Πρέπει να φέρουμε τη φασιστική ζωή στα νησιά, τονίζει ο Ντε Βέκκι

Πώς θα αντιμετωπιστούν τα θέματα Παιδείας

Παρουσίαση-σχολιασμός Κώστας Τσαλαχούρης ΙΔ’ Ο συντάκτης του «Μεσατζέρο» ρώτησε τον Ντε Βέκκι ποια είναι τα χαρακτηριστικά του γεωργικού προβλήματος στα νησιά και ο νέος διοικητής απαντώντας τόνισε ότι «το γεωργικό πρόβλημα παρουσιάζεται σ’ αυτήν εδώ την Κτήση υπό μορφή ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα. Στο Αιγαίο, η ανθρωπότητα, τουλάχιστον επί τέσσερις χιλιετίες, πάντοτε άσκησε τη γεωργία σε εντατικές μορφές. Τα φυτά εν γένει και ιδιαίτερα η άμπελος, η ελιά, τα εσπεριδοειδή πάντοτε θριάμβευαν. Η καλλιέργεια δημητριακών και η ζωοτεχνία υπήρξαν σε όλους τους αιώνες σε δεύτερη μοίρα. Σήμερα πρέπει να επανέλθουμε στο πρώτο ξεκίνημα, αναπτύσσοντας όλες τις δυνατότητες που μας παρέχουν η σύγχρονη τεχνική και τα σύγχρονα μέσα. Αν μπορέσουμε να εισχωρήσουμε, με μέσα κατάλληλα στο πρόβλημα, που σήμερα φαίνεται σαν ένας κλειστός κύκλος, θα δώσουμε αφενός ένα μέγιστο όριο παραγωγικής αυτονομίας στη Κτήση, και αφετέρου θα προμηθεύσουμε στη Μητέρα Πατρίδα, ποσότητα προϊόντων τα οποία η εθνική αγορά είναι αναγκασμένη να αγοράζει στο εξωτερικό. Όλα αυτά μπορούν να επιτευχθούν είτε δια της προσπαθείας των γηγενών πληθυσμών είτε με την εισαγωγή μητροπολιτικών εργατικών χειρών. Οι δύο δρόμοι δεν είναι αντίθετοι και εγώ δεν βλέπω γιατί ένας λαός αυτοκρατορικός, όπως είναι ο ιταλικός, μπορεί να αισθάνεται την ανάγκη, για να εξαπλωθεί, να εξολοθρεύσει, να ελαττώσει ή να απομακρύνει οπωσδήποτε τους άλλους πληθυσμούς, τους οποίους λόγω του ανωτέρου πολιτισμού του καλείται να κυβερνήσει. Κάτω από τον ήλιο και το έμβλημα του Ραβδούχου, υπάρχει θέση για όλους και ιδικά υπάρχει θέση στα Ιταλικά Νησιά του Αιγαίου για τους γηγενείς και για πολλούς ιταλούς. Είναι φανερό ότι η απαρχή αυτής της συντονισμένης εργασίας για την αύξηση της γεωργικής παραγωγής, πρέπει να γίνει με τους ανθρώπους οι οποίοι διαμένουν στα νησιά και κατέχουν τα κτήματα. Στη δασοκαλλιέργεια και σε όλη την περίπλοκη δασική οικονομία το στάδιο αυτό υπερβλήθηκε ήδη. Συρρέουν συνεχώς, στη Ρόδο ομοεθνείς οι οποίοι με θαυμαστό παράδειγμα ιταλισμού και πειθαρχίας, προωθούν μια μεθοδική παραγωγή ξυλείας, που ήδη επαρκεί για τις εσωτερικές ανάγκες της κτήσεως. Αργότερα θα μπορέσουμε να εξαγάγουμε ξυλεία σε μεγάλη κλίμακα. Αυτό το «αργότερα», μπορεί να είναι του χρόνου. Η Παιδεία Η τελευταία ερώτηση που απευθύνεται στο νέο διοικητή των Ιταλικών Νήσων του Αιγαίου Τζέζαρε Μαρία ντε Βέκκι, από το συντάκτη του «Μεσατζέρο ντι Ρόντι», αφορά την Παιδεία, και πιο πρόγραμμα θα ακολουθήσει. Ως γνωστόν ο Ντε Βέκκι, παραιτήθηκε από υπουργός Παιδείας για να αναλάβει διοικητής των Νήσων και όλη η εκπαιδευτική πολιτική της φασιστικής Κυβερνήσεως του Μουσολίνι που ακολουθούνταν στη Μητρόπολη ήταν δικό του έργο. Στην ερώτηση απάντησε: - Σας τόνισα ήδη ότι πρέπει να φέρουμε εδώ τη φασιστική πολιτική ζωή με όλες της , τις απόψεις. Σας επανέλαβα ότι αυτός είναι τόπος ύψιστης προπαγάνδας ρωμαϊσμού. Είναι φανερό ότι όλα αυτά σχετίζονται αμέσως με το περίπλοκο εκπαιδευτικό πρόβλημα, το οποίο δεν είναι μόνο εξωτερικό αλλά πρέπει να αρχίσει στο εσωτερικό της Κτήσεως. Είναι γνωστό, ότι εγώ είμαι ο συντάξας όλη την ήδη ισχύουσα στη Ιταλία Εκπαιδευτική Νομοθεσία. Θα ήταν παράλογο να μη μεταφέρω το πνεύμα της Νομοθεσίας αυτής, σ’ αυτήν εδώ την Κτήση. Θα παρέβαινα ασφαλώς το καθήκον μου, όχι μόνον έναντι της Κεντρικής Κυβερνήσεως, αλλά και προς αυτούς τους πληθυσμούς, οι οποίοι όπως είπα, πρέπει να καταστούν λαός και να καρπωθούν όλα τα ωφελήματα που ο φασιστικός πολιτισμός εκπέμπει στην αυτοκρατορία και σ’ όλο τον Κόσμο. Όλα τα σχολεία που παρέχουν τίτλους σπουδής θα γίνουν κρατικά, θα αφήσουμε, όμως, να επιζήσουν τα ιδιωτικά, υποβαλλόμενα δεόντως σε έλεγχο. Όλα τα σχολεία θα ακολουθούν τα εθνικά προγράμματα, αφήνοντας φυσικά θέση στη γλώσσα, τη θρησκεία, στα ήθη και έθιμα των γηγενών. Η αυστηρή πειθαρχία, η οποία δεν αποκλείει την ευρύτερη κατανόηση όλων των πνευματικών αναγκών, θα ρυθμίζει κάθε έκφραση των προβλημάτων της Εκπαιδεύσεως. Όσα σας είπα, ενώ αποκλείουν καταπιεστικές και αφόρητες μορφές καταναγκασμού, παρέχουν απεναντίας σε μεγάλο βαθμό όλα τα ωφελήματα ενός ανώτερου πολιτισμού. Όλα αυτά-είναι άραγε ανάγκη να το επαναλάβω;-είναι συναρπαστικά, γιατί είναι ρωμαϊκά και στην έκφραση αυτή, Κυβερνήσεως στοργικής, αλλά όχι ασθενούς, δεν υπάρχει πληθυσμός, έστω και κατώτερης ράτσας, ο οποίος να μπορεί να αντιταχθεί και να αντισταθεί. Και οι πληθυσμοί αυτοί της Κτήσεως, έχουν αντιθέτως υψηλό και αρχαίο πολιτισμό. Εάν έχουν ελαττώματα, αυτά οφείλονται πάντοτε στην έλλειψη εκπαιδεύσεως της οποίας η ευθύνη θα εβάρυνε την Κυβέρνηση που δεν έδωσε αυτή την εκπαίδευση… Απαγορεύονται τα πηλήκια Πριν ακόμη αρχίσει να στεγνώνει η μελάνη, μετά την εκτύπωση της εφημερίδας, έρχεται το πρώτο κτύπημα... Ο ίδιος δίνει την εντολή, να μην ξαναδεί πια πηλήκια με τη γλαύκα, από του μαθητές του Βενετοκλείου Γυμνασίου, στο δρόμο, και απειλεί ότι θα το κλείσει. Ταυτόχρονα ζητεί οι μαθητές να φέρουν το μέλανα σκούφο του φασισμού. Η άλλη πλευρά… αδύναμη, ανίσχυρη μπροστά στον τετράρχη, επικαλείται μόνο τη βοήθεια της Παναγίας της Τριαντενής… Ο γυμνασιάρχης Αναστασιάδης αρνείται να δώσει μια τέτοια διαταγή με αποτέλεσμα να αναγκαστεί σε παραίτηση και οι μαθητές του Βενετοκλείου να μην προσέλθουν στα μαθήματά τους. Η περίπτωση αυτή και όλα όσα επακολούθησαν αποτελούν για ορισμένους… Εθνικά μυστικά, μέχρι σήμερα, νομίζοντες ότι όλα ξεχνούνται με την πάροδο του χρόνου. Παρότι πέρασαν εβδομήντα και πλέον χρόνια από τότε, οι ερευνητές και οι ιστορικοί τα γνωρίζουν και τα γράφουν, για τον απλούστατο λόγο, γιατί είναι καταγεγραμμένα από τους ίδιους τους πρωταγωνιστές. Με ένα απλό ξεφύλλισμα στις εφημερίδες της εποχής ή στα Κυβερνητικά Διατάγματα της Διοικήσεως των Ιταλικών Νήσων του Αιγαίου, τα έχει όλα μπροστά