Η χώρα μας απέφυγε τις οικονομικές συνέπειες μιας χρεοκοπίας ή ενός Grexit;

Rodiaki NewsRoom

Του
Γιάννη Σαμαρτζή

Η χρεοκοπία μιας χώρας επιβεβαιώνεται από την επίσημη εξαγγελία της κυβερνήσεώς της, με την οποία γνωστοποιεί διεθνώς την αδυναμία της να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της, δηλαδή να καταβάλλει τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς τους δανειστές της.

Η κρατική χρεοκοπία θεωρείται, ως η κρίση των κρίσεων. Σημαίνει πρακτικά για τους πολίτες της, μια ραγδαία κατάρρευση του βιοτικού τους επιπέδου.
Τα αποτελέσματα της χρεοκοπίας σε ένα κράτος και ειδικότερα για τους πολίτες του είναι, ομολογουμένως, καταστροφικά. Είναι ένας πραγματικός εφιάλτης.

Σύμφωνα με την “οικονομική” εμπειρία χρεοκοπημένων κρατών, οι τρέχουσες πιθανές συνέπειες σε μία υποτιθέμενη συντεταγμένη (οικειοθελή) έξοδο της χώρας μας από το ευρώ, θα συνέβαιναν περίπου τα εξής:

• Εφαρμογή των capital controls για μεγάλο χρονικό διάστημα, καθώς και δέσμευση των τραπεζικών καταθέσεων.

• Κλειστές τράπεζες μέχρι να εκδοθεί το νέο νόμισμα και επομένως, μερική κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος.

• Υποτίμηση του νέου νομίσματος, κατ’ άλλους κατά 50% και κατ’ άλλους σε μεγαλύτερο ποσοστό.

• Συνεχείς διολισθήσεις του νέου νομίσματος έως ότου επιτευχθεί νομισματική ισορροπία.

• Μεγάλη υποχώρηση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ).

• Θα οδηγούσε σε υψηλό πληθωρισμό.

• Θα οδηγούσε σε υψηλότερη από την υφιστάμενη ανεργία.

• Θα οδηγούσε σε μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος, λόγω πληθωριστικών πιέσεων.

• Το νέο νόμισμα δε θα αποτελούσε μια ανώδυνη και εύκολη έξοδο από την οικονομική κρίση.

• Βραχυπρόθεσμα, θα συνέβαλε στη δραστική μείωση των επενδύσεων και κατά συνέπεια, νέοι επενδυτές εγχώριοι και ξένοι, δύσκολα θα παρουσιάζονταν, γιατί θα αδυνατούσαν να επενδύσουν σε μία χρεωκοπημένη χώρα.

• Θα συνέβαλε, ώστε να πληγούν περισσότερο τα νοικοκυριά σταθερού και χαμηλού εισοδήματος.

• Αυτό θα οδηγούσε σε επίπεδα ακραίας φτώχειας και μεγάλης οικονομικής ανισότητας.

• Θα αυξανόταν ουσιαστικά το χρέος αφού η εξόφλησή του θα γινόταν σε ευρώ που θα ήταν υπερβολικά ανατιμημένο.

• Οι εισαγωγές θα περιορίζονταν αισθητά, οπότε θα παρουσιάζονταν μεγάλες ελλείψεις αγαθών σε είδη πρώτης ανάγκης, σε τρόφιμα, σε καύσιμα, σε φάρμακα. Όμως, και τα εισαγόμενα προϊόντα θα ακρίβαιναν υπερβολικά (πληθωριστικά), ακολουθώντας τον βαθμό της υποτίμησης του νομίσματος και συνεπώς του πληθωρισμού.

• Η αγορά ακινήτων θα κατέρρεε .

• Το χρηματιστήριο της χώρας θα κατέρρεε.

• Θα παρουσιαζόταν, με την πρώτη ευκαιρία, φυγή κεφαλαίων από τη χώρα.

• Θα οδηγούσε σε μια πιθανή εξάπλωση της ανταλλακτικής οικονομίας, καθώς και σε μία αισθητή μείωση της παροχής πιστώσεων.

• Θα επιβάρυνε, γενικά, ακόμη περισσότερο, τα πιο αδύναμα στρώματα της κοινωνίας μας.
Ωστόσο, οι υποσχετικές πληρωμής του δημοσίου IOUs, οι επιταγές τύπου IOU (I Owe You – Σου Χρωστάω), τα λεγόμενα και προσωρινά κουπόνια που εφαρμόσθηκαν στην πολιτεία της Καλιφόρνιας των ΗΠΑ το 2009 μετά την κατάρρευση του τραπεζικού κολοσσού της Lehman Brothers το 2008, χρησιμοποιήθηκαν από τον τότε κυβερνήτη Άρνολντ Σβαρτσενέγκερ για να πληρωθούν οι πιστωτές – προμηθευτές της πτωχευμένης Καλιφόρνιας, δηλαδή οι διάφορες επιχειρήσεις, για πολύ όμως μικρό χρονικό διάστημα.

