«Πετάμε. Καρπούζι εγώ δεν θυμάμαι να πέταξα ξανά…»!

Pοδούλα Λουλουδάκη

Ο Μανόλης Σωτηράκης, χονδρέμπορος στη λαχαναγορά στον Ζέφυρο, δίνει την απογοητευτική εικόνα της αγοράς

Μεσημέρι στην κεντρική Λαχαναγορά της Ρόδου στον Ζέφυρο και τα καφάσια είναι μαζεμένα, τα φορτηγά άδεια και τοποθετημένα στη σειρά, οι πόρτες ερμητικά κλειστές. Η μόνη κίνηση είναι από κάποιους εργάτες που μαζεύουν τα τελευταία για να φύγουν κι αυτοί.

Τελειώνει τόσο νωρίς το μεσημέρι η κίνηση στη Λαχαναγορά, αναρωτιέμαι ή είναι που δεν έχει κίνηση, «το μαγαζί είναι κλειστόν» και η ησυχία εξαπλώθηκε παντού;

Ο Μανόλης Σωτηράκης, χονδρέμπορος από το 1976, απ’ όταν ο πατέρας του ξεκίνησε από το Μανδρικό για τη Λαχαναγορά της Τάφρου, σήμερα (χθες) είχε τις πρώτες παραγγελίες! Μέχρι τώρα πετάει κι αυτός φρούτα και λαχανικά όπως οι υπόλοιποι και μετράει χασούρες και ζημιές, όπως όλοι.

Αυτό το καλοκαίρι που δεν είναι κανονικό πλήττονται όλοι, αλλά κάποιοι κατά το σύστημά τους κρύβονται πίσω κι απ’ αυτήν τη νέα κρίση όπως κι από τις προηγούμενες, για να καθυστερήσουν την πληρωμή. Στα τιμολόγια που μένουν ανεξόφλητα, έρχεται να προστεθεί πια η παραγωγή που μένει στο χωράφι και ποιος ξέρει τι άλλο, αν δεν ομαλοποιηθεί η κατάσταση και δεν αυξηθεί η ζήτηση.

Έχει ζωή εδώ, το πρωί;
Είχε ζωή, παλιά που δεν γινόταν διανομή. Έρχονταν στη Λαχαναγορά οι ίδιοι οι εστιάτορες, τα σούπερ μάρκετ, τα ξενοδοχεία, έρχονταν οι ίδιοι οι ξενοδόχοι να δουν τα προϊόντα και να παζαρέψουν. Εδώ είναι παζάρι γιατί έχει ποιότητα α’, ποιότητα β’ και οι τιμές διαμορφώνονται ανάλογα με την προσφορά και τη ζήτηση.

Τι γινόταν εδώ πέρυσι, πώς ήταν μια καθημερινή μέρα;
Τρέχαμε για να προλάβουμε τις παραγγελίες, τρέχαμε για να μας φέρουν οι παραγωγοί τα προϊόντα. Είχαμε παραλαβές καθημερινά από τη Λαχαναγορά του Ρέντη, αλλά και της υπόλοιπης Ελλάδας. Το καλοκαίρι είχαμε πάντα έλλειψη στα πορτοκάλια και φέρναμε από τη Λακωνία και περιστασιακά μπορεί να φέρναμε και μήλα, ροδάκινα, αχλάδια, πατάτες για συμπληρώματα.

Φέτος;
Φέτος είμαι 70% κάτω. Αυτή τη στιγμή είμαστε με τζίρο και με κίνηση χειμώνα. Όλα είναι κλειστά.

Τζίρο χειμώνα, αλλά η παραγωγή είναι καλοκαιριού. Τι συμβαίνει με όλα αυτά τα προϊόντα που είναι να διατεθούν;
Οι παραγωγοί είχαν φροντίσει τις καλλιέργειές τους για να τροφοδοτήσουν την αγορά έτσι όπως την ήξεραν και μάλιστα σύμφωνα με τις φήμες, η φετινή σεζόν θα ήταν ακόμα καλύτερη. Επομένως ανοίχτηκαν, φύτεψαν περισσότερα στρέμματα κι είχαν προσδοκίες. Πέρυσι τα ροδάκινα τα πουλούσαμε 1 ευρώ το κιλό και φέτος 30 λεπτά, το ίδια και τα νεκταρίνια. Τα καρπούζια τα πουλάμε 5 λεπτά και δεν ξέρουμε τι να τα κάνουμε, μένουν στα χωράφια.

