«Κάθε φέτος και χειρότερα»: Αγώνας επιβίωσης για τους αγρότες της Απολακκιάς

Ελευθερία Πελλού

Η αγροτική κοινότητα της Νότιας Ρόδου βιώνει μία από τις πιο κρίσιμες περιόδους της τελευταίας δεκαετίας. Η έλλειψη νερού, η ανεξέλεγκτη καταστροφή από τα ελάφια και τα κατσίκια αλλά και η αδράνεια της διοίκησης απειλούν να βυθίσουν σε ερήμωση τα παραδοσιακά χωριά της περιοχής, θέτοντας σε κίνδυνο την αγροτική παράδοση που κρατιέται ζωντανή εδώ και γενιές.

Αυτό τουλάχιστον επισημαίνει ο κύριος Ηλίας Λέργος, αγρότης από την Απολακκιά μιλώντας στη «Ροδιακή» για τα προβλήματα, τις αγωνίες αλλά και τις ελπίδες ενός κλάδου που μοιάζει να αργοσβήνει.

Ακολουθεί η συνέντευξη:

Κύριε Λέργο, είστε αγρότης επαγγελματίας στην Απολακκιά. Πόσα χρόνια;

Είμαι αγρότης από παιδί. Δεν δούλεψα πουθενά αλλού εκτός από το αγροτικό επάγγελμα. Νιώθω τιμή και καμάρι γιατί πιστεύω ότι είμαστε η πιο περήφανη κοινωνική ομάδα σε αυτό το νησί.

Πώς είναι σήμερα τα πράγματα για έναν αγρότη;

Τα πράγματα σήμερα για έναν αγρότη είναι «κάθε πέρσι και καλύτερα, κάθε φέτος και χειρότερα». Είμαι 73 ετών και δυστυχώς φτάσαμε στο σημείο να μην μπορούμε να ζήσουμε εκεί που ζούσαν οι παππούδες και οι πατεράδες μας. Είναι τραγικό. Και το οξύμωρο είναι ότι οι διοικούντες μας λένε πως πάμε καλά. Πού βλέπουν αυτοί ότι πάμε καλά; Τη δεκαετία του ’80, στη Νότια Ρόδο η παραγωγή σιταριού ήταν γύρω στους 5-6.000 τόνους. Τα σταφύλια στην Κάμειρο έφταναν μέχρι 23.000-25.000 τόνους. Σήμερα δεν έχουμε ούτε σιτάρι για τα κόλλυβα, ούτε σταφύλια για το οινοποιείο της Κάμειρου. Αυτό δεν είναι καλό, είναι καταστροφή.

Δεν ξέρουν να μιλήσουν σωστά ελληνικά;

Μήπως πρέπει να μάθουν ελληνικά ή να πάρουν λεξικά; Το νησί αν αποκλειστεί τρεις μέρες από αέρα και θάλασσα, θα πέσει λοιμός. Δεν παράγουμε τίποτα.

Ποια είναι τα βασικά προβλήματα των αγροτών σήμερα;

Η έλλειψη νερού, οι ζημιές από τα ελάφια και η αδιαφορία των διοικούντων. Το φράγμα της Απολακκιάς έχει στερέψει, δεν έχουμε νερό να ποτίσουμε. Και δεν είναι μόνο η Απολακκιά, όλη η Νότια Ρόδος υποφέρει. Δεν έχει γίνει κανένα ουσιαστικό έργο για τον πρωτογενή τομέα, ούτε μία γεώτρηση.

Τι γίνεται με το φράγμα της Κρητηνίας; Το δουλεύουν, αλλά με τόσο αργούς ρυθμούς που όταν τελειώσουν οι εργασίες, ο μικρότερος αγρότης θα είναι 80 χρονών. Ποιος θα δουλέψει τότε;

Πώς ήταν η φετινή χρονιά για τις καλλιέργειές σας;

Σιτάρι δεν μπορούμε πια να καλλιεργήσουμε λόγω της αύξησης των ελαφιών. Όποιος θέλει να σπείρει σιτάρι, τον λέμε βλάκα γιατί δεν πρόκειται να θερίσει τίποτα. Οι παραγωγές για καρπούζια, πεπόνια και ντομάτες ήταν καλές και οι τιμές επίσης.

Πώς βλέπετε το μέλλον της γεωργίας στην περιοχή;

Ο αγροτικός πληθυσμός μειώνεται συνεχώς. Τα εισαγόμενα προϊόντα επιβαρύνονται με επιπλέον κόστη. Θέλουμε να καλλιεργούμε όπως παλιά, αλλά μετά το 2008 έχουμε πολλά προβλήματα με τα ελάφια και τα ανεπιτήρητα κατσίκια. Δεν υπάρχει νόμος, δεν υπάρχει κράτος.

Είναι ένα πρόβλημα που διαρκεί 14 χρόνια και δεν έχει βρεθεί λύση. Πήραμε και απόφαση να μειωθεί ο πληθυσμός τους, αλλά έμεινε στο συρτάρι. Οι οικολογικοί ικανοποιήθηκαν και εμείς επίσης γιατί υπήρχε απόφαση, αλλά δεν εφαρμόστηκε.

Τι πρέπει να γίνει για να βελτιωθεί η κατάσταση;

Χρειάζονται μικρά φράγματα σε κάθε ρέμα, όχι μόνο στην Απολακκιά αλλά σε όλα τα χωριά, για να έχουν νερό και οι αγρότες και τα ζώα. Δεν απαιτούνται μεγάλα κόστη, είναι έργα μικρής κλίμακας που μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά.

Πιστεύετε ότι ο χειμώνας που έρχεται θα είναι δυσκολότερος για τους αγρότες;

Ασφαλώς, αν δεν έχουμε επαρκείς βροχοπτώσεις θα είναι πολύ πιο δύσκολος. Πολλά χωριά ήδη ερημώνουν. Τα χωριά της Ρόδου ήταν 44, πιστεύω ότι σε 5-6 χρόνια θα μειωθούν στα 30. Τι θα απογίνουν οι ηλικιωμένοι αγρότες;

Οι νέοι φεύγουν για δουλειά στα ξενοδοχεία. Εμείς οι μεγάλοι τι να κάνουμε; Είναι δύσκολο. Υπάρχει και συναισθηματικός δεσμός με τη γη, τα χωράφια του πατέρα και του παππού μου. Δεν μπορώ να τα εγκαταλείψω μόνο και μόνο επειδή οι διοικούντες αδιαφορούν.