Τα Κτηματολόγια Ρόδου και Κω

Η ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ Θ. ΒΑΡΚΑ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