Adrien Bordrez,ο Γάλλος ξεναγός της Ρόδου με τη… «μαγική» γόμα!

Βαρβάρα Μπογδάνου

«Σβήνει» το άσχημο και στρέφει την προσοχή σε ό,τι αξίζει

Υπάρχουν άνθρωποι που δεν ξεναγούν απλώς σε κάποιους τόπους, αλλά τους αφηγούνται όπως αφηγείται κανείς μια παλιά οικογενειακή ιστορία, με στοργή, μνήμη και μια δόση μαγείας. Ανάμεσα σε αυτούς είναι και ο Adrien Bordrez, Γάλλος στην καταγωγή, αλλά νησιώτης στην καρδιά, που μεγάλωσε στην Τήλο μαθαίνοντας τη γλώσσα μας και κυρίως, μαθαίνοντας από μικρός πως, οι τόποι μιλούν σε όσους έχουν τη διάθεση να τους ακούσουν.

Η ζωή τον ταξίδεψε από τα νερά των θαλάσσιων σπορ και τα εργαστήρια αργυροχρυσοχοΐας, μέχρι τις πέτρες της Ρόδου και τις φωνές των ταξιδιωτών που αναζητούν να καταλάβουν λίγο καλύτερα τον κόσμο. Κι εκείνος, με μια γόμα «μαγική», όπως λέει, σβήνει τον θόρυβο και τους δείχνει την ουσία: την ιστορία, τον πολιτισμό, τις μνήμες, το πνεύμα ενός τόπου που παραμένει ζωντανό.

Από μικρός έμαθε πως κάθε πέτρα έχει κάτι να πει, πως κάθε μονοπάτι κρατά έναν παλμό, πως οι τόποι, μάς αποκαλύπτονται όταν τους πλησιάζουμε με σεβασμό. Κι έτσι, με τα χρόνια, έγινε εκείνος που δείχνει στους ταξιδιώτες όχι μόνο το δρόμο αλλά και τον τρόπο να δουν: να κοιτάξουν πίσω από τις εικόνες, να συναντήσουν την αλήθεια ενός νησιού που ζει ανάμεσα σε θρύλους, ανθρώπους και όμορφα ηλιοβασιλέματα.

Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο ξεναγός μας δεν μιλάει μόνο για τη δουλειά του, αποκαλύπτει τη φιλοσοφία ενός ανθρώπου που πιστεύει πως κάθε ξενάγηση είναι ένα μικρό ταξίδι μεταμόρφωσης για τον επισκέπτη, αλλά και για τον ίδιο. Γιατί, όπως λέει, «για να είσαι καλός ξεναγός, πρέπει πρώτα να είσαι καλός τουρίστας».

Κε Bordrez, πείτε μας λίγα λόγια για εσάς, να σας γνωρίσουμε αρχικά…

Ξεκίνησα από τον τουρισμό γιατί μεγάλωσα σε ελληνικό νησί. Είμαι Γάλλος αλλά έχω μεγαλώσει στην Τήλο. Όλα τα παιδικά μου χρόνια τα πέρασα στην Τήλο. Ξεκίνησα από τα θαλάσσια σπορ, από 17 ετών είμαι στον τουρισμό. Ήταν επένδυση του πατέρα μου, πέρασε σε εμένα, κράτησα την επιχείρηση για 7 χρόνια… είχαμε επίσης και ένα εστιατόριο στην Τήλο και έτσι ξεκίνησα.

Στην Ελλάδα, οι γονείς μου ήρθαν για τις συνθήκες ζωής που προσφέρουν τα ελληνικά νησιά. Ήθελαν να φύγουν από τη Γαλλία, να βρουν ένα ελληνικό νησί χωρίς πολύ κρύο το χειμώνα ούτε και πολύ ζέστη το καλοκαίρι να έχει νερό, αρκετή καλλιεργήσιμη έκταση και όχι πολύ τουρισμό.Ήρθαν το 1989 και είναι ακόμα εκεί.

Εγώ ζούσα και στη Θεσσαλονίκη από το 1999, έξι μήνες εκεί και έξι μήνες στην Τήλο και το χειμώνα έφτιαχνα κοσμήματα, γιατί έμαθα και την τέχνη της αργυροχρυσοχοΐας.

