Τα καμπαναριά της Ρόδου- Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου Παραδεισίου

Παρουσίαση Μιχάλης Μαννάκης Καμπαναριό Ιερού Ναού Αγίου Νικολάου Παραδεισίου O σημερινός ναός χρονολογικά τοποθετείται ανάμεσα στο 1890 με 1898. Στη θέση του υπήρχε παλαιότερος και μικρότερος ναός ο οποίος κατεδαφίσθηκε για να χτισθεί ο μεγαλύτερος, ο οποίος όμως απαιτούσε και μεγαλύτερο χώρο. Σκάβοντας το βουνό από τη μία πλευρά επιτεύχθη η επιθυμητή διαπλάτυνση του χώρου όπου θα οικοδομείτο ο νέος ναός. Δεν απομακρύνθηκε όμως ο όγκος των υλικών αντιθέτως μεταφέρθηκε στη ΒΔ πλευρά δημιουργώντας ένα ασταθές υπέδαφος για το τμήμα του ναού που θεμελιώθηκε πάνω σ’ αυτό. Στη θέση αυτή και ενσωματωμένα στο ναό βρίσκονται τα δύο πανομοιότυπα καμπαναριά. Ωστόσο το ασταθές υπέδαφος συχνά δημιουργούσε προβλήματα στατικότητας τόσο στο ναό όσο και στα καμπαναριά. Ως κύριο υλικό για την κατασκευή τους χρησιμοποιήθηκε ο περίφημος πωρόλιθος Παραδεισίου και οι εργασίες οικοδόμησης πραγματοποιήθηκαν με τη συμεμτοχή των κατοίκων του χωριού. Λέγεται δε ότι κάθε νοικοκυρά ήταν υποχρεωμένη πηγαίνοντας στη λειτουργία της Κυριακής να παίρνει μαζί της στο ναό και δύο οκάδες “αστρακιά”, θραύσματα δηλαδή αγγείων - οστράκων ή βαστριών όπως λέγονταν στην τοπική διάλεκτο, τα οποία περισυνέλεγαν από τη γύρω περιοχή όπου υπήρχαν διάσπαρτα, και αφού τα κοπάνιζαν τα χρησιμοποιούσαν στο χτίσιμο. Αν αμελούσε αυτή της την υποχρέωση ο εφημέριος της αρνιόταν την μετάληψη της Θείας Κοινωνίας. Τον Μάρτιο του 1914 εποχή Ιταλοκρατίας για τη Ρόδο ο Σταμάτης Σταυριανός, ένας Παραδεισιώτης που ζούσε στην Αμερική, επέστρεψε στο χωριό. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του ηγήθηκε μιας ομάδας νέων από το χωριό και μια μέρα ανέβηκαν σε ένα από τα δύο καμπαναριά υψώνοντας την ελληνική σημαία. Κυνηγήθηκε τότε από τους Ιταλούς και αναγκάσθηκε να φύγει και πάλι στην Αμερική. Με το σεισμό του 1987 άρχισε να γίνεται εμφανές το πρόβλημα της στατικότητας των καμπαναριών. Τότε πάρθηκε η απόφαση να απαλλάξουν τα καμπαναριά από το βάρος των καμπάνων λόγω επικινδυνότητας και τις τοποθέτησαν σε πρόχειρη σιδηροκατασκευή στον προαύλιο χώρο του ναού. Εκεί παρέμειναν μέχρι το 2000 οπότε και με πρωτοβουλία του εφημέριου Μιχάλη Παπακωνσταντίνου αφού έγιναν οι απαραίτητες εργασίες επισκευής τοποθετήθηκαν και πάλι στην αρχική τους θέση. Η επισκευή αυτή φάνηκε να μην είναι επαρκής αφού ρωγμές άρχισαν να δημιουργούνται και πάλι στα καμπαναριά. Ετσι το 2009 αποφασίσθηκε να δοθεί οριστική λύση στο πρόβλημα με την εκ θεμελίων ενίσχυση ναού και καμπαναριών με την μέθοδο Gunite. Να αναφέρουμε ότι σήμερα κάθε καμπαναριό κοσμείται από δύο ηλεκτρικές καμπάνες ενώ το ένα από τα δύο φέρει και μια χειροκίνητη. Τέλος να ευχαριστήσω την κα Παναή Ευαγγελία καθώς και τον εφημέριο Μιχάλη Παπακωνσταντίνου για τις πολύτιμες πληροφορίες.