Αγαπητός Ξάνθης: Επιστρέφουμε στις εκκλησίες…

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο Αγαπητός Ξάνθης, αρχιτέκτονας

Η παρακολούθηση των Παθών του Κυρίου αποτελεί ύψιστο γεγονός για τους Χριστιανούς Ορθοδόξους. Οι εκκλησίες γεμίζουν από κόσμο, νοιώθοντας την ανάγκη της «συμπαράστασης» στο δράμα του Κυρίου.

Ο πόλεμος της Ουκρανίας, οι οδυνηρές εικόνες από τα χώματα της με τους χιλιάδες νεκρούς, σε συμπλήρωμα με την υγειονομική κρίση της πανδημίας, έφεραν στιγμές απόγνωσης και κυλιόμενης αναταραχής.

Οι εικόνες πολέμου που αναδύονται από τον Λίβανο και το Ιράν ανατριχιάζουν. Αυτά ώθησαν τον κόσμο να βρει ένα καταφύγιο ηρεμίας και περισυλλογής στις εκκλησίες μας.

Κόσμος από όλα τα κοινωνικά στρώματα και ηλικίες, με εκθαμβωτικό σεβασμό, περίμενε υπομονετικά στη γραμμή του για να τελέσει το τάμα του, να σκύψει στον Επιτάφιο. Άρωμα λιβανιού και λάμψεις από κεράκια κατέκλυζαν τον εκκλησιαστικό χώρο, υπογραμμίζοντας την αγιότητα των στιγμών. Συγκίνηση, σεβασμός, ελπίδα, υπόσχεση, αγάπη.

Είναι πολύ ενδιαφέρον να βλέπεις την επιστροφή των ανθρώπων στις εκκλησίες…

Η λέξη Εκκλησία προέρχεται από το ρήμα εκκαλέω –ω (= προσκαλώ, συναθροίζω). Είναι λοιπόν η Εκκλησία χώρος συνάθροισης ανθρώπων, μια κοινωνική σύναξη για την πνευματική απογείωση και όχι ένας απλός διοικητικός οργανισμός.

Στο χώρο της Εκκλησίας οι άνθρωποι μοιράζονται με τους άλλους τον εαυτό τους, το βίο τους, το χρόνο τους, τις ανησυχίες τους, τη δημιουργικότητά τους, τη χαρά τους, τη λύπη τους, την πίκρα τους, την απόγνωσή τους, την ελπίδα τους, την πίστη τους.

Δεν υπάρχει εκκλησία εκεί όπου οι άνθρωποι φροντίζουν ο καθένας τον εαυτό του, εκεί όπου ο καθένας κρατάει τα προσωπικά αγαθά, τη μοναδική χαρά του, την ατομική δύναμη και ελπίδα, την εσωστρεφή πίστη του, την εγωπαθή αρετή για τον εαυτό του και δεν τη μοιράζεται με τους άλλους. Δεν υπάρχει εκκλησία εκεί όπου εμφανίζεται έλλειψη αλληλεγγύης και αλτρουισμού.

Η Εκκλησία γίνεται εκ των πραγμάτων το σημερινό απάνεμο λιμάνι.

Τραντάζεται η υφήλιος από τις πολυκρίσεις, αλλά και τα τύμπανα του πολέμου ηχούν ακατάπαυστα και έτσι κάθε σπιτικό προσπαθεί να πιαστεί, να γαντζωθεί από κάπου. Η περιρρέουσα ατμόσφαιρα ωθεί πολλούς στο να αγκαλιαστούν από ένα «σωσίβιο», ευελπιστώντας για μια καλύτερη ζωή.

Η επίπλαστη ευδαιμονία που μας πρόσφεραν οι μεγάλοι έκτισε ένα status που σταδιακά οφείλουμε να το προσαρμόσουμε στις νέες συνθήκες, στις καινούργιες ανάγκες. Με ομαλότητα και κοινωνική γαλήνη, όχι βίαια και άτσαλα.

Αυτή την πραότητα και την ανάδυση αυτογνωσίας γεννάει το άνοιγμα ενός κεριού στο κηροπήγιο, σε μια γωνιά της εκκλησίας. Ο μητροπολίτης Νικοπόλεως και Πρεβέζης δηλώνει: «Ο Χριστός μας καλεί συνεχώς να γίνουμε Φως με τη ζωή μας, με τους λόγους μας και με τα έργα μας». Συνεπώς, δεν είναι τυπική ή μηχανική πράξη το άναμμα του κεριού, αλλά μια σημαντική κίνηση του ανθρώπου στην αναζήτηση του Θείου, να επικοινωνήσει με τον Θεό.

Η φυγή από τις αξίες που πέρασαν στις προηγούμενες δεκαετίες έγινε μέθοδος και καταχωρήθηκε στη συνείδηση ως μια τεχνική χωρίς ευαισθησία.

Οι «ιαχές του πολέμου» επανεμφάνισαν τις αξίες και τις σταθερές που συγκρότησαν τη δυτική κοινωνία, ανατρέποντας στείρες αντιλήψεις υπέρ του εύκολου πλουτισμού, προσφέροντας μια κατάσταση ευθύνης και εγκράτειας.

Το μεγάλο ζητούμενο είναι η κοινωνική βέλτιστη ισορροπία μεταξύ οικονομικής διάστασης και κοινωνικής αντοχής. Η πρόκληση των ημερών είναι να βρεθεί το σημείο σέλλας μεταξύ Χρήματος και Αξιών.

Σίγουρα οι παράγοντες επιρροής του «παιγνίου» είναι πολλοί, όμως η εξεύρεση της ιδανικής ισορροπίας οφείλει να βασανίσει τους επαΐοντες και εμάς τους ίδιους.

Προσθετικά, η υπογράμμιση των εθνικών συμφερόντων και η επιθετική διάθεση του ανθρώπου, που αναδεικνύονται από τους δύο τρομακτικούς πολέμους, αθροίζουν νέα δεδομένα γύρω από το φόβο, την απειλή, την αβεβαιότητα. Ζητείται πνευματική και ψυχική «ευθυγράμμιση».

Ο χώρος που μπορεί να βρει κάποιος έστω και για λίγο αυτή την επιδιωκόμενη ισορροπία είναι η Εκκλησία. Γι’ αυτό ο κόσμος συσσωρεύεται στους ναούς για να ανακαλύψει αυτή την αρμονία μεταξύ επιβίωσης και των αξιών της ανθρωπιάς.

Οι παλαιότερες κοντινές δεκαετίες απέτυχαν να μας προσφέρουν τη βέλτιστη ισορροπία, το καλύτερο ποιοτικό αποτέλεσμα μεταξύ οικονομίας, περιβάλλοντος και κοινωνίας. Πρέπει να υπάρξει διέξοδος.

Θέλουμε να πιστεύουμε ότι υπάρχουν προοπτικές για το ξέφωτο εντός ή και εκτός της Εκκλησίας για όλους, αλλιώς είμαστε «καταστοφείς» της επόμενης γενιάς, της γενιάς των παιδιών μας.

Πιστεύουμε και τολμάμε.

Καλό Πάσχα!