Πώς αποφασίσατε όμως να γίνετε ξεναγός και σε ποια γλώσσα;

Το 2006 ανακάλυψα ότι υπάρχει Σχολή Ξεναγών, ξέρετε, μιλώ επίσης Αγγλικά και Ιταλικά. Δούλευα και ως μεταφραστής ανεπίσημα, μετέφραζα ντοκιμαντέρ τουριστικού περιεχομένου και τα κείμενα τα έγραφε ένας ξεναγός της Θεσσαλονίκης. Έβαζα και τη φωνή… μου είπε λοιπόν αυτός ο ξεναγός… γιατί δεν πάς στη Σχολή Ξεναγών; Και μου έδωσε πληροφορίες. Ετοιμάστηκα λοιπόν, διάβασα, μπήκα στη σχολή το 2007 στη Θεσσαλονίκη και αποφοίτησα το 2010.

Πόσα χρόνια εργάζεστε στη Ρόδο ως ξεναγός;

Ξεκίνησα από το 2011 να εργάζομαι στη Ρόδο. Ήρθα στο νησί για δύο βασικούς λόγους. Επειδή στη Θεσσαλονίκη δεν υπήρχε κάποια ευκαιρία για γαλλόφωνο, εκεί δεν είχαν τουρίστες από Γαλλία, και ο δεύτερος ήταν γιατί ήθελα να είμαι κοντά στους γονείς μου, καθώς λείπουν και τ’ αδέλφια μου…

Η οικογένεια των γαλλόφωνων ξεναγών στη Ρόδο με αγκάλιασε, είμαστε συνολικά περίπου είκοσι άτομα. Το 2017 ξεκίνησα να κάνω και μία εκπαίδευση για να γίνω εκπαιδευτής ξεναγών. Χάρη σε αυτήν διδάσκω πλέον στη Σχολή Ξεναγών της Ρόδου το μονοήμερο σεμινάριο, δηλαδή το σεμινάριο του προσβάσιμου τουρισμού. Είμαι πιστοποιημένος στην Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία.

Ποιες είναι οι δυσκολίες της δουλειάς σας;

Η δουλειά μας έχει αρκετές δυσκολίες που αφορούν κυρίως την καθημερινότητα. Ευτυχώς όμως, έχουμε επαγγελματίες συνεργάτες, κάτι το οποίο βοηθά πάρα πολύ για να ανταπεξερχόμαστε στα απρόοπτα που προκύπτουν.

Μεγάλη δυσκολία υπάρχει με το κυκλοφοριακό… όταν ο τουρίστας έρχεται από τη νότια Ρόδο και έχει κάνει 1,5 ώρα για να φτάσει στην πόλη είναι ήδη κουρασμένος και όταν θα τον βάλεις στο καράβι για άλλη 1,5 ώρα έχει εξαντληθεί και αυτό θα το κάνει και στην επιστροφή. Αυτό είναι προβληματικό γιατί έχουν και φυσικές ανάγκες ενώ ένα άλλο πρόβλημα είναι η έλλειψη χώρων σκιάς, καθισμάτων, χώρων ανάπαυσης στο κέντρο, δημόσιων χώρων για αναψυχή. Και όσα σημεία υπάρχουν δεν έχουν αξιοποιηθεί, όπως η τάφρος της Ρόδου… θα έπρεπε να έχει περισσότερα τέτοια σημεία.

Ποιες είναι οι πιο συχνές ερωτήσεις που σας κάνουν οι τουρίστες;

Από τα πιο απλά και αυτονόητα πράγματα μέχρι τα πιο εξειδικευμένα. Πρέπει να ξέρουμε τα πάντα. Μία απλή ερώτηση: γιατί αυτά τα νησιά είναι τόσο κοντά στην Τουρκία αλλά είναι ελληνικά; Γιατί η Σύμη να είναι ελληνική και όχι τουρκική; Εμείς πρέπει να δώσουμε σωστές απαντήσεις και όχι στο περίπου, με ιστορικό πλαίσιο.