του. Εκεί διαχωρίζει κανείς άνετα την ήρα από το στάρι…. Η ελληνική γλώσσα διδάσκεται ως δευτερεύον μάθημα, δύο ώρες την εβδομάδα, στις μεγάλες μόνο τάξεις . Ο Οργανισμός των Σχολών Στις 27 Ιουλίου 1937 δημοσιεύεται το Κυβερνητικό Διάταγμα με το νέο Οργανισμό των Σχολών. Ο τετράρχης Ντε Βέκκι σαν τέως υπουργός Παιδείας, θεωρεί αναγκαίο να επέλθει γενική μεταρρύθμιση της Στοιχειώδους και Μέσης Διδασκαλίας στην Κτήση. Με απλό και μόνο διάβασμα ο Κανονισμός φέρνει τη σφραγίδα αποικιακού χαρακτήρα, και μάλιστα κακέκτυπου. Στα άρθρα 19 και 20 δείχνει το αληθινό του πρόσωπο. Αναφέρει ρητά και κατηγορηματικά ότι οιανδήποτε στιγμή του έτους (άρθρο19), ο Διοικητής υφισταμένων λόγων πειθαρχικών ή διδακτικών ή πολιτικών μπορεί να διατάξει το κλείσιμο της ιδιωτικής σχολής. Στο άρθρο 20 αναφέρει ότι οποιαδήποτε στιγμή του χρόνου ο Διοικητή μπορεί να αναθέσει τη διαχείριση μιας σχολής ιδιωτικής σε επίτροπό του. Και πριν περάσει χρόνος κλείνει το Βενετόκλειο και τα άλλα σχολεία στοιχειώδους εκπαιδεύσεως. Στη Ρόδο το σχολικό έτος 1937-1938, λειτουργούν τα εξής Βασιλικά Ινστιτούτα Μέσης Εκπαιδεύσεως: Βασιλικό Γυμνάσιο, Λύκειο κλασικό, Βασιλικό Ινστιτούτο Ανώτερου Διδασκαλείου, Βασιλικό Τεχνικό Ινστιτούτο με τμήματα εμπορικό, διοικητικό, ανώτερο και κατώτερο, Βασιλική Σχολή Τεχνικής εκπαιδεύσεως τύπου γεωργικού, Βασιλική Σχολή Τεχνικής Εκπαιδεύσεως τύπου Εμπορικού. Επίσης στην Κω και το Πορτολάγο λειτουργούν Βασιλικά Κατώτερα Γυμνάσια. Και ενώ στη Ρόδο, ορισμένοι ακολουθούν την εύκολη οδό και με επιστολή τους προς τον ίδιο τον ντε Βέκκι, ζητούν να διδάξουν στα ιταλικά σχολεία-αυτό είναι το εθνικό μυστικό-πράγμα που γίνεται αποδεκτό, στα σπίτια τους παραμένουν οι καθηγητές του Βενετοκλείου Παντ. Παντελίδης, Μιχ. Σελλάς και ο γυμνασιάρχης Δημ. Αναστασιάδης και άλλοι που αψήφησαν ακόμη και απειλές. Πρέπει να σημειωθεί ότι το δέλεαρ της θέσεως ήταν και ο μισθός. Διδάσκαλος με δίπλωμα ιταλικού διδασκαλείου έπαιρνε 500 λιρέτες και δασκάλα 450. Απόφοιτος ελληνικού διδασκαλείου αμείβεται προς 450 και η δασκάλα 400. Αλλά εκεί που γίνεται πραγματικό μακελειό, είναι στην Κάλυμνο. Παύονται χωρίς να γίνεται λόγος για επαπρόσληψη, ο γυμνασιάρχης Γιάννης κλ. Ζερβός, ο φιλόλογος Μιχαήλ Σκαρδάσης που πήρε των ομματιών του και μαζί με την πολυμελή οικογένειά του και δίδαξε σε γυμνάσια της Βορείου Ελλάδος, ο φιλόλογος Δρόσος Κωλέττης, ο φυσικομαθηματικός Αντώνιος Ζερβός, οι δάσκαλοι Σακελλάριος Μπιλλήρης, Γεώργιος Σωτηρίου, Μεθόδιος Τσουκαλάς, Μικές Μαϊλλακάκης, Νικόλαος Μαΐλλης, οι δασκάλισσες Μπούκη Παστρικού και Πηνελόπη Πικραμμένου και ο διευθυντής της Σχολής Χώρας Γεώργιος Μελάς. Γυμνασιάρχης διορίζεται ο Ιταλός Γκαλαμίνι. Πάντως την αρχή για την Κάλυμνο έκαμε ο καθηγητής Ε. Μ. Καριώτης, τον οποίο από το 1927 αρνούνται μια θέση για να διδάξει στη γενέτειρά του. Από νεαρός, όταν τελείωσε το Πανεπιστήμιο Αθηνών, βρέθηκε στο στόχαστρο των ιταλικών αρχών και των «καρφωτών». Την Τρίτη το ΙΔ’ μέρος