Κλάδοι θαλάσσιου τουρισμού
ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΚΕ 737 ΦΟΡΕΣ
Γράφουν οι Δημήτρης Προκοπίου, Έφη Δαμίγου
Ο θαλάσσιος τουρισμός είναι το σύνολο των τουριστικών δραστηριοτήτων που πραγματοποιούνται στη θάλασσα και στις ακτές μιας τουριστικής περιοχής.
Θαλάσσιος τουρισμός είναι οι κρουαζιέρες με κρουαζιερόπλοια καθώς και οι θαλάσσιες, ημερήσιες και ολιγοήμερες περιηγήσεις με μικρότερα σκάφη αναψυχής (ιστιοπλοϊκά, μηχανοκίνητα σκάφη, θαλαμηγοί κ.λπ.).
Στον κλάδο του θαλάσσιου τουρισμού εντάσσεται όμως και ένα μεγάλο εύρος άλλων αθλητικών δραστηριοτήτων, όπως τα θαλάσσια αθλήματα, το υποβρύχιο ψάρεμα, οι καταδύσεις («καταδυτικός τουρισμός») κ.ά.
Τα τελευταία 20 χρόνια υπήρξαν σημαντικές πολιτικές, κοινωνικές, οικονομικές καθώς και τεχνολογικές αλλαγές που επηρέασαν σε μεγάλο βαθμό την πορεία του τουρισμού. Η άυξηση του μέσου εισοδήματος στις σύγχρονες κοινωνίες σε συνδυασμό με τον αυξημένο ελεύθερο χρόνο, τις δομικές αλλαγές στους τομείς της εργασίας καθώς και τον ανερχόμενο αριθμό αναγκών και μετατροπής των επιλογών των ανθρωπων για προορισμούς, μετέβαλαν την τουριστική αγορά και οδήγησαν σε μεγαλύτερη τμηματοποίηση και εξειδίκευση στους προορισμούς.
Με την τμηματοποιήση της αγοράς, οι προορισμοί που γνωρίζουν αυξανόμενη ζήτηση είναι και νέοι, και εξωτικοί προορισμοί, η προσφορά μετεβλήθη από γενικού-μαζικού τύπου σε ειδικότερου και οι καταναλωτές είναι πλέον ομάδες σε περισσότερο διαφορετικές κατηγορίες επιμέρους. Η ζήτηση για διακοπές μετατρέπεται σε ζήτηση για ειδικού τύπου διακοπές πλούσιες σε εμπειρίες και γνώσεις. Ο τουρισμός είναι εμπειρία.
Αναφορικά με την εποχικότητα, διαπιστώνεται μετατροπή από τις αυστηρά προκαθορισμένες περιόδους (χειμώνα-καλοκαίρι) στην ανάπτυξη και σε συχνές και μικρότερες παραμονές, τον τουρισμό πόλης.
Οι τρεις ενδεικτικά επικρατέστεροι κλάδοι του Θαλάσσιου Τουρισμού, στην Ελλάδα είναι:
1. Ο Κλάδος των Ελληνικών Σκαφών Τουρισμού, όπου εκπροσωπείται από τον φορέα της Επαγγελματικής Ένωσης Σκαφών Τουρισμού (ΕΠΕΣΤ).
Ο κλάδος αυτός αναφέρεται στα ιδιωτικά σκάφη αναψυχής που αυτή τη στιγμή είναι περίπου 4.000 πλοία με ελληνική αλλά στην πλειονότητά τους είναι με ξένη σημαία.
Τα σκάφη αυτά, δραστηριοποιούνται με ολική ναύλωση, δηλαδή την ενοικίαση ενός σκάφους αναψυχής, από έναν ναυλωτή, με υπογραφή ναυλοσυμφώνου, συγκεκριμένο αριθμό επιβατών, ομάδας / παρέας, επανδρωμένο συνήθως με πλήρωμα.
Επιτρέπεται η εκτέλεση μέχρι και δύο (2) συμβάσεων ολικής ναύλωσης μέσα στο ίδιο εικοσιτετράωρο.
Οι συμβάσεις ναύλωσης οι οποίες εκτελούνται, από το ίδιο πλοίο, μέσα στο ίδιο εικοσιτετράωρο θεωρούνται ως μία (1) ημέρα ναύλωσης.
