Ο Ντε Βέκκι αποκαλεί θηλυπρεπείς τις φωνές των Δωδεκανησίων και δεν γνωρίζει κρίσεις συνειδήσεως

Τα σκληρά εκείνα χρόνια 1937-1940

Παρουσίαση-σχολιασμός Κώστας Τσαλαχούρης ΙΗ’ Το άρθρο του ιδιαιτέρου του Ντε Βέκκι, Α. Μπατζάνι, ο οποίος ιδιαιτέρως ήταν μαζί του και στη Σομαλού, συνεχίζει: Πιο υψηλή, πιο φωτεινή, πιο προσαρμοσμένη προς την πραγματικότητα, η ιμπεριαλιστική ιδέα, αποβλέπει σε ανώτερους ανθρώπινους σκοπούς και αισθάνεται ότι επιβάλλει εαυτήν. Εν ονόματι της ιμπεριαλιστικής ιδέας, ο κυβερνών δεν έχει αμφιβολίες για τη νομιμότητα της αποστολής του και για την ηθική βάση της ισχύος του. Ένας κυβερνήτης που θα ταρασσόταν από τις θηλυπρεπείς φωνές των διαφόρων εθνικών φιλελευθερισμών, δεν θα ήταν σε θέση να δημιουργήσει ιστορία. Η Κυβέρνηση των Ιταλικών Νήσων του Αιγαίου δεν γνωρίζει τέτοιες κρίσεις συνειδήσεως. Προκειμένου να λύσει το πρόβλημα της ηθικής μεταμορφώσεως των λαών, το αντιμετώπισε με εκείνο το γαλήνιο θάρρος που απορρέει από τη φασιστική της ψυχή, που γι’ αυτήν το Κράτος είναι το παν, ο νόμος του ο μόνος νόμος και οι σκοποί του Αυτοκρατορικού Κράτους ιεροί. Ύστερα από 25 χρόνια, από την ημέρα της καταλήψεως, οι Ιταλικές Νήσοι του Αιγαίου, διατηρούν ανέπαφους μερικούς αυτονομιστικούς θεσμούς, μερικά λεγόμενα προνόμια, τα οποία το τουρκικό καθεστώς παραχώρησε με σκοπόν ακριβώς μικρότερης κυβερνητικής επιβολής, αλλά μεγαλύτερων δασμολογικών εισπράξεων. Υπολείμματα μιας ασθενούς κατοχής ενός Κράτους που παρέμεινε στην πρωτόγονη αντίληψη της κατακτήσεως, του οποίου ο σκοπός, μετά τη λεηλασία, είναι ο φόρος... Οι κάτοικοι των νήσων συνήθισαν στην κατάσταση της ταπεινωτικής αυτής υποταγής και θεωρούσαν τις πενιχρές εκείνες παραχωρήσεις, που έγιναν έναντι της πρακτικής αρχής της εκμεταλλεύσεως και της διακρίσεως μεταξύ κατακτητών και κατακτηθέντων, ως το μέγιστο αγαθό μιας καταστάσεως υποταγής. Πώς διατηρήθηκαν τα έθιμα-Θρησκεία Όταν, μεταγενέστερα, άλλαξαν οι καιροί και μεταβλήθηκε ο πολιτικός χάρτης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, με τη σύμπτυξη των εθνικοτήτων σε νέα κράτη, φυσικόν είναι ότι οι μη περιληφθείσες σ’ αυτά ομάδες της αυτής εθνότητος, μπόρεσαν να διατηρήσουν τα ήδη ταπεινωτικώς περιορισθέντα έθιμά τους, και αυτή τη θρησκεία, ως διατηρηθέντα ένδοξα μέσα αμύνης του εθνικού τους χαρακτήρα. Φυσικόν επίσης είναι ότι τα ιδρυθέντα εθνικά Κράτη, θέλησαν να μεταχειρισθούν τις ομάδες αυτές ως όργανα εθνικής προπαγάνδας και να δημιουργήσουν «εν ξένη οικία» κέντρα αλυτρώτων, είτε απέβλεπαν σε μείζονα εθνική εθνότητα είτε, πιο πρακτικά, είχαν σκοπό να μεταχειρισθούν την υπόκρυφο αυτή απειλή ως κεφάλαιο, που μπορούσε να ανταλλαγεί στη διεθνή πολιτική αγορά. Πολλή έκπληξη θα δημιουργούσε τουναντίον μια Κυβέρνηση, η οποία χωρίς να έχει συνείδηση της αποστολής της, των δικαιωμάτων της και της ισχύος της, θα παραδεχόταν κατάσταση αμφιβόλου κυριαρχίας, από την οποία οι υπήκοοί της θα δικαιούνταν να θεωρούν ως προσωρινή την κατοχή και θα παρακινούνταν, με