Μάγδα Παπαδημητρίου-Σαμοθράκη: Μια συνομιλία με τον Σουλειμάν Αλάγιαλη Τσιαλίκ για τη ποιητική του συλλογή

Rodiaki NewsRoom

Η ποίηση του Σουλεϊμάν Αλάγιαλη-Τσιαλίκ δεν επιδιώκει να δώσει εύκολες απαντήσεις· ανοίγει δρόμους. Είναι μια ποίηση που καλεί τον αναγνώστη να βαδίσει ανάμεσα στο όνειρο και την πραγματικότητα, στη μνήμη και στον χρόνο, στον έρωτα και στην απώλεια. Στη νέα του ποιητική συλλογή, «Η λευκή αθωότητα της Βιλελμίνης», η Βιλελμίνη δεν είναι απλώς ένα πρόσωπο. Γίνεται σύμβολο της αθωότητας, της ευαισθησίας, της αναζήτησης του φωτός μέσα σε ένανκόσμο αντιφάσεων.

Η ποιητική φωνή συνομιλεί μαζί της σε δεύτερο πρόσωπο, δημιουργώντας μια αίσθηση οικειότητας και ταυτόχρονα μυστηρίου, αφήνοντας τον αναγνώστη να γίνει συμμέτοχος αυτής της εσωτερικής διαδρομής. Η συλλογή διακρίνεται για τον έντονο λυρισμό, την πλούσια εικονοποιία, τις διακειμενικές αναφορές και την υπαρξιακή της διάσταση, στοιχεία που συνθέτουν ένα έργο βαθιά ανθρώπινο και διαχρονικό.

Είναι η 8η συλλογή ποιημάτων του Ροδίτη ποιητή Σουλεϊμάν Αλάγιαλη-Τσιαλίκ που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Κουκκίδα. Ένα πανέμορφο βιβλίο του οποίου το εξώφυλλο κοσμεί χαρακτηριστικό σχέδιο, έργο της Φωτεινής Χαμιδιελή, το οποίο προϊδεάζει τον αναγνώστη/ αναγνώστρια για το κλίμα του βιβλίου πριν ακόμη διαβάσει την πρώτη σελίδα. Στο κέντρο δεσπόζει η εικαστική σύνθεση με τις τρεις γυναικείες μορφές.

Η πρώτη, φωτεινή και στραμμένη προς τον θεατή, μοιάζει να ενσαρκώνει τη Βιλελμίνη, ενώ οι δύο σκοτεινότερες μορφές πίσω της δημιουργούν την αίσθηση της μνήμης, της σκιάς ή των πολλαπλών όψεων της ανθρώπινης ύπαρξης. Στο κάτω μέρος, το πρόσωπο που μοιάζει να αναδύεται από το έδαφος ή το νερό προσθέτει μια υπαρξιακή διάσταση, υπαινισσόμενο τον χρόνο, την απώλεια και τη βαθύτερη αυτογνωσία. Τα λιγοστά στοιχεία του τοπίου –τα δέντρα και το μικρό σπίτι– ενισχύουν την αίσθηση της ανάμνησης και της επιστροφής σε έναν εσωτερικό τόπο. Η ανάγνωση του δεν προσφέρει μόνο αισθητική απόλαυση αλλά αποτελεί μια εμπειρία εσωτερικής αναζήτησης.

Τα ποιήματα αφήνουν χώρο για προσωπικές ερμηνείες και διαφορετικές αναγνώσεις, ώστε ο καθένας και η καθεμιά αναγνώστρια να αναγνωρίσει μέσα τους δικές του εμπειρίες και συναισθήματα. Η Βιλελμίνη λειτουργεί ως ένα διαχρονικό σύμβολο που υπερβαίνει την ατομική της υπόσταση και γίνεται αφορμή για στοχασμό πάνω στην ανθρώπινη ευαλωτότητα και την ανάγκη διατήρησης της αθωότητας.Παράλληλα, έρχεται σε επαφή με μια ποίηση υψηλής αισθητικής, όπου ο λυρισμός, οι συμβολισμοί και οι πολιτισμικές αναφορές συνθέτουν ένα πολυεπίπεδο ποιητικό σύμπαν.

Η γλώσσα, οι εικόνες και οι σιωπές του ποιητή τον προσκαλούν να επιβραδύνει τον ρυθμό της καθημερινότητας και να αφιερώσει χρόνο στην ενδοσκόπηση. Το ουσιαστικότερο όμως κέρδος είναι η αφύπνιση της σκέψης και της ευαισθησίας. Όταν κλείνεις το βιβλίο, αισθάνεσαι ότι έχεις πραγματοποιήσει ένα προσωπικό ταξίδι, από το οποίο επιστρέφεις πλουσιότερος σε εμπειρίες, εικόνες και εσωτερικές αναζητήσεις.