2. Ο Κλάδος των Επαγγελματικών Τουριστικών Ημερόπλοων Σκαφών, που εκπροσωπείται από τον φορέα της Πανελλήνιας Ένωσης Επαγγελματικών Τουριστικών Ημερόπλοων Σκαφών (Π.ΕΝ.Ε.Τ.Η.Σ.).
Τα 900 περίπου μικρά, μεσαία και μεγαλύτερα τουριστικά ημερόπλοια που στο σύνολό τους φέρουν αποκλειστικά και μόνο, την ελληνική σημαία, αποτελούν έναν από τους μεγαλύτερους εξειδικευμένους στόλους της Μεσογείου.
Εξέχον χαρακτηριστικό τους ότι η πλοιοκτησία τους, σε μεγάλη πλειοψηφία, ανήκει στη δυναμική προσπάθεια και πρωτοβουλία, μικρομεσαίων οικογενειακών επιχειρήσεων.
Τα επαγγελματικά τουριστικά ημερόπλοια, εκτελούν ημερήσιες περιηγήσεις, εκδρομές και θαλάσσια λουτρά στις τουριστικές περιοχές της χώρας μας. Αποτελούν μέρος σημαντικό του προγράμματος διακοπών των τουριστών.
Πρόκειται, για ένα ιδιαίτερα αξιόλογο και σημαντικό κομμάτι του τουρισμού και της ελληνικής ναυτιλίας, δεδομένου ότι:
α) κάθε τουριστική περίοδο εξυπηρετούν εκατοντάδες χιλιάδες ξένους και Έλληνες τουρίστες, οποιασδήποτε οικονομικής δυνατότητας, προσφέροντας έτσι την ευκαιρία σε όλους, να επισκεφθούν και ν’ απολαύσουν τις εξέχουσες παραθαλάσσιες και θαλάσσιες ομορφιές της χώρας μας
β) απασχολούν περίπου 3.000 ναυτικούς, όλοι τους αποκλειστικά Έλληνες.
γ) η δραστηριότητα τους είναι εντελώς αποκεντρωμένη, αφού το σύνολο του στόλου δραστηριοποιείται σε περιοχές της περιφέρειας και μάλιστα, σε αρκετές περιπτώσεις, σε νησιά της άγονης γραμμής ή της μεθορίου.
3. Ο Κλάδος των Ιδιόκτητων Τουριστικών Επαγγελματικών Σκαφών Άνευ Πληρώματος, που εκπροσωπείται από τον φορέα του Συνδέσμου Ιδιοκτητών Τουριστικών Επαγγελματικών Σκαφών Άνευ Πληρώματος, (Σ.Ι.Τ.Ε.Σ.Α.Π.).
Ο κλάδος αυτός αναφέρεται στα ιδιωτικά σκάφη αναψυχής που αυτή τη στιγμή απαριθμούν γύρω στα 1.300 μικρά σκάφη αναψυχής, με ελληνική αλλά στην πλειονότητά τος είναι με ξένη σημαία.
Τα σκάφη αυτά αναφέρονται συνήθως σε ιδιώτες που επιθυμούν να ναυλώσουν οι ίδιοι ένα πλοίο, χωρίς απαραίτητα την ύπαρξη πληρώματος, παρά μόνο κατά την επιλογή τους και μέχρι 12 άτομα επιβάτες.
Οι δύο τελευταίοι κλάδοι, έχουν υποχρέωση να παρέχουν κλίνες (καμπίνες) στους επιβάτες μια και τα ταξίδια τους, γίνονται για πάνω από 8 ώρες.
Συνοψίζοντας, οι τρεις ανωτέρω αυτοί κλάδοι του Θαλάσσιου Τουρισμού, είναι οι στυλοβάτες των δύο μεγάλων αξόνων της Ελληνικής Οικονομίας, της Ναυτιλίας και του Τουρισμού.
Η δραστηριότητά τους συμβάλλει στην απασχόληση χιλιάδων ναυτικών, άλλων επαγγελματιών, αλλά και επιχειρήσεων της περιφέρειας, όπως τουριστικοί πράκτορες, τροφοδότες, τεχνικοί, ναυπηγεία, εταιρείς προμήθευσης καυσίμων.
