Κρατώντας τις ισορροπίες...

Γράφει η Μαρία Καρίκη Ψυχολόγος Σε μια εποχή που οι υποχρεώσεις και οι έγνοιες όλο και πληθαίνουν, ο άνθρωπος αισθάνεται «πνιγμένος» μέσα σε ένα καθημερινό διάχυτο άγχος. Παλιότερα αγωνιζόταν για να πετύχει, αναζητούσε την ευκαιρία, την εξέλιξη. Τώρα ο μέσος πολίτης παλεύει για την αυτοεπιβίωση. Συχνά συναντάει αδιέξοδα και εμπόδια. Η αυτοπεποίθησή του έχει πληγεί σημαντικά και όλα μοιάζουν μερικές φορές «μάταια». Όλα μοιάζουν να έχουν ανατραπεί. Σαν να μην υπάρχει χώρος για τίποτα άλλο πέρα από μια απογοήτευση, έναν πεσιμισμό και μια τάση παραίτησης ή φυγής. Το αίσθημα της εξάντλησης, της υπερκόπωσης είναι τόσο σωματικό όσο και ψυχικό και γίνεται όλο και πιο έντονο. Νιώθει κανείς τον διάχυτο εκνευρισμό, την ένταση που υπάρχει ανάμεσα στους ανθρώπους και επηρεάζει την καθημερινότητά τους. Όλοι είναι έτοιμοι να διαπληκτιστούν με το παραμικρό, να «ξεσπάσουν» κάπου. Βλέπεις τους μεγάλους να κοιτούν τα μικρά παιδιά που γελούν και αισθάνεσαι ότι ίσως βαθιά μέσα τους να «ζηλεύουν». Ζηλεύουν την ξεγνοιασιά, την άγνοια, την ανεμελιά, την αθωότητα, τη ζωή χωρίς ευθύνες. Σαν να τους κυριεύει μια γλυκιά νοσταλγία για εκείνη την εποχή όπου ονειρεύονταν χωρίς όρια, την εποχή όπου το μέλλον που σχεδίαζαν στο μυαλό τους ήταν υπέροχο… Κάθε άνθρωπος διαχειρίζεται διαφορετικά τις δυσκολίες στη ζωή του. ʼλλοι βιάζονται να λύσουν τα προβλήματα, άλλοι αναβάλλουν αποφάσεις και πράξεις, άλλοι αποδίδουν σε άλλους την ευθύνη, άλλοι θέλουν απλά να μη σκέφτονται κι άλλοι ψάχνουν τρόπο να φύγουν από ό,τι τους ζορίζει. Κάποιοι είναι έτοιμοι να θυσιάσουν, να απαλλαγούν από ό,τι τους βαραίνει και κάποιοι άλλοι θέλουν πάση θυσία να αγωνιστούν να διατηρήσουν όλα αυτά που έχουν καταφέρει ως σήμερα. Πόσο δύσκολο είναι να διατηρήσεις την ψυχραιμία σου και να πάρεις τη «σωστή» απόφαση όταν όλα μοιάζουν να είναι «εναντίον» σου. Συναντάς ανθρώπους εκεί έξω τους οποίους οι δυσκολίες έχουν δυναμώσει τόσο πολύ και ωριμάσει που διαπιστώνεις πόσο βαθιά έχουν φτάσει σε επίπεδο στοχασμού και συνειδητοποίησης. Συναντάς επίσης και ανθρώπους τόσο θυμωμένους, που αισθάνονται έντονα την ανάγκη να εκτονωθούν, να ξεσπάσουν κάπου με την κάθε ευκαιρία. Υπάρχουν βέβαια και οι απελπισμένοι, οι φοβισμένοι, οι αγχωμένοι και οι τρομαγμένοι για τους οποίους το μέλλον μοιάζει απειλή, μοιάζει καταστροφή. Πόσο εύκολα, λοιπόν, μπορεί μια «οικονομική» κρίση να μετατραπεί σε μια βαθιά «ψυχολογική» κρίση μιας ολόκληρης γενιάς ανθρώπων. Μιας γενιάς που της στερούν την προοπτική, την εξέλιξη, την ευκαιρία της αυτοπραγμάτωσης. Πόσο βαθιά, επίσης, μπορούν να πληγούν και οι ανθρώπινες σχέσεις όταν οι άνθρωποι που συναντιούνται μεταξύ τους και αλληλεπιδρούν είναι ανήσυχοι και εξαντλημένοι από τις έγνοιες. Η διάθεση για ζωή, η ικανοποίηση της δημιουργίας έχουν φθίνει σε τόσο μεγάλο βαθμό που οι καταθλίψεις, οι αυτοκτονίες, οι κρίσεις πανικού και τα ψυχοσωματικά συμπτώματα έχουν παρουσιάσει μια έντονα αυξητική τάση. Κανείς δεν μπορεί να δώσει απαντήσεις σε κανέναν. Κανείς δεν μπορεί να καθησυχάσει κανέναν. Ίσως η μόνη αλήθεια είναι ο προσωπικός αγώνας που καταθέτει ο καθένας ορμώμενος από τα δικά του κίνητρα και στόχους. Η διατήρηση της ψυχραιμίας γίνεται μια προσωπική υπόθεση για το κάθε άτομο και ένα στοίχημα που βάζει με τον εαυτό του. Δεν υπάρχουν συγκεκριμένες τεχνικές ή πρακτικές. Οι ισορροπίες μέσα μας είναι πολύ «λεπτές». Τη μια στιγμή μπορεί να είμαστε έτοιμοι να αντέξουμε τα πάντα και την επόμενη στιγμή μπορεί να θέλουμε απλά να καταρρεύσουμε και να τα παρατήσουμε. Ίσως είναι η εποχή που ο καθένας θα πρέπει να γίνει ο «ήρωας» του εαυτού του και να κάνει την υπέρβασή του. Μια υπέρβαση κόντρα στο προφανές, κόντρα στον πανικό. Είναι όντως δύσκολο να διατηρήσει κανείς την ισορροπία μέσα του. Είναι όμως εξίσου δύσκολο να υπάρξει χωρίς αυτήν…