Η βασική απάντησή μου είναι ότι το 1912 όταν ήρθαν οι Ιταλοί έκαναν απογραφή πληθυσμού και ρώτησαν τον κόσμο «πώς αυτοπροσδιορίζεστε;». 6500 μουσουλμάνοι στην Παλιά Πόλη είπαν είμαστε μουσουλμάνοι, 3.500 εβραίοι είπαν «είμαστε εβραίοι στην Παλιά Πόλη». Οι υπόλοιποι 140.000 κάτοικοι των Δωδεκανήσων είπαν «είμαστε χριστιανοί ορθόδοξοι». Μετά από 400 χρόνια οθωμανικής αυτοκρατορίας, η πολιτιστική ταυτότητα δεν είναι υπό συζήτηση. Και επίσης, η οθωμανική αυτοκρατορία δεν έκανε αναγκαστικούς εξισλαμισμούς λόγω της συνθήκης που υπογράφηκε και ο κόσμος είχε ανεξιθρησκεία κάτι που τηρήθηκε. Πρέπει να δώσουμε μία απάντηση με λίγα λόγια που να την καταλάβουν. Και φυσικά, την ερώτηση την επαναλαμβάνουμε για να την ακούσουν όλοι.

Άλλη συχνή ερώτηση;

Κάτι άλλο που επίσης μας ρωτάνε είναι «γιατί δε φοράει κανείς κράνος και ζώνη; Δεν είναι υποχρεωτικό στην Ελλάδα;» και τους εξηγώ άλλο η Αθήνα άλλο η Ρόδος. Εδώ είμαστε επαρχία, αλλιώς οδηγεί κάποιος στο Παρίσι και αλλιώς στην Κορσική. Και το καταλαβαίνουν… Βοηθάμε τον κόσμο να συσχετιστεί. Και εμείς πρέπει να λάβουμε υπόψη και τις χώρες προέλευσης των πελατών μας ποιες είναι οι προκαταλήψεις τους…αλλιώς απαντάς σε έναν Γάλλο, Άγγλο, ή Γερμανό. Όπως και το χιούμορ… δεν μπορείς να το κάνεις με όλους, με κάποιους δεν κάνεις καθόλου χιούμορ, ενώ άλλοι θέλουν να τους κάνεις και λίγη πλάκα…

Ένα άλλο θέμα είναι οι προκαταλήψεις σε βάρος της φήμης των Ελλήνων, «δεν κόβετε αποδείξεις» , «δουλεύετε μαύρα», «δεν θέλετε να πληρώνετε φόρους» και καλούμαστε να απαντήσουμε και σε αυτό. Έμεινε η ρετσινιά… βλέπουν και την κατάσταση στον δρόμο…

Ποιο είναι το πιο συγκινητικό ή ιδιαίτερο περιστατικό που θυμάστε από τη δουλειά σας;

Θυμάμαι δύο περιστατικά. Ένα τρομακτικό για παράδειγμα είναι να δεις άνθρωπο να πέφτει στα σκαλιά στη Λίνδο και μέχρι να έρθει η βοήθεια να έχεις αγωνία… τώρα υπάρχει μόνιμος γιατρός και έχει βελτιωθεί η κατάσταση. Είναι τραυματικό να βλέπεις τα ατυχήματα στη Λίνδο και να έχεις και την προσμονή να γίνει κάτι γρήγορα. Έχουμε όλοι ευθύνη και δεν έχει γίνει κάτι για να προστατευτεί ο κόσμος, καθώς η φύλαξη του χώρου δεν είναι η καλύτερη. Η αρμόδια υπηρεσία πρέπει να ασχοληθεί με τις υποδομές. Και οι τουρίστες είναι απρόσεκτοι γιατί οι άνθρωποι αυτοί έρχονται διακοπές και αφήνουν το… μυαλό τους στο σπίτι! Δεν μπορούμε να βασιζόμαστε στην ατομική ευθύνη του τουρίστα.

Ένα συγκινητικό περιστατικό ήταν το ότι με πήρε μία οικογένεια 13μελής, ο παππούς από τη Βραζιλία ο οποίος κανόνισε για όλους να έρθουν στη Ρόδο για να δουν πού μεγάλωσε αυτός μέχρι τα 8 του χρόνια κατά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο γιατί ήταν μέλος της εβραϊκής κοινότητας. Πρόλαβαν οι γονείς του και πήγαν στη Βραζιλία, εκεί έγινε μεγαλοπαραγωγός πούρων και ήρθε στα 80 του χρόνια ξανά στη Ρόδο γα να τη δείξει στην οικογένειά του. Πήγαμε στην εβραϊκή συναγωγή και εκεί, ο υπεύθυνος του αρχείου βρήκε το όνομά του τη διεύθυνση του σπιτιού και το σημείο που βρισκόταν.