Οι επιχειρήσεις αυτές, προσφέρουν ένα τουριστικό προϊόν αιχμής, αφού με τα σκάφη τους πραγματοποιούνται εκδρομές σε τοποθεσίες ιδιαίτερου φυσικού κάλους, οικολογικά πάρκα, αρχαιολογικούς χώρους, παρθένες παραλίες, με λίγα λόγια, σε ό,τι καλύτερο έχει να επιδείξει, να αναδείξει και να προβάλλει η χώρα μας στους ξένους επισκέπτες της, εξυπηρετώντας έτσι και την ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού.
Ο θαλάσσιος τουρισμός, στη χώρα μας, έως και το 2008, εμφάνιζε ανοδική πορεία προσελκύοντας τόσο Έλληνες όσο και αλλοδαπούς τουρίστες.
Τόσο οι ελληνικές μαρίνες όσο και τα καταφύγια, αν και χρειάζονται περαιτέρω ανάπτυξη, εκσυγχρονισμό και βελτιώσεις, παρέχουν επιλογές θαλάσσιων περιηγήσεων που μπορούν να προσφέρουν στον επισκέπτη, πέρα από την απόλαυση της θαλάσσιας διαδρομής, τη γνωριμία πολλών περιοχών τόσο της νησιωτικής Ελλάδας όσο και της ηπειρωτικής.
Ωστόσο, παρόλο που η χώρα μας διαθέτει τη μεγαλύτερη περίμετρο ακτογραμμών συγκριτικά με τους ανταγωνιστές της, υπολείπεται σε θέσεις ελλιμενισμού, καθώς και σε ποιότητα υπηρεσιών.
Αποτέλεσμα του συγκεκριμένου γεγονότος είναι η Τουρκία να προσελκύει, πέραν από τους τουρίστες που επιλέγουν τις ακτές της για θαλάσσια διαδρομή και αρκετούς από αυτούς που επιλέγουν ελληνικά νησιά και ακτές.
Οι εν λόγω τουρίστες – περιηγητές, προσεγγίζουν τουρκικά λιμάνια, προκειμένου να επωφεληθούν τόσο του υψηλότερου επιπέδου υπηρεσιών και του χαμηλότερου κόστους ελλιμενισμού όσο και της συντήρησης και διαχείρισης των τουριστικών σκαφών, καθώς το θεσμικό πλαίσιο είναι αρκετά ευνοϊκό.
Στην Ελλάδα από το 2009, όλο και περισσότερα σκάφη εγκαταλείπουν τα ελληνικά λιμάνια και τις μαρίνες, κυρίως λόγω της έλλειψης λιμενικών υποδομών, καθώς και του πλαισίου για την απόκτηση και εκμετάλλευση σκαφών αναψυχής, και επιλέγουν χώρες, όπως η Τουρκία και η Κροατία ως βάση ελλιμενισμού. Το 2010, υπήρξαν απώλειες σε αριθμό σκαφών της τάξεως του 15%, κυρίως από ιδιωτικά σκάφη που είτε αποχώρησαν από την Ελλάδα (πωλήθηκαν στο εξωτερικό, έφυγαν σε λιμένες Τουρκίας ή Κροατίας) είτε ακύρωσαν την άφιξή τους λόγω των φορολογικών μέτρων, με αποτέλεσμα τη μείωση τόσο του δυναμικού των γιοτς όσο και των θέσεων εργασίας.
Τα επαγγελματικά σκάφη επιβαρύνονται συνεχώς, ενώ στη γειτονική Τουρκία τα σκάφη με τούρκικη σημαία έχουν εκπτώσεις 50% στο κόστος προσέγγισης στους λιμένες της χώρας, ενώ ταυτόχρονα οι τράπεζες δίνουν μεγάλα κίνητρα για ανανέωση στόλου.
Το ευνοϊκό επιχειρηματικό πλαίσιο που προσφέρει η Τουρκία σε ξένους επιχειρηματίες είχε ως αποτέλεσμα να προσελκύσει και αρκετούς
Έλληνες επιχειρηματίες, οι οποίοι απέκτησαν βάσεις ναυλώσεων σε τουρκικές μαρίνες με σκοπό την εξυπηρέτηση τόσο των σκαφών τους όσο και των πελατών τους.
Ακολουθήστε τη Ροδιακή στο Google News
