Αγαπητός Ξάνθης:Ο «πρωινός καφές», ένα ονειρεμένο ταξίδι στο γαλάζιο του Αιγαίου

Rodiaki NewsRoom

Γράφει o
Αγαπητός Ξάνθης
Αρχιτέκτονας και τ. Δ/ντης του ΕΟΤ

Είναι από τις στιγμές που κάποιος απογειώνεται ή έστω αισθάνεται ότι μπορεί να σβήσει τον μερικό κάματο της καθημερινότητας, απολαμβάνοντας ένα καφέ το πρωί, με όψη τη καταγάλανη θάλασσα μας.

Είμαστε μια παρέα από διαφορετικούς χαρακτήρες, με ετερόκλητες αφετηρίες σκέψεις αλλά και ξεχωριστές επιδιώξεις, που μαζευόμαστε και μιλούμε σχεδόν κάθε μέρα!
Διαφορετικά άτομα ο ένας από τον άλλο, ξεχωριστοί χαρακτήρες όμως ο πολιτικός πολιτισμός στη βάση της αισθητικής και της ενσυναίσθησης είναι κυρίαρχος.
Είναι αυτό το μαγικό φίλτρο που κανείς δεν μπορεί να μην το δοκιμάσει, δηλαδή το να συνομιλείς και να αποδεικνύεις την απέραντη δύναμη του ατόμου να έχει την ανάγκη της συνεύρεσης.

Η πανδημία μας στέρησε την επαφή, μας αφαίρεσε το δικαίωμα της κουβέντας-χάρισμα της μεσογειακής κουλτούρας. Όλοι οι λαοί που βρέχονται από το «λίκνο του πολιτισμού» κρύβουν μέσα τους μία σπίθα ομιλίας προς τον/την δίπλα, έναν χαιρέτιο καρδιάς προς τον συνάνθρωπο.

Γράφει ο Τζώρτζ Στάϊνερ στο βιβλίο του «Η Ιδέα της Ευρώπης», (2004) εκδόσεις: Δώμα, για τα πέντε (5) αξιώματα που διακρίνουν την Ευρώπη:
Το καφενείο
Το τοπίο σε προσπέλαση
Η ανθρώπινη κλίμακα
Οι δρόμοι και
Οι πλατείες
Και αυτή τη μυσταγωγία της ανθρώπινης σχέσης καμιά παγκοσμιοποίηση, κανέναν μέτρο (πλην εκείνο της υγείας που μας τρόμαξε με το COVID-19) δεν μπορεί να μας την στερήσει.

Το να απολαμβάνεις τον καφέ σου σε μια φωτεινή γωνία της Ευρώπης, και γιατί όχι της Ρόδου, σ΄ένα τοπίο που εύκολα το προσεγγίζεις με τα πόδια και με τη χαρά να το καμαρώνεις μέσα από τον λαμπρό χειμωνιάτικο ήλιο! Κρατώντας την ανθρώπινη κλίμακα των παραδοσιακών οικισμών ή των δικών μας χωριών που διασχίζονται από δρόμους και πλατείες, μόνο στα νησιά μας γίνεται περισσότερο λαμπερό!

Αυτή η πλατεία με το καφενείο της γίνεται η καρδιά της κοινωνικοποίησης των χωριών μας. Όλα τα χωριά κρατούν αυτή τη χωροταξία που δεν είναι κάτι που σχεδιάστηκε, αλλά μια έκφραση της απόλυτης ανάγκης των νησιωτών να (συνο)μιλούν, να ακούνε, να τραγουδούν μαζί.

Αυτές οι φιλικές συναθροίσεις στον δημόσιο χώρο και το περπάτημα στην πόλη αποδίδει μια σημαντική υπαρξιακή συνθήκη, είναι αυτή του να είναι κανείς και να αισθάνεται ελεύθερος στην πόλη. Ουσιαστικά μιλάμε για «τη δημοκρατία της πλατείας».

Στο καφενείο, στην πλατεία μπορεί να καταλάβεις τη μορφή της δημοκρατίας και της ελευθερίας γιατί αποτελούν τον καθρέπτη του εαυτού μας, της συναναστροφής, της έντασης της φωνής μας, της ποιότητας του λόγου μας.

Σήμερα, με την επίθεση της τεχνολογίας, οι πλατείες μετατρέπονται σε κόμβους εμπορίου απρόσωπων στοιχειών, αποτυπώνοντας την κρυφή δύναμη του χρήματος απέναντι στην ελευθερία του λόγου. Κάποτε, η πλατεία ήταν το πολυ-κατάστημα, ήταν η αρχαία αγορά, ήταν ο πόλος μάζωξης.

Σήμερα οι άνθρωποι διαχωρίζονται σε δύο είδη: αυτούς που διευθύνουν τα δίκτυα και σε εκείνους που απλώς τα χρησιμοποιούν. Τόσο απλά, τόσο αριθμητικά. Το διαδίκτυο αντικατάστησε την παραδοσιακή πλατεία.

Το κίνημα του φονξιοναλισμού σχεδίασε τη λειτουργία της πόλης το ‘30 στη βάση της μετακίνησης και της υγείας. Σήμερα, η μεταμοντέρνα αρχιτεκτονική αφάνισε τις πλατείες, τα καφενεία και τα αντικατέστησε με επιτηδευμένες εγκαταστάσεις συνόλου «ανήσυχων» κτηρίων με μεγαλύτερη έμφαση στη μορφολογία για τη μαζική παραγωγή και της απόλυτης εργονομίας παρά στην ποιοτική χρηστικότητα των διαμενόντων.

Οι δε γειτονιές πλέον τείνουν να γίνουν σημεία εδαφικών δικτύων σαν αποθήκες αποδοχής του ανταγωνισμού και της παρουσίας της πολίτικης οικονομίας σε μια υπερτοπική διαχείριση στο πνεύμα της υποψήφιας πολυεπίπεδης διακυβέρνησης. Παρόλα αυτά, εμείς επιμένουμε να απολαμβάνουμε το καφεδάκι μας (ευτυχώς), να ονειρευόμαστε κάθε πρωί ατενίζοντας το γαλάζιο του Αιγαίου σε πείσμα της αφωνίας που φέρνουν οι νέοι τρόποι διαβίωσης και ψυχαγωγίας. Είμαστε της παλαιάς κοπής και το χαιρόμαστε!!