Μαρία Καρίκη: Πόσο δύσκολη είναι μια καινούργια αρχή;

Rodiaki NewsRoom

Γράφει η Μαρία Καρίκη

Ψυχολόγος, MSc

Κατά καιρούς στη ζωή μας καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορες προκλήσεις. Καθεμία έχει το δικό της βαθμό δυσκολίας. Ο άνθρωπος προσπαθεί να τις αντιμετωπίσει κάθε φορά ανάλογα με τον χαρακτήρα του, αλλά και τη φάση στην οποία βρίσκεται. Κάποιες φορές τα καταφέρνει, ενώ κάποιες άλλες ζορίζεται αρκετά. Ιδιαίτερα, οι προκλήσεις που συνεπάγονται σημαντικές αλλαγές στη ζωή του είναι και οι πιο απαιτητικές. Μια από αυτές είναι όταν κάτι τελειώνει ομαλά ή απότομα και το άτομο αναγκάζεται να κάνει μια καινούρια αρχή.

Δεν είναι για όλους εξίσου εύκολο να κάνουν μια καινούρια αρχή. Αυτό εξαρτάται από πολλούς παράγοντες: από το πόσο θέλουν ή όχι αυτή την καινούρια αρχή, αν είναι επιλογή τους ή όχι, αν είναι έτοιμοι ψυχολογικά για το νέο ξεκίνημα, αν έχουν κάποια κίνητρα που τους καθοδηγούν, αν υπάρχει ένα υποστηρικτικό δίκτυο ανθρώπων γύρω τους κι από το πόσο το προηγούμενο τέλος τους πλήγωσε ή τους αιφνιδίασε.

Κάθε καινούρια αρχή σηματοδοτεί μια μεταβατική περίοδο. Ο άνθρωπος προσπαθεί να “κατανοήσει” και να συνηθίσει τα νέα δεδομένα. Υπάρχει η αβεβαιότητα, το άγχος, η αγωνία απέναντι στο άγνωστο και χρειάζεται ένα εύλογο χρονικό διάστημα για να νιώσει το άτομο ξανά οικεία απέναντι στην αλλαγή. Μέσα του γίνονται συγκρίσεις ανάμεσα στο παρόν και στο παρελθόν και προσπαθεί να εντοπίσει τα πλεονεκτήματα της νέας κατάστασης έναντι της παλιάς για να νιώσει καλύτερα. Αυτό δεν είναι κάτι, βέβαια, που διαφαίνεται απαραίτητα από την αρχή! Απαιτείται υπομονή και επιμονή μέχρι να δούμε τα πρώτα θετικά αποτελέσματα της καινούριας συνθήκης.

Κάποιοι άνθρωποι καταφέρνουν και διαχειρίζονται τελικά με επιτυχία τη νέα τους αρχή, καλλιεργώντας τις ανάλογες δεξιότητες που χρειάζονται. Αφήνουν τον χρόνο να τους βοηθήσει να αποκωδικοποιήσουν το κάθετι καινούριο γύρω τους και βρίσκουν σιγά-σιγά μια νέα φόρμουλα καθημερινότητας συμβατή με τους ίδιους. Πιστεύουν στον εαυτό τους και αυτό τους δίνει κίνητρο και δύναμη να συνεχίσουν. Είναι προετοιμασμένοι για τυχόν λάθη και αποδέχονται ότι η διαδικασία της προσαρμογής δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς να υποπέσουν σε λάθη. Αναγνωρίζουν ότι είναι ο μόνος τρόπος να οικειοποιηθούν τη νέα κατάσταση. Δίνουν πολλές ευκαιρίες στον εαυτό τους μέχρι να συνηθίσουν και πάλι την αλλαγή που μόλις ήρθε στη ζωή τους.

Αντίθετα, υπάρχουν άνθρωποι που δυσκολεύονται πάρα πολύ απέναντι στις αλλαγές και ταλαιπωρούνται αρκετά ψυχικά μέχρι να συνηθίσουν το καινούριο. Είναι οι άνθρωποι που είναι αγχώδεις από τη φύση τους και έχουν ανάγκη να έχουν τον έλεγχο των καταστάσεων για να είναι πιο ήρεμοι. Απέναντι σε νέα δεδομένα δεν μπορείς να έχεις άμεσα τον έλεγχο και αυτό τους ταράζει, τους αναστατώνει και τους αποσυντονίζει. Βιάζονται, δεν έχουν υπομονή να περιμένουν μέχρι να καταλάβουν τι ακριβώς πρέπει να κάνουν στη νέα συνθήκη. Βιώνουν μια σύγχυση και μια έντονη αβεβαιότητα κι ασάφεια. Αισθάνονται ευάλωτοι, εκτεθειμένοι και ανησυχούν για τα λάθη που θα κάνουν και την εικόνα που τυχόν θα δείξουν στους άλλους. Για αυτούς τους ανθρώπους η προσαρμογή στα νέα δεδομένα μπορεί να είναι αρκετά επίπονη μέχρι να νιώσουν ξανά ασφαλείς, σίγουροι για τον εαυτό τους και οικεία απέναντι στο καινούριο.

Κανείς δεν μπορεί πάντα να προβλέψει τις αλλαγές στη ζωή του. Αντικειμενικά δεν είναι μια εύκολη διαδικασία η εναλλαγή συνθηκών και καταστάσεων που μέχρι πρότινος αποτελούσαν σταθερά σημεία στην καθημερινότητά μας. Ωστόσο, είναι σχεδόν αναπόφευκτο να συμβεί αυτό. Ο άνθρωπος πρέπει να πιστέψει καταρχήν στον εαυτό του και να θυμηθεί ότι μπορεί να είναι ευέλικτος και προσαρμοστικός όταν χρειαστεί. Χωρίς ευελιξία θα ταλαιπωρηθεί πολύ. Είναι αναγκαίο να ενθαρρύνουμε τον εαυτό μας να προσαρμόζεται στις εκάστοτε αλλαγές χωρίς να βιώνουμε αντίσταση ή άρνηση. Μπορεί να αναπολούμε προηγούμενες περιόδους όπου νιώθουμε ότι περάσαμε καλά, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι δεν μπορούν να επαναληφθούν αυτές οι περίοδοι. Εξαρτάται, λοιπόν, από τον τρόπο που σκεφτόμαστε. Ένα σημαντικό ερώτημα που προκύπτει, λοιπόν, είναι το εξής: ορίζουμε και ερμηνεύουμε ανάλογα εμείς τις εκάστοτε συνθήκες γύρω μας ή μήπως είμαστε παθητικοί δέκτες των καταστάσεων; Η προσωπικότητά μας και η ταυτότητά μας αλληλεπιδρούν με την έξω πραγματικότητα. Στο τέλος, η δική μας ερμηνεία και ανάγνωση των γεγονότων είναι αυτή που θα διαμορφώσει ανάλογα τα συναισθήματα που θα νιώσουμε. Έτσι, κάθε καινούρια αρχή θα “χρωματιστεί” ανάλογα με τις σκέψεις που θα κάνουμε για αυτή: θα προκαταβάλλουμε αρνητικά τον εαυτό μας ή θα τη δούμε ως μια ακόμα ευκαιρία να εξελιχθούμε, να διευρυνθούμε και να δούμε τις νέες δυνατότητες που αναδύονται για εμάς στη νέα κατάσταση...;;; Η επιλογή μας θα καθορίσει τη στάση μας...!