Αντίθετα, στη χώρα μας, στην περίπτωση προσπάθειας επανόδου στο εθνικό νόμισμα, υποστηριζόταν από τους εμπνευστές του ότι η εμφάνιση των προσωρινών κουπονιών θα χρησιμοποιούνταν για την πληρωμή μισθών και συντάξεων, καθώς και διάφορων πιστωτών – προμηθευτών του δημοσίου κατά 70% περίπου, ενώ η καταβολή του υπόλοιπου 30% θα γινόταν τοις μετρητοίς με το ισχύον νόμισμα, το Ευρώ. Η διαδικασία αυτή θα ίσχυε μέχρις ότου εναρμονίζονταν πλήρως οι τράπεζες και αποκτούσε τον έλεγχο η κεντρική τράπεζα της χώρας (Τράπεζα της Ελλάδος) με την εισαγωγή του νέου νομίσματος. Το ίδιο, όπως υποστηριζόταν, είχε συμβεί με την εισαγωγή του Ευρώ, όταν κυκλοφορούσαν παράλληλα δύο νομίσματα, το Ευρώ και η Δραχμή.

Όμως, ακόμη και σε μια μη συντεταγμένη έξοδο από το ευρώ, δηλαδή σε ένα ακραίο σενάριο μιας άτακτης εγκατάλειψης του ευρώ, με παράλληλη καταγγελία των δανειακών υποχρεώσεων της χώρας μας - σύμφωνα με τη μελέτη της Ernest Young που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την Oxford Economics, σε εκτέλεση παραγγελίας πελατών της που δραστηριοποιούνται στη χώρα μας (Η Καθημερινή 24/07/2015), «οι συνέπειες του σεναρίου αυτού είναι αδύνατο να αποτιμηθούν, καθώς ένα τέτοιο σενάριο θα οδηγούσε σε δραματική μείωση του ΑΕΠ, σε παρατεταμένη αστάθεια και αβεβαιότητα και έξοδο από τη συνθήκη Σέγκεν και την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ η προοπτική επανόδου σε συνθήκες ανάπτυξης και ευημερίας δε θα μπορούσε να οριοθετηθεί χρονικά». Μιλάμε για δυσμενέστατες, εφιαλτικές και χαοτικές συνέπειες, τόσο οικονομικές όσο και πολιτικές.

Όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις από τη μεταπολίτευση και μετά, μαζί με τη σημερινή, έκαναν πολλά και μεγάλα λάθη, τα οποία επιβάλλεται σύντομα να διορθωθούν. Η χώρα μας, μπορεί για την ώρα να απέφυγε τα χειρότερα, ωστόσο βιώνει μία από τις μεγαλύτερες υφέσεις, τόσο της ελληνικής όσο και της παγκόσμιας οικονομικής ιστορίας και δεν είναι βέβαιο, πως με το τρίτο πρόγραμμα διάσωσης ( τρίτο μνημόνιο ) που διανύουμε, με μία σκληρή και επώδυνη συμφωνία, μπορεί να δώσει λύσεις στα οικονομικά και διαρθρωτικά προβλήματα της χώρας, είτε με την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων, είτε με τα έσοδα από τις ιδιωτικοποιήσεις, είτε τέλος, με την πολιτική σταθερότητα. Η φετινή χρονιά θα είναι και αυτή μία χρονιά σημαντικής ύφεσης, αντιστρέφοντας την ελαφριά οικονομική ανάκαμψη με το πρωτογενές δημοσιονομικό πλεόνασμα του 2014.

Για μια δημοκρατική, κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη της χώρας μας, καλύτερη επιλογή από οποιαδήποτε άλλη είναι η παραμονή μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ευρωζώνη, όπου ο τελικός προορισμός της είναι η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία. Άλλωστε, ο ελληνικός λαός, όπως δείχνουν όλες οι δημοσκοπήσεις, είναι υπέρμαχος της ευρωπαϊκής προοπτικής και γι΄ αυτό δεν πρέπει με οποιονδήποτε τρόπο να κόψουμε τον ομφάλιο λώρο με την Ευρώπη.

Δεν πρέπει όμως να εφησυχάζουμε, γιατί σε περίπτωση αδυναμίας, η χρεοκοπία και το Grexit – που συζητούνται ακόμη, έστω και ανεπίσημα, στο Eurogroup και στις Συνόδους Κορυφής της Ευρωζώνης – ελλοχεύουν και βρίσκονται προ των πυλών μας. Γι’ αυτό, επιβάλλεται να προστατέψουμε και να διαφυλάξουμε την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας μας με νύχια και με δόντια και να μην οδηγηθούμε σε ξαφνικό θάνατο.