τη σιωπηρή εκ μέρους της Κυβερνήσεως αποδοχή, να θεωρούν ως νόμιμους τους πόθους τους και δικαιολογημένη τη στάση της αποσκιρτήσεως. Νέοι δρόμοι Ήταν αναγκαίο να προσπεραστεί το νεκρό σημείο των αμφιβολιών και των συνδιαλλαγών και να ανοιχθούν νέοι δρόμοι στην εσωτερική πολιτική της Κτήσεως, προς την κατεύθυνση αυτή, προς το σκοπό της τελείας συγχωνεύσεως των γηγενών μεταξύ των, και αυτών με το Κράτος. Δύο θεμελιώδεις πράξεις για τη ζωή της Κτήσεως χαρακτηρίζουν, κατά το πρώτον έτος, τη διακυβέρνηση του ανδρός της φασιστικής Τετρανδρίας: η τροποποίηση των δημαρχικών θεσμών και η δημιουργία της κρατικής σχολής. Η πρώτη μεταβολή εκανονίσθη με το Κ. Διάταγμα της 31ης Μαρτίου 1937 «περί δημαρχικής διοικήσεως». Η δεύτερη κατά χρονολογική σειρά φέρνει την ημερομηνία του Κ. Διατάγματος της 21ης Ιουλίου 1937, υπό τον τίτλο «Οργανισμός των Σχολών». Η αιτιολογία των Διαταγμάτων δίνει το μέτρο της βαθιάς κατανοήσεως των ανθρώπων και της πολιτικής ικανότητας εκείνου ο οποίος τα εθέσπισε. Αποφασίζομεν… Πράγματι εμπνέονται με την αυτοκρατορική εκείνη αντίληψη, την οποία η Ρώμη έφερε στη διακυβέρνηση των επαρχιών της, τις οποίες καλεί να συμμετέχουν στην υψηλότερη ζωή της Κοινωνίας των Ανθών. «Θεωρηθέντος αναγκαίον» - λέγει το Διάταγμα περί Δημαρχικής Διοίκησεως- «να εξασφαλισθεί αυστηρότερα, πλέον ανιδιοτελής και υγιής διαχείριση των δημαρχικών ισολογισμών, και επίσης να καταργηθούν το αντικείμενον και οι λόγοι υπάρξεως των εκλογικών συνδυασμών, που αντιπροσωπεύουν τάσεις και συμφέροντα ιδιωτικά, πάντοτε αντιτιθέμενα προς τα ανώτερα συμφέροντα της Κτήσεως, αποφασίζομεν...". Έτσι υπερπηδάται η ποταπή σκέψη μιας πανούργου Κυβερνήσεως, που στην αδυναμία της, θεωρεί αναγκαίο να μεταχειρίζεται τις κομματικές αντιζηλίες για να κυβερνά και να επικρατεί. Ηθική και πολιτική επιμόρφωση Το «διαίρει και βασίλευε» δεν είναι ρωμαϊκό, όταν εφαρμόζεται στην εσωτερική πολιτική. Τούτο μπορεί να είναι αξίωμα χρήσιμο στο πεδίο της διεθνούς πολιτικής, αλλά δεν είναι αρχή στην οποία μπορεί να βασιστεί η διακυβέρνηση υπηκόων. Αληθές είναι ότι θέλοντας να επιτύχει τη συγχώνευση των πληθυσμών με το Κράτος και σεβόμενος απολύτως την προσωπικότητα αυτών ως ανθρώπων, ο Διοικητής μπορούσε να αποτύχει. Και η ενέργειά του, πολύ τολμηρή ως προς τους σκοπούς και χρονικώς πολύ γρήγορη, μπορούσε να προκαλέσει λαϊκές διαταραχές. Για να αντιληφθεί κανείς τις ψυχολογικές δυσκολίες που τον περιβάλλουν, στις οποίες θα μπορούσαν να προσκρούσουν οι μεταρρυθμίσεις του, πρέπει να λάβει υπόψη ότι οι κάτοικοι των νήσων του Αιγαίου, επί των οποίων η Α.Ε. ο κ. Ντε Βέκκι, άρχισε το έργο της ηθικής και πολιτικής αναμορφώσεως, αποτελούν λαόν, ο οποίος, παρότι κατοικεί σε γη αρχαιοτάτου πολιτισμού, έχει νοοτροπία συντηρητική και συλλογική ευαισθησία, που θα ήταν δυνατόν να χαρακτηρίσει κανείς ως παθολογική. Γι' αυτό το λαό, κάθε νομοθετική πράξη του Κράτους και κάθε μεταρρύθμιση θα φαινόταν σαν μια εγκληματική απόπειρα κατά των εθίμων του, μια πράξη τυραννικής καταπιέσεως. Το δυνατόν επαναστατικών κινήσεων ή η παθητική αντίσταση στη Διοίκηση, θα συγκρατούσαν εκείνον που δεν θα ήταν οπλισμένος με δυνατή θέληση, στην εκτέλεση του καθήκοντός του. Το Εκκλησιαστικό Μερικά παραδείγματα του πρόσφατου παρελθόντος και η μόλις επανελθούσα ομαλότητα στην κατάσταση της Καλύμνου (σ.