ΛΟΧΑΓΟΣ ΔΙΟΓΕΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΑΚΗΣ Έπεσε ηρωικά στη Χάλκη την 1 Νοεμβρίου 1944

Γράφει ο K. Καλημερίδης ταξίαρχος Εορτάζουμε τις ημέρες αυτές την επέτειο του ΟΧΙ και, όπως κάθε χρόνο, αποθέτουμε ως ελάχιστο φόρο τιμής δάφνινο στεφάνι στον Χαλκίτη ήρωα Ανθυπολοχαγό Αλέξανδρο Διάκο, τον πρώτο Έλληνα Αξιωματικό του Στρατού που έπεσε νεκρός στα βουνά της Ηπείρου. Το νησί της Χάλκης όμως είχε το ιστορικό προνόμιο να γεννήσει και άλλη μία ηρωική μορφή του έπους του 40 και του απελευθερωτικού της Δωδεκανήσου αγώνα: Τον Λοχαγό Διογένη Φανουράκη τον γενναίο αξιωματικό που πολέμησε τον Γερμανό κατακτητή και δεν δίστασε να προσφέρει τον εαυτό του θυσία για την απελευθέρωση της πατρίδας του, γενόμενος ο πρώτος Έλληνας Αξιωματικός που σκοτώθηκε στα Δωδεκάνησα. Ο Διογένης Φανουράκης γεννήθηκε το 1914 στη Χάλκη όπου έζησε τα παιδικά του χρόνια. Ακολούθως φοίτησε στο Γυμνάσιο στη Ρόδο και στη Λέρο. Εισήχθη στην Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων το 1932 και αποφοίτησε ως Ανθυπολοχαγός του Πεζικού το 1936. Με την έναρξη του Ελληνο – Ιταλικού πολέμου βρίσκεται στο μέτωπο. Τον Νοέμβριο του 40 με την ΧΙΙΙ Μεραρχία (Αρχιπελάγους) λαμβάνει μέρος στη μάχη του Μοράβα και την κατάληψη της Κορυτσάς και αμέσως μετά παίρνει μέρος στη μάχη του Πόγραδετς. Μετά την κατάληψη της Ελλάδος φεύγει στην Μέση Ανατολή και κατατάσσεται στις Ελληνικές δυνάμεις που πολεμούσαν στο πλευρό των συμμάχων. Υπηρετεί στην 2α Ταξιαρχία στο Τάγμα του Καλύμνιου Συνταγματάρχη Γ. Χατζησταυρή που είχε εμπλακεί και στις πολιτικές αντιπαραθέσεις του Στρατού μας στη Μέση Ανατολή. (Απομνημονεύματα Παναγιώτη Κανελλόπουλου-Απομνημονεύματα Αντιστρατήγου Ι. Μανέτα). Ακολούθως αποσπάσθηκε στην Αμερικανική υπηρεσία OSS (Office of Strategic Services) που ήταν συντονιστικό όργανο των κατασκοπευτικών δραστηριοτήτων στις περιοχές του εχθρού. Με δική του επιθυμία υπηρετεί σε συμμαχικές μυστικές βάσεις στα Μικρασιατικά παράλια απέναντι από την Ρόδο στην οποία έρχεται για διάφορες αποστολές. Στις συχνές αποστολές του στη Ρόδο δεν παρέλειπε να επισκεφτεί και την γενέτειρα του Χάλκη όπου μετέφερε κρυφά τρόφιμα και φάρμακα για τους έχοντες ανάγκη. Οι επισκέψεις του Διογένη όμως στην Χάλκη έγιναν γνωστές στους Γερμανούς οι οποίοι του έστησαν ενέδρα στην ακτή όπου θα έβγαινε στην Χάλκη. ʼλλοι εκτιμούν ότι προδόθηκε από ʼγγλο αιχμάλωτο που είχε συλληφθεί την 29 Οκτωβρίου στη μάχη της Τήλου, άλλοι εκτιμούν ότι η πληροφορία διέρρευσε από συζητήσεις ενός Ελληνογερμανού διερμηνέα. Το αποτέλεσμα ήταν ότι την 1 Νοεμβρίου 1944 γράφθηκε η τελευταία πράξη του δράματος για τον ήρωα Λοχαγό . Παρά την ενέδρα τους οι Γερμανοί δεν εντόπισαν τον Φανουράκη ο οποίος αποβιβάσθηκε με τα υλικά που μετέφερε και με τρείς συνεργάτες του. Για τις ανάγκες της αποστολής τους χρησιμοποίησαν ένα εγκαταλελειμμένο σπίτι για κρησφύγετο. Οι Γερμανοί αφού δεν μπόρεσαν να αξιοποιήσουν την πληροφορία που είχαν για να τον συλλάβουν, συγκέντρωσαν όλο το πληθυσμό στην πλατεία του χωριού και ξεχώρισαν 10 άνδρες τους οποίους απειλούσαν ότι θα εκτελέσουν εάν κάποιος δεν κατέδιδε που είναι ο Λοχαγός. Να πως περιγράφει την συνέχεια των δραματικών γεγονότων η αδελφή του ήρωα, Σταματία, στο βιβλίο του Φ. Κυπριώτη «Δωδεκανησιακή Εθνική Αντίσταση»: «Ο Διογένης μπροστά στην ευθύνη για την ζωή των αθώων συμπατριωτών του αποφάσισε να παρουσιασθεί. Αποχαιρέτησε ύστερα από σύντομο διαβούλιο τους συνεργάτες του, δίνοντας τις σχετικές τελευταίες οδηγίες και πορεύθηκε προς την πλατεία. Για να επισύρει δε την προσοχή των Γερμανών και να μη εκτελέσουν την απομονωμένη ομάδα, έριξε μια πιστολιά, κι άλλη από πίσω και προχώρησε. Οι Γερμανοί έσπευσαν ένοπλοι να δουν τι συμβαίνει. Ο πρώτος που ξεπρόβαλε πυροβολήθηκε εύστοχα κι έπεσε. Ο δεύτερος όμως πρόβαλε και με ριπή πολυβόλου γάζωσε το στήθος του αγωνιστή. Ο Διογένης αν και αιμόφυρτος, κατέβαλε υπεράνθρωπη προσπάθεια και τρικλίζοντας έφθασε στο πατρικό μας σπίτι. Εκεί έμενα μόνη εγώ. Ομ μάνα!! είπα, μόλις τον είδα καταματωμένο ξάπλα στην μέση του σπιτιού με φωνή μισοσβησμένη να μου ζητά ένα μαξιλάρι. Συμμορφώθηκα στη παράκλησή του χωρίς καλά -καλά να καταλάβω σε τι θα το χρησιμοποιούσε. Το άρπαξε βιαστικά και προσπαθούσε να χώσει το πρόσωπο του στα πούπουλα επιδιώκοντας τον δια ασφυξίας θάνατο πριν έρθουν οι Γερμανοί και τον πιάσουν ζωντανό και του ξεφύγει κάποιο ανομολόγητο μυστικό. Ακολούθως έβγαλε μια χειροβομβίδα, την άνοιξε και έπεσε επάνω. Με το σκάσιμό της κατακρεουργήθηκε……. Στο θόρυβο της χειροβομβίδας έσπευσαν οι Γερμανοί και σε λίγα λεπτά ήταν επιτόπου. Τον βρήκαν νεκρό. Ήταν 1 Νοεμβρίου 1944 ….Το πτώμα του κατά διαταγή του Γερμανού Αξιωματικού μεταφέρθηκε στην πλατεία όπου του αποδόθηκαν στρατιωτικές τιμές. Γερμανοί στρατιώτες σε παράταξη, αποχαιρέτησαν τον νεκρό με σειρά πυροβολισμών, ο δε αξιωματικός με θαυμασμό σε στάση προσοχής είπε «μόνο με τέτοιους στρατιώτες κερδίζεται ο πόλεμος». Ακολούθως αφού ελευθερώθηκαν οι όμηροι το λείψανό του παραδόθηκε στο Δήμο για την κηδεία του». Διογένη Φανουράκη τιμούμε την πράξη σου και θαυμάζουμε το μεγαλείο της ψυχής σου. Στα 32 σου χρόνια θυσιάσθηκες για την Ελλάδα αλλά το όνομά σου θα υπάρχει για πάντα να μας θυμίζει την παλικαριά σου. Η πατρίδα για να τιμήσει τον ήρωα Διογένη Φανουράκη τον προήγαγε μετά τον θάνατό του σε Ταγματάρχη και του απένειμε το «Μετάλλιο Εξαιρέτων Πράξεων» και το «Χρυσούν Αριστείον Ανδρείας». Στη Ρόδο δόθηκε το όνομά του σε στρατόπεδο του νησιού, σε δρόμο της πόλης και από το 2005 η προτομή του κοσμεί τον προαύλιο χώρο της Ροδιακής έπαυλης. Το έτος 2011, από τον αδελφό του Διογένη, τον ήδη εκλιπόντα Σωκράτη Φανουράκη συστάθηκε το «Ίδρυμα Λοχαγού Φανουράκη, Υποτροφιών και Περιθάλψεως Αναξιοπαθούντων Γερόντων» με κοινωνικό έργο προσανατολισμένο στη Χάλκη και στη Κω. Στην επέτειο της μνήμης του Διογένη Φανουράκη, ας θυμηθούμε τους στοίχους που γράφθηκαν γιαυτόν από τον Ν. Νεοφύτου (από το βιβλίο της Ε. Αντωνίου «Η Χάλκη Δωδεκανήσου») Μα όποιος πεθάνει σαν κι εσέ, ποτές του δεν πεθαίνει Κι η μνήμη του παντοτινά αιώνια θε να μένει. Και μέσα από το μνήμα σου φωνή κρυφή θα βγαίνει, Να λέει στο καθένα μας που μπρος σου θα διαβαίνει: «Διαβάτη μες το μνήμα αυτό κείτ΄ ένα παλικάρι, που΄χε περίσσια ομορφιά και ζηλεμένη χάρη. Και όλα αυτά τα πρόσφερε διαβάτη μου θυμήσου για της Ελλάδος την τιμή και της Δωδεκανήσου».