Δεν τα μαζεύουν καν οι παραγωγοί να τα φέρουν;
Πολλοί τ’ αφήνουν στα χωράφια να σαπίσουν και μετά πληρώνουν και για να τα πετάξουν. Πουλάμε τα αγγούρια 5 λεπτά το τεμάχιο ή 3 λεπτά, πουλάμε ντομάτα 20 λεπτά…

Εσείς πουλάτε 20 λεπτά την ντομάτα. Το μαγαζί πόσο την πουλάει;
Πουλάμε και με 20 και με 30 και με 40 λεπτά, την τοπ. Το μαγαζί πόσο θα την πουλάει δεν μπορώ να τους πω εγώ. Η λιανική είναι άλλο πράγμα.

Την ελέγχει κάποιος τη λιανική, υπάρχουν οι μηχανισμοί;
Να απαντήσουν οι αρμόδιοι γι’ αυτό. Ένα άλλο σοβαρό πρόβλημα είναι ότι όσες αλυσίδες σούπερ μάρκετ δεν είναι ντόπιες, ψωνίζουν ελάχιστα από εμάς ή καθόλου. Δεν στηρίζουν την τοπική παραγωγή.

Ενώ εμείς αγοράζουμε από αυτούς που δεν μας στηρίζουν! Ούτε γι’ αυτό υπάρχει τρόπος, να πιεστούν ν’ αγοράζουν την ντόπια παραγωγή;
Ούτε γι’ αυτό.

Τι τα κάνετε αυτά που σας μένουν;
Πετάμε. Πετάμε κολοκυθάκια, μαρούλια, αγγούρια, καρπούζια… Καρπούζι εγώ δεν θυμάμαι να πέταξα ξανά. Να τους λέμε 5 λεπτά και να τα πετάμε;

Τι ποσότητα δίνατε πέρυσι σ’ ένα εστιατόριο και τι δίνετε φέτος;
Ένα εστιατόριο που ερχόταν και ήθελε κάθε μέρα ένα-δύο τελάρα ντομάτες, τώρα την ποσότητα αυτή τη θέλει για την εβδομάδα. Αυτή είναι η αναλογία. Τέτοια εποχή φορτώναμε κάθε μέρα για Σύμη, τώρα είναι μια φορά την εβδομάδα. Για τα δε μεταφορικά, αν δεν βάλεις αυτοκίνητο, αλλά είναι χύμα, το κόστος είναι πολύ υψηλό και τους αναγκάζει να ανεβάζουν την τιμή του προϊόντος. Σύμη, Τήλο, Κάλυμνο που δίνουμε εμείς, τα μεταφορικά είναι πολύ υψηλά.

Τι βλέπετε να γίνεται;
Κανείς δεν ξέρει. Είναι πρωτόγνωρες καταστάσεις. Ούτε πρόγραμμα, ούτε σχέδιο μπορείς να κάνεις. Πολεμάς για την επιβίωση. Πληρώνουμε τους παραγωγούς, πληρώνουμε τις υποχρεώσεις μας γιατί έτσι μάθαμε να κάνουμε, αλλά οι επιταγές των ξενοδόχων και των τουριστικών επιχειρήσεων παίρνουν παρατάσεις. Είμαστε στη χειρότερη θέση γιατί πρέπει οι παραγωγοί να πληρωθούν, το αργότερο σε 60 μέρες αν και τους πληρώνουμε συντομότερα, αλλά εμείς δεν παίρνουμε λεφτά. Προσπαθούμε να στηρίξουμε τους παραγωγούς γιατί αν σβήσει ο πρωτογενής τομέας, θα πεινάσουμε. Ξεκίνησαν κάποιες παραγγελίες σήμερα, πρώτη μέρα. Ευελπιστούμε να συνεχιστούν και ν’ αλλάξει κάτι. Για να μην το γενικεύουμε, υπάρχουν και ορισμένοι ξενοδόχοι που τιμούν το επάγγελμά τους και πλήρωσαν τις επιταγές τους εν μέσω πανδημίας αν και θα μπορούσαν κι αυτοί να τις στείλουν σε… αναστολή. Αγωνιζόμαστε, 20 ώρες το 24ωρο, 365 μέρες τον χρόνο.

Σ’ ένα καταλήγουμε λίγο πριν τον χαιρετήσω: το τρίμηνο που ανοίγεται μπορεί να πάει καλά, όχι για κέρδος, αλλά για να μειώσει τις ζημιές. Αυτός είναι πια ο στόχος όλων!