλογα με το είδος του εμπορεύματος. Από πλευράς τακτικού χειρισμού της υπόθεσης των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ βρισκόμαστε τώρα στο πιο λεπτό σημείο. Κι ενώ οι λοιποί Αιγαιοπελαγίτες είναι οργανωμένοι και πράττουν τα δέοντα, εμείς εδώ στη Ρόδο, στα Δωδεκάνησα γενικότερα, αναμένουμε βουβοί και άπραγοι. Και κατά των “δηκτικό” ρεπόρτερ της “Ροδιακής”, “στη Ρόδο... πέρα βρέχει...”. Κατόπιν τούτων είναι επιβεβλημένο, όπως άπαντες, διοικούντες και διοικούμενοι να ανασκουμπωθούμε - να ενεργοποιηθούμε για έντονη μελετημένη, πειστική και αποτελεσματική μάχη. Και οι επικεφαλής της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των παραγωγικών τάξεων, του Εργατικού Κέντρου και λοιπών φορέων να αναμνηστούν και να παραδειγματιστούν των συναδέλφων τους της δεκαετίας του 1980 και να μην αρκούνται μόνο σε “νερόβραστα” υπομνήματα. Αποφασιστικά να τεθούν επικεφαλής, προκειμένου να αποτραπεί η μελετώμενη κατάργηση των μειωμένων, επειδή έτσι το θέλει και το απαιτεί η πολύ “ανακατωσούρα” - περιβόητη τρόικα. Η επίδειξη, δε, τυχόν αδράνειας επί του προκειμένου, είναι βέβαιο πως οι μέλλουσες γενιές θα μας ελεεινολογούν. Και όλα να γίνουν, σε πλήρη συνεννόηση και με τους παράγοντες και των λοιπών Αιγαιοπελαγίτικων νησιών. Να δεσμευθούν, δε, δημόσια τόσο οι βουλευτές του Αιγαίου, τόσο της συμπολίτευσης, όσο και της αντιπολίτευσης, ότι θα μάς συμπαραστούν πλήρως στην προσπάθεια διατήρησης των μειωμένων συντελεστών. Εάν, έστω πολυπραγμονούντες θελήσουμε, επιπλέον, να σταθμίσουμε και να εξακριβώσουμε το πώς πετύχαμε να εφαρμοστούν μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ στη Δωδεκάνησο, αρχικά από 1ης Ιανουαρίου του 1987, κατά ποσοστό 30% ή 15%, ανάλογα με το εισαγόμενο είδος, αργότερα δε από αρχές 1990, να επεκταθεί η μείωση ανεξαίρετα κατά 30% σε όλες τις κατηγορίες, αλλά αφού συμπεριέλαβε και το σύνολο των υπηρεσιών και επιπλέον με την ταυτόχρονη μειωμένη χρέωση στην πηγή, δηλαδή, άμα τη εκδόσει του τιμολογίου, και παρά τη σφοδρή αντίθεση και επί μακρόν τελεία άρνηση, ακόμη και προς συζήτηση του θέματος εκ μέρους του υπουργείου Οικονομικών, με το αιτιολογικό ότι τέτοια διαφορετική ρύθμιση δεν προβλεπόταν από την Έκτη Κατευθυντήρια Οδηγία της ΕΟΚ, τούτο, αναμφισβήτητα, οφείλεται σε δύο βασικούς λόγους: α) στο γεγονός, ότι έγκαιρα μελετήθηκε επιστημονικά και από κάθε πλευρά το θέμα. Έτσι, με πρωτοβουλία του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου και του Εμπορικού Συλλόγου Ρόδου ανατέθηκε στον καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών και Λονδίνου, Πρόδρομο Δαγτόγλου, ειδικό περί το Κοινοτικό Δίκαιο, με διατριβή στο ΦΠΑ, να γνωματεύσει κατά πόσον θα μπορούσε να θεμελιωθεί νομικά, στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Δικαίου, το αίτημα του δωδεκανησιακού λαού, β) στον ενιαίο συγκροτημένο λόγο, που συστηματικά προβάλλαμε επί τετραετία, 1983-1987, ως και αργότερα μέχρι το 1990, αφού με επικεφαλής το Επιμελητήριο Δωδεκανήσου και την Τοπική Αυτοδιοίκηση σχηματίστηκε ολιγομελής Συντονιστική Επιτροπή, η οποία συνέχεια, με την υπηρεσιακή υποστήριξη του Επιμελητηρίου, βρισκόταν σε εγρήγορση. Κατ’ αυτόν τον τρόπο πετύχαμε τις μειώσεις δοθέντος, μάλιστα, και του δικαίου αιτήματος, καθόσον ο ΦΠΑ ενσωμάτωσε προϋπάρχοντες έμμεσους φόρους, κυρίως το χαρτόσημο, οι οποίοι στη Δωδεκάνησο ήταν μικρότερης κλίμακας. Το 1992, αυτοί οι συντελεστές, με σύμφωνη γνώμη και των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων επεκτάθηκαν και σε όλα τα νησιά του Αιγαίου. Έτσι, η Δωδεκάνησος και δικαιώθηκε, αλλά και πρωτοστάτησε, ταυτόχρονα, δε, άνοιξε το δρόμο και για τα λοιπά Αιγαιοπελαγίτικα νησιά.