Δημήτρης Κρητικός: Τα μνημεία δεν είναι φιλέτα προς ενοικίαση

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο
Δημήτρης Γ. Κρητικός
Πνευμονολόγος
Πρώην Δήμαρχος Καμείρου

Υπάρχουν στιγμές που μια Πολιτεία δεν κρίνεται από το πόσα χρήματα εισπράττει, αλλά από το αν αντιλαμβάνεται τι ακριβώς διαχειρίζεται.

Και όταν μιλάμε για την Ακρόπολη, την Κνωσό, τη Ρόδο, την Κάμειρο και τους άλλους μεγάλους αρχαιολογικούς χώρους της χώρας, δεν μιλάμε για ακίνητα. Δεν μιλάμε για εμπορικά κέντρα. Δεν μιλάμε για οικόπεδα που παραχωρούνται στον υψηλότερο πλειοδότη.

Μιλάμε για την ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά ενός ολόκληρου λαού.

Γι’ αυτό και η απόφαση να περάσει η εκμετάλλευση αρχαιολογικών χώρων σε ιδιωτικά χέρια, έναντι ενός μισθώματος που, κατά την προσωπική μου άποψη, δεν αντανακλά ούτε κατά διάνοια την πραγματική οικονομική και πολιτιστική τους αξία, προκαλεί εύλογα ερωτήματα.

Πόσο κοστολογείται άραγε η Ακρόπολη; Πόσο κοστολογείται η Κνωσός; Πόσο κοστολογείται η αρχαία Κάμειρος;

Και ποιος μπορεί να βάλει τιμή στην ιστορία μας; Όταν η πολιτιστική κληρονομιά αντιμετωπίζεται σαν «φιλέτο»

Η λογική ότι το Δημόσιο πρέπει απλώς να εισπράξει ένα μίσθωμα από έναν ιδιώτη είναι, κατά τη γνώμη μου, μια επικίνδυνα κοντόφθαλμη αντίληψη.

Γιατί η πραγματική αξία ενός αρχαιολογικού χώρου δεν βρίσκεται μόνο στο εισιτήριο.

Βρίσκεται στα ξενοδοχεία που γεμίζουν, στα εστιατόρια που λειτουργούν, στα ταξί που μεταφέρουν επισκέπτες, στους ξεναγούς, στα καταστήματα, στην απασχόληση, στην τουριστική προβολή ολόκληρης της περιοχής.

Και κυρίως βρίσκεται στο γεγονός ότι ο τόπος που φιλοξενεί ένα μνημείο είναι αυτός που ζει καθημερινά με αυτό.

Επομένως, γιατί τα έσοδα από έναν αρχαιολογικό χώρο να συγκεντρώνονται αποκλειστικά στο κεντρικό κράτος;

Ως πρώην Δήμαρχος Καμείρου, έχω έναν ιδιαίτερο λόγο να μιλάω για το θέμα.

Στα όρια του πρώην Δήμου Καμείρου βρίσκεται ο αρχαιολογικός χώρος της αρχαίας Καμείρου.

Γνωρίζω, λοιπόν, από πρώτο χέρι τι σημαίνει για έναν τόπο να διαθέτει έναν τόσο σημαντικό αρχαιολογικό θησαυρό και ταυτόχρονα να μην έχει ουσιαστικό λόγο στη διαχείρισή του.

Η δική μου θέση είναι ξεκάθαρη:

Οι αρχαιολογικοί χώροι πρέπει να παραμείνουν δημόσιοι, αλλά η διαχείριση της οικονομικής τους δραστηριότητας και σημαντικό μέρος των εσόδων τους πρέπει να αποδίδεται στους Δήμους στους οποίους βρίσκονται.

Όχι για να γίνουν οι Δήμοι ιδιοκτήτες της ιστορίας.

Αλλά για να γίνουν συμμέτοχοι και υπεύθυνοι στη διαχείρισή της.

Ένας Δήμος που εισπράττει μέρος των εσόδων από ένα μνημείο έχει και ισχυρό κίνητρο να το προστατεύσει, να βελτιώσει την πρόσβαση, να αναβαθμίσει το περιβάλλον, να δημιουργήσει υποδομές, να το προβάλει διεθνώς.

Έτσι δημιουργείται ένας πραγματικός κύκλος ανάπτυξης:

Μνημείο → επισκέπτες → έσοδα → Δήμος → υποδομές → καλύτερη εμπειρία → περισσότεροι επισκέπτες.

Δεν ζητάμε να πουλήσουμε την ιστορία μας

Κάποιοι πιθανόν θα πουν ότι οι Δήμοι δεν έχουν την τεχνογνωσία.

Ας την αποκτήσουν.

Κάποιοι θα πουν ότι χρειάζεται ο ιδιώτης.

Ας υπάρξει συνεργασία όπου χρειάζεται, με απόλυτη διαφάνεια και αυστηρούς κανόνες.

Αλλά άλλο συνεργασία με τον ιδιώτη και άλλο να αντιμετωπίζονται τα μνημεία ως εμπορικά περιουσιακά στοιχεία που παραχωρούνται έναντι ενός μισθώματος.

Η πολιτιστική κληρονομιά δεν είναι προϊόν προς πώληση.

Και οι αρχαιολογικοί χώροι δεν είναι «φιλέτα» που πρέπει να νοικιάσουμε όσο-όσο για να εμφανίσουμε μια άμεση είσπραξη στον κρατικό προϋπολογισμό.

Ας κάνουμε επιτέλους τον Δήμο συμμέτοχο

Η Ελλάδα έχει ένα τεράστιο συγκριτικό πλεονέκτημα: τον πολιτισμό της.

Δεν είναι δυνατόν να έχουμε εκατομμύρια επισκέπτες που πληρώνουν για να θαυμάσουν τα μνημεία μας και οι τοπικές κοινωνίες να παρακολουθούν απλώς από την εξέδρα.

Οι Δήμοι πρέπει να έχουν λόγο.

Να έχουν πόρους.

Να έχουν ευθύνη.

Να λογοδοτούν.

Και να συμμετέχουν στα οφέλη.

Γιατί ο αρχαιολογικός χώρος δεν βρίσκεται κάπου αφηρημένα μέσα στην Ελλάδα.

Βρίσκεται σε έναν συγκεκριμένο τόπο.

Και ο τόπος αυτός έχει ανθρώπους, προβλήματα, ανάγκες και ένα μέλλον που πρέπει να χρηματοδοτηθεί.

Από την Κάμειρο μέχρι την Ακρόπολη, από την Κνωσό μέχρι τους μικρότερους αρχαιολογικούς χώρους της χώρας, το ερώτημα δεν πρέπει να είναι:

«Πόσο θα νοικιάσουμε το μνημείο;»

Το ερώτημα πρέπει να είναι:

«Πώς θα αξιοποιήσουμε τον πλούτο της ιστορίας μας προς όφελος της κοινωνίας, χωρίς να υποθηκεύσουμε την ίδια την ιστορία;»

Γιατί η Ακρόπολη δεν μας ανήκει.

Μας έχει παραδοθεί για να την προστατεύσουμε και να την παραδώσουμε στις επόμενες γενιές.

Και αυτό δεν είναι μια απλή οικονομική συναλλαγή.

Είναι εθνική ευθύνη.