Έτσι, η ποίηση του Σουλεϊμάν Αλάγιαλη-Τσιαλίκ δεν ολοκληρώνεται στην τελευταία σελίδα αλλά συνεχίζει να συνοδεύει τον αναγνώστη/αναγνώστρια, φωτίζοντας με διακριτικό τρόπο τη δική του σχέση με τον κόσμο και τον εαυτό του. Συνομίλησα με τον ποιητή για να τον γνωρίσουμε καλύτερα.

Πως γεννήθηκε μέσα σας ή μορφή της Βιλελμίνης ; Αποτελεί τη μεταμόρφωση ενός υπαρκτού προσώπου και μιας προσωπικής εμπειρίας ή είναι μια συμβολική μορφή που δημιουργήθηκε για να εκφράσει βαθύτερες ανθρώπινες αγωνίες, μνήμες και αναζητήσεις ;

” Η λευκή αθωότητα της Βιλελμίνης ” είναι μια κατάθεση για τη μνήμη, το χρόνο, τον έρωτα, το σώμα και τον θάνατο όχι ως τέλος αλλά ως μία φυσική συνθήκη που μετατρέπει την ποίηση σ’ έναν εσωτερικό διάλογο με τον εαυτό μας, με τους απόντες και τις σκιές τους αλλά και τους παρόντες που αγαπάμε και που βρίσκονται διαρκώς μέσα μας. Αυτά τα 4 χρόνια της συγκεκριμένης γραφής ήταν μία διαρκής πάλη ανάμεσα στο πραγματικό και το μη πραγματικό ώστε να υπάρχει εμβάθυνση που αποτυπώνει το φρικτό χάος της εποχής μας. Ο Γιώργος Χειμωνάς στο βιβλίο του ” Ο εχθρός του ποιητή ” αναφέρει πως το πιο τρομαχτικό πράγμα είναι κάποιες φορές παράλληλα και γελοίο. Και το γελοίο είναι η φοβερότερη ιδιότητα του τρομαχτικού . Αυτό που προσπαθούσα επομένως ήταν να σταθώ με σχετική αξιοπρέπεια- και γλωσσικά και γνωσιολογικά- πάνω στο κεφάλαιο που αποκαλούμε ” τραγικότητα της μοίρας “.

Στα ποιήματα σας συνυπάρχουν ο έρωτας, η μνήμη, ο θάνατος και το όνειρο. Ποιο απ’ αυτά θεωρείται ως βασικό άξονα της συλλογής ;

Η ποίηση είναι η τέχνη που φωτίζει τις ουσιαστικές πλευρές της ζωής. Η Βιλελμίνη- άλλοτε ως πρόσωπο κι άλλοτε ως ιδέα- διαπραγματεύεται τη ζωή μέσα απ’ όλα αυτά τα στοιχεία μαζί συν ένα παραπάνω. Την επανάληψη των ανθρώπινων λαθών όπου μέσα τους φανερώνονται προσωπικές και συλλογικές δυσχέρειες, τα αδιέξοδα της καθημερινότητας. Η συλλογή είναι ένας μονόλογος θα έλεγα, που καταγράφει σελίδες της ανθρώπινης μοίρας ακουμπώντας πάνω στα όρια της γλώσσας, της πίστης και της αντοχής.

Όταν γράφατε τη ” Λευκή αθωότητα της Βιλελμίνης” ποιο ήταν το πράγμα που θέλατε περισσότερο να διαταράξετε; Τον κόσμο γύρω σας, τον αναγνώστη ή ίσως τον ίδιο τον ποιητικό σας εαυτό ;

Όταν το εδώ είναι παντού και το παντού γεννά το αύριο μπορεί να μας στερεί παράλληλα κάτι από την γνησιότητα της ποιητικής παρουσίασης της ηρωίδας. Ήταν μια διαδικασία υπέρβασης της συνειδητής λογικής. Μια διαδικασία όπου συχνά το όνειρο χρησημοποιούνταν ως δημιουργικό εργαλείο παρακάμπτοντας τους καθημερινούς κανόνες. Μία διαδικασία όπου η Βιλελμίνη κι εγώ μετουσιώναμε τα βιώματα και τις ψυχικές μας εντάσεις σε μιαν άλλη βαθύτερη πραγματικότητα.

Πως η παρουσία της Σαπφώ, της Μήδειας και της Πενθεσίλειας, καθώς και οι αναφορές στη Βιρτζίνια Γουλφ, τον Ουίλιαμ Μπλέικ, τον Τάκιτο και τον Νίκο Καρούζο λειτουργούν ως γέφυρες διαλόγου ανάμεσα στη Βιλελμίνη και τη διαχρονική πολιτισμική κληρονομιά ;

Διαβάζοντας κάποτε όλους αυτούς τους σημαντικούς δημιουργούς, μου έκανε εντύπωση το πως οι απλές ανθρώπινες αδυναμίες μπορούν να γίνουν συχνά θέμα εσωτερικής συνεδρίασης του καθενός. Γράφοντας τα συγκεκριμένα ποιήματα σκεφτόμουν, πως όλα αυτά τα αποσπάσματα περιστρέφονται γύρω από το χαρακτήρα της Βιλελμίνης, τις κινήσεις και τις αδυναμίες της, δίχως να χάνεται ο ουσιαστικός ποιητικός λόγος προς το επιθυμητό κέντρο βάρους. Βεβαίως κάνεις μας δεν είναι αλάθητος κι οι αμφιβολίες μας κυκλώνουν συχνά. Και καθώς γράφονταν το ένα ποίημα μετά το άλλο, παρατηρούσα πως η Βιλελμίνη στεκόταν μπροστά στον καθρέφτη για να κάνει την αυτοκριτική της ως μια γυναίκα ευάλωτη που είχε χάσει την εσωτερική γαλήνη και πάλευε να συμφιλιωθεί με τον εαυτό της. Άρα ο πολύτιμος λόγος αυτών των δημιουργών προσπάθησα να σταθεί κοντά της παραινετικά, συμβουλευτικά.

Πιστεύετε ότι η ποίηση μπορεί ακόμα να λειτουργήσει ως αντίσταση απέναντι στη βία, τη μοναξιά και την αποξένωση της εποχής μας ;

Το σπίτι της ποίησης είναι αυτό όπου οι άνθρωποι μπαινοβγαίνουν στα δωμάτια των ανέμων και ψάχνουν τους στίχους εκείνους που είναι καμωμένοι από σίδερο και φωτιά. Γιατί έτσι και μόνον έτσι, φτιάχνονται οι ψυχές μας, λένε…

Προσωπικά πιστεύω στη δύναμη της ποιητικής διαχρονικότητας. Στους ταραγμένους καιρούς που ζούμε σήμερα, η ποίηση πάντα λειτουργεί ως ένα θεραπευτικό θυμίαμα. Αναμφισβήτητα παραμένει βαθιά ουσιαστική τέχνη και λειτουργεί ως ένα καταφύγιο ενδοσκόπησης. Είναι ένα αντίδοτο στην ταχύτητα της ψηφιακής εποχής. Αυτή λοιπόν η πολύ απαιτητική γραφή, έχει το χάρισμα έχει το χάρισμα να μετατρέπει τα προσωπικά βιώματα σε λόγο, αποβλέποντας στη ψυχική λύτρωση του αναγνώστη.

Ευχαριστώ τον ποιητή Σουλεϊμάν Αλάγιαλη-Τσιαλίκ για την ουσιαστική κουβέντα μας. Η ποίηση του μας υπενθυμίζει ότι η λογοτεχνία δεν αποτελεί μόνο αισθητική εμπειρία αλλά και έναν τρόπο να προσεγγίζουμε βαθύτερα τον άνθρωπο. Η «Λευκή αθωότητα της Βιλελμίνης» είναι μια συλλογή που μας καλεί να σταθούμε απέναντι στον χρόνο, στις απώλειες, στον έρωτα, στη μνήμη και, τελικά, απέναντι στον ίδιο μας τον εαυτό. Ας συνεχίσει η Βιλελμίνη το αθόρυβο ταξίδι της στη μνήμη και στην καρδιά των ανθρώπων. Καλοτάξιδη!

Βιογραφικό

Ο Σουλεϊμάν Αλάγιαλη-Τσιαλίκ γεννήθηκε στη Ρόδο, όπου τελείωσε το Βενετόκλειο Λύκειο και τη Σχολή Στελεχών Επιχειρήσεων. Ασκεί το επάγγελμα του χρυσοχόου στη Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου. Είναι μέλος της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών Δωδεκανήσου και πρώην μέλος του Δ.Σ. του Διεθνούς Κέντρου Λογοτεχνών και Μεταφραστών στη Ρόδο.
Ποιήματά του έχουν συμπεριληφθεί στην Ανθολογία Λύρα Ελληνική του Βασίλη Βασιλικού (εκδ. Πλειάς, Αθήνα 1993 και β’ έκδοση Β. Βασιλικός-Π. Γκολίτσης Πινακοθήκη «Λυρικών» ποιημάτων Ρώμη 2021) καθώς και στην «Poesie Grecque Contemporaine» – Des iles et des muses (εκδ. Autres Temps, Marseilles 2000).
Τιμήθηκε με το B’ Βραβείο Ποίησης Ιπεκτσί 1992-1993.
Μεταφρασμένα ποιήματα του έχουν δημοσιευτεί σε διάφορα λογοτεχνικά περιοδικά.

periou.gr