σ. Τα αιματηρά γεγονότα εναντίον της επανεγκαταστάσεως του μητροπολίτη Aποστόλου Kαβακόπουλου στην Κάλυμνο) υπήρχαν για να το υπενθυμίσουν. Αλλ’ η πλειονότητα, που πάντοτε υποχωρεί μπροστά στη γοητεία μιας θαρραλέας χειρονομίας, μετά την πρώτη κίνηση εχθρικής εκπλήξεως, αναγκάστηκε να αναγνωρίσει την αλήθεια των υγιών και απλών μέτρων. Οι Podesta Η αποδοχή της Δημαρχικής αναδιοργανώσεως είναι τώρα γενική, ούτως ώστε ο πλέον πείσμων πολιτικολόγος και έμπορος εκλογικών ψήφων δεν θα τολμά να ισχυριστεί δημόσια ότι το εκλογικό σύστημα που εξέπεσε, ανταποκρινόταν καλύτερα στο δημόσιο συμφέρον και στις πολιτικές ελευθερίες. Ο θεσμός των δημάρχων Podesta μπήκε πια στην πολιτική ζωή της Κτήσεως. Εντός έξι μόνον μηνών οι δήμαρχοι, σταθερά και κατάλληλα καθοδηγούμενοι, μπόρεσαν να ανορθώσουν τους δημαρχικούς ισολογισμούς, να καθορίσουν ακριβοδίκαια τους φόρους και να τους εισπράττουν κανονικά, να ανασυντάξουν τις δημόσιες υπηρεσίες, να επιβάλλουν την πειθαρχία στους υφιστάμενους υπαλλήλους, εξασφαλίζοντες σ’ αυτούς μια καλύτερη χρηματική ανταμοιβή. Συγχώνευση με τη Ρώμη Η κρατική Σχολή υπάκουσε σ’ αυτές τις ιδεολογικές απαιτήσεις, τις πρακτικές και εκπαιδευτικές ανάγκες. Mε τις μεταρρυθμίσεις αυτές, ο διοικητής Ντε Βέκκι, θέλησε να χαρίσει στις Ιταλικές Νήσους του Αιγαίου, θεσμούς κατά το δυνατόν συγγενείς προς αυτούς της Μητροπόλεως. Mε τη μεταρρύθμιση οι πληθυσμοί του Αιγαίου καθοδηγούνται με βήμα γοργό προς τον πολιτισμό της Δύσεως, προς την ηθική συγχώνευση με τη Ρώμη. Αλλά μέρος του ελληνικού Τύπου της Αιγύπτου ο οποίος λησμονεί την Κύπρο και δεν φείδεται καλοπληρωμένων επαίνων προς τον αγγλικό ιμπεριαλισμό, ξεσήκωσε σφοδρές διαμαρτυρίες και ανόητες απειλές. Ας αφήσουμε τον Τύπον αυτό να διαμαρτύρεται και να σπαράσσεται με αντιφατικούς σπασμούς. Πλήρης ιταλική ιθαγένεια Γράφοντας ότι ουδέποτε σοβαρότερος κίνδυνος απείλησε τον Ελληνισμό των νήσων και ότι η Α.Ε. ο κύριος Ντε Βέκκι «ο οποίος δεν θα αφήσει κανένα ίχνος Ελληνισμού στα νησιά, ετόλμησε να πράξει ότι υπήρξε πάντοτε αντικείμενον δισταγμών εκ μέρους των προκατόχων του», απευθύνει τον ωραιότερο έπαινο για το Διοικητή, ως άνθρωπο και για το έργο του. Ας αφήσουμε τον Τύπον αυτό με τη μικρόψυχη ελπίδα του ότι η «ανωμαλία της διεθνούς καταστάσεως θα επιφέρει την πτώση του Φασισμού» και συνάμα την πτώση της ισχύος της αυτοκρατορικής Ιταλίας. Η Ρώμη, εν τούτοις, ανοίγει στους πληθυσμούς του Αιγαίου τις λεωφόρους της αναγεννηθείσης Αυτοκρατορίας της, και είναι πρόθυμη να δώσει σ' αυτούς, ως αμοιβή, της νομιμοφροσύνης τους και της επιτευχθείσης πολιτικής τους ωριμότητας, την πλήρη ιταλική ιθαγένεια». ΑΥΡΙΟ: Το ΙΘ’ μέρος