Υπάρχει κάποιος τουρίστας ή ομάδα επισκεπτών που σας έχει μείνει αξέχαστη;

Αρκετή εντύπωση μου κάνουν τα νέα παιδιά. Έχουμε σχολεία που έρχονται από τις τελευταίες τάξεις του Λυκείου, όπως ένα τεχνικό σχολείο από το Βέλγιο που ερχόταν συχνά και τα παιδιά ήταν από οικογένειες που δεν έχουν χρήματα να τα στείλουν για διακοπές και κάνουν εκδηλώσεις για να μαζέψουν χρήματα.

Τους έκανε μεγάλη εντύπωση η Ρόδος και έδειξαν μεγάλο σεβασμό στην ιστορία και τον πολιτισμό της και σε όσα τους έλεγα. Έκαναν πολλές ερωτήσεις στη συνέχεια και ειδικά, για θέματα που αφορούσαν τη μυθολογία.

Μου κάνει εντύπωση ο αντίκτυπος της μυθολογίας στις νέες γενιές. Τα νέα παιδιά έχουν μεγάλη περιέργεια και αγάπη για τη μυθολογία. Υπάρχουν μικρά παιδιά που ξέρουν τα πάντα για τη μυθολογία και μου θυμίζουν εμένα όταν ήμουν μικρός και ήρθαμε στην Ελλάδα που το αγαπημένο μου βιβλίο ήταν η μυθολογία…

Τι σας εμπνέει ή σας δίνει χαρά στη δουλειά σας καθημερινά;

Είναι ένας συνδυασμός διαφόρων πραγμάτων. Έχουμε την τύχη να δουλεύουμε στο τέλειο περιβάλλον που λέγεται ελληνικός πολιτισμός. Οπότε είτε είμαστε στην Παλιά Πόλη είτε στη Σύμη είναι πολύ ωραία, έστω και αν οι καιρικές συνθήκες είναι δύσκολες και έχει ζέστη και κίνηση. Εμείς προσπαθούμε να τα αναδείξουμε όλα παρουσιάζοντας την καλύτερή τους εικόνα.

Βγάζουμε λοιπόν τη… «μαγική» γόμα και σβήνουμε την προσοχή από αυτό που δεν είναι και τόσο ωραίο και προσανατολιζόμαστε σε αυτό που αξίζει. Αυτό που με εμπνέει είναι να βλέπω ότι ο κόσμος ακολουθεί το ταξίδι στον χρόνο. Απ’ όπου και αν προέρχεται κάποιος, κάπως θα συσχετιστεί με τον τόπο μας. Αν βλέπεις ότι ο κόσμος πραγματικά δείχνει ενδιαφέρον με ερωτήσεις, ικανοποιείσαι και συχνά δεν φτάνει ο χρόνος.

Τι σας δίνει την πιο μεγάλη αίσθηση ικανοποίησης όταν τελειώνει μια ξενάγηση;

Τα χαμόγελα των ανθρώπων και η εκτίμηση για την καλή ξενάγηση. Ο κόσμος εκτιμά την προσπάθεια που κάνω για να περάσουν όλοι όμορφα, άσχετα με τα προβλήματα που μπορεί να έχει κάποιος όπως κινητικά. Εμείς φροντίζουμε ώστε να είμαστε προσιτοί σε όλους. Και όταν βλέπεις στο τέλος ότι αυτός που είχε τη δυσκολία έρχεται και σου λέει ότι πέρασε τέλεια χάρη στη φροντίδα σου, για εμένα αυτή είναι η μεγαλύτερη ικανοποίηση. Για να είσαι ένας καλός ξεναγός πρέπει να είσαι και καλός τουρίστας, να μπορείς να βλέπεις τον προορισμό σου ως επισκέπτης. Γι’ αυτό και στο τέλος της μέρας πρέπει να κάνουμε και την αυτοκριτική μας… Δε σταματάμε να γινόμαστε καλύτεροι…

Ποια μέρη σας αρέσουν εσάς στη Ρόδο, ποια μέρη σας εκφράζουν;

Επειδή έμενα πολλά χρόνια κοντά στο αρχαίο στάδιο στο Μόντε Σμιθ έχω μία ιδιαίτερη αδυναμία σε αυτό και θεωρώ ότι είναι από τα ωραιότερα πάρκα, άλλωστε είναι το μοναδικό που έχουμε στο κέντρο της πόλης μαζί με την τάφρο. Έχει καθαρό αέρα, επαφή με τη φύση τον ιστορικό παλμό και είναι ένας χώρος αναψυχής που σχεδιάστηκε γι’ αυτό το σκοπό πριν από περίπου 2.400 χρόνια και εξακολουθεί να χρησιμοποιείται γι’ αυτό τον σκοπό μέχρι σήμερα.

Αυτή η ιστορική συνέχεια με ιντριγκάρει, όπως και η Παλιά Πόλη της Ρόδου στο κομμάτι της χρονιάς που δεν έχει πολύ κόσμο, τον χειμώνα. Εγώ τώρα την απολαμβάνω… είναι και η κυκλοφορία, η ηχορύπανση, τα καταστήματα…

Επίσης, όμορφοι είναι οι περίπατοι στα βουνά και στις παραλίες όταν φύγουν οι ξαπλώστρες και αποκτά την πιο φυσική της εικόνα. Ηλιοβασίλεμα στο Μόντε Σμιθ, κάστρο Κρητηνίας… από τα αγαπημένα μου μέρη. Επίσης μου αρέσει το ξενοδοχείο «Έλαφος», γιατί είναι τόσο ιδιαίτερο, αλλά και το πάρκο στο Ροδίνι που το έχω περπατήσει αρκετά…

Πώς έχει αλλάξει η Ρόδος τα τελευταία χρόνια; Τι σας αρέσει και τι δεν σας αρέσει από αυτά που ζείτε στη δουλειά σας;

Θα αναγκαστώ να πω μία απαγορευμένη λέξη… «υπερτουρισμός». Δεν τολμάμε να την πούμε αλλά πρέπει να δούμε τα στατιστικά στοιχεία και την αναλογία κατοίκων και επισκεπτών και τι πόρους έχει για να επιβιώσει το νησί. Είτε μέσα σε λίγους μήνες είτε μέσα σε ένα χρόνο ήρθαν 3 εκατ. τουρίστες και το νερό το κατανάλωσαν και οι πόροι δεν είναι απεριόριστοι.

Ακόμα όμως και αν κάνουμε νέες υποδομές για τα 3,5 εκατ. θα υπάρχει χώρος στην παραλία; νερό για τις καλλιέργειες; Στη Ρόδο, έχουμε πάνω από 20 επισκέπτες ανά κάτοικο, η επιβάρυνση στο νησί είναι εμφανής. Δεν υπάρχουν χώροι για τη στάθμευση των λεωφορείων. Χρειαζόμαστε όργανο διαχείρισης προορισμού, ώστε αυτούς που έχουμε να τους εξυπηρετήσουμε σωστά για να έχουν την καλύτερη δυνατή εμπειρία με λιγότερη επιβάρυνση για τους κατοίκους και το νησί. Η σεζόν είναι αρκετά μεγάλη, διαρκεί έως 7 μήνες…

Επίσης, υπάρχουν και ξεναγοί «μαϊμού» υπάρχει μεγάλη παραπληροφόρηση, αγοράζουν εκδρομή με ξεναγό αλλά δεν είναι διπλωματούχος ξεναγός. Το αρνητικό σχόλιο όμως θα πάει στους ξεναγούς . Η Ρόδος χρειάζεται περισσότερα παγκάκια με σκιά στους επισκέψιμους και δημόσιους χώρους, κρήνες με πόσιμο νερό, περισσότερη πρόσβαση και προσοχή στο πράσινο για να γίνει πιο φιλική και ευχάριστη ειδικά η πόλη στους επισκέπτες και στους ντόπιους.

Θα ήθελα να πω και για τον προσβάσιμο τουρισμό ή αλλιώς συμπεριληπτικό. Δεν είναι μόνο θέμα υποδομών αλλά και συμπεριφοράς: αμάξια και κάδοι να μην κόβουν την πρόσβαση,ο καθένας να σέβεται το περιβάλλον και τους γύρω του. Αυτό έχει να κάνει με τη σημασία της κατάρτισης και της εκπαίδευσης όλων των εμπλεκόμενων στον τουρισμό και τις υπηρεσίες που έχουν να κάνουν με κοινό.