Αγαπητός Ξάνθης: Έξι σημεία που χρήζουν «αναστοχασμού» για την πόλη της Ρόδου

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο Αγαπητός Ξάνθης, αρχιτέκτονας

Απ’ ευκαιρίας της δημοσίευσης της «Στρατηγικής Ολοκληρωμένης Χωρικής Επένδυσης - Βιώσιμη Αστική Ανάπτυξη του Δήμου Ρόδου» καταγράφουμε τις ακόλουθες συμπληρωματικές προτάσεις στηριζόμενες σε 6 άξονες:
Οι έξι (6) άξονες συμπυκνώνουν τη θεματολογία που μπορεί να προσδιορίσει τη βιώσιμη και ανθεκτική εικόνα της πόλης για τα επόμενα χρόνια. Εξάλλου οι αναφερόμενοι άξονες ακολουθούν την παγκόσμια βιβλιογραφία ως προς την υπόσταση της αειφόρου ανάπτυξης. Το μείζον θέμα για το νησί είναι η διαχείριση της αειφορικής πορείας να περνάει από τα χαρακτηριστικά μιας πεπερασμένης επιφανείας (που είναι το νησί!) και κυρίως για την πόλη (βόρειο κομμάτι) που δέχεται τη περισσότερη πίεση, λαμβάνοντας βεβαίως υπόψη τη στρεβλή ανάπτυξη μεταξύ των τριών τομέων παραγωγής για όλο το εύρος του νησιού μας (η μονοκαλλιέργεια του τουρισμού!).

Σημεία αναστοχασμού:

1. Η θάλασσα οφείλει να παρουσιάζεται στο διάλογο επαφής του σώματος της πόλης με το «δακτυλίδι της θάλασσας» που την περιβάλλει αρμονικά. Λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει και ο διάλογος περί τρωτότητας και διάβρωσης των ακτών της Ρόδου, στα οποία υπάρχει και πρόταση από την ΕΞΡ και την Π.Ν.Α. περί αντιμετώπισης του ζητήματος, οφείλει η «θάλασσα» να είναι αντικείμενο ευρύτερης εξέτασης.
   Ουσιαστικά η πόλη σήμερα ΔΕΝ βλέπει θάλασσα και ούτε συνομιλεί μ’ αυτήν, που αποτελεί όμως το ειδικό πλεονέκτημα που τόσο έχει γαλουχηθεί στον αρχιτεκτονικό διάλογο και την τοπική συνείδηση.
   Το παραλιακό μέτωπο είναι η προμετωπίδα της πόλης μας και σωστά εντάσσεται σε κάθε σχεδιασμό, σε κάθε προοπτική.
2. Επίσης η αναφορά για «πράσινες υποδομές», με ειδίκευση «την αναβάθμιση αστικού πρασίνου της περιοχής επέμβασης», οφείλουν να «στιγματίζουν» συγκεκριμένες ζώνες ενδιαφέροντος όπως είναι π.χ. η δημοτική έπαυλη και τα περιμετρικά πάρκα της Μ.Π. που τόσο επιλεκτικά σχεδίασαν οι Ιταλοί κατά την κατακτητική περίοδο. Η δε συζήτηση για το «ΡΟΔΙΝΙ» είναι ένα ζητούμενο που προκαλεί το ενδιαφέρον ως τοποθεσία και εκφράζει μια άλλη εναλλακτική θέση περί «δημόσιων αναγεννητικών αστικών πάρκων».
   — Επίσης είχε λεχθεί παλαιότερα σχετικά το «άλμπουμ των αιωνόβιων δένδρων», ως πολιτιστικό αποτύπωμα της ιστορίας της πράσινης Ρόδου.
3. Η αρχιτεκτονική των νεοκλασικών «Μαρασιών» (μαζί με τις προταθείσες κρήνες) παραμένει μια σύνθεση που θυμίζει το παρελθόν της μεταπολεμικής Ρόδου, η οποία βρίσκεται σε παρακμή, μπερδεύοντας την παράδοση με το αλουμίνιο, την ιστορία με την ευκαιρία, τη γνησιότητα με τη νόθευση της αυθαίρετης κατασκευής. Ουσιαστικά η απουσία των «Μαρασιών» από το κείμενο αναφοράς αφήνει, έστω και σχηματικά, ένα πολεοδομικό κενό μέριμνας και φροντίδας!!
4. Έχει διατυπωθεί παλαιότερα σε άρθρο των «ΝΕΩΝ» ότι ο «αέρας της Ρόδου» πάσχει από μορφή μόλυνσης, πράγμα που οφείλει να ληφθεί υπόψη στο σύνολο των αντιμετωπίσεων της πρότασης για διαχείριση υγρών αποβλήτων, ανακύκλωσης, νερού και θορύβου. Η εξέταση του ζητήματος μπορεί να μην έχει «επικοινωνικοποιηθεί» δεόντως, όμως θεωρείται ότι μπορεί να καταγραφεί ως οικολογικό ζήτημα που χρήζει ολιστικής μελέτης και περαιτέρω έρευνας.
5. Μπορεί να διατυπωθεί η χρήση της Τ.Ν. ως ένα εργαλείο υποστήριξης για τη βιώσιμη κινητικότητα αλλά και για τη μόλυνση του αέρα, αλλά κυρίως για το «κυκλοφοριακό», το οποίο αποτελεί τη μάστιγα της «πεπερασμένης πόλης», καθώς επίσης και στη διαχείριση των απορριμμάτων-αποβλήτων μέσω των εγκαταστάσεών τους (smart waste).
   Η αντιμετώπιση των θεμάτων, έστω και σε μελετητική μορφή κάτω από ένα «Παρατηρητήριο Περιβάλλοντος», το οποίο θα μπορεί να μελετά, να προτείνει, να ερευνά τις συνθήκες ή το καθεστώς της αειφορίας στην «Πόλη του ΗΛΙΟΥ», θα ήταν μια διεπιστημονική σχετική απάντηση.
6. Η αναπαλαίωση-αναζωογόνηση των ζωνών εισόδου/εξόδου των -7- Πυλών (ή έστω αυτών που εμπεριέχονται στο πεδίο μελέτης) της Μεσαιωνικής Πόλης, που συνδέουν τον εξωτερικό, μοντέρνο χώρο με τη μεσαιωνικότητα της ΠΠ, για να (απο)δείξει τη φροντίδα του σήμερα στην ιστορικότητα και στην ταυτότητα του νησιού, οφείλει να παρουσιαστεί επίσης. Ακριβώς γιατί η «Παλαιά Πόλη» είναι ταυτόσημη με την πορεία του νησιού και αποτελεί ένα σημαντικό Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

► Εκτιμώ ότι τα παρόντα αποτελούν σημεία αναστοχασμού και σκέψης, τα οποία μπορούν να συμβάλλουν στον εμπλουτισμό του προταθέντος σχεδίου δράσης, συμμετέχοντας ενεργά στην πρόκληση του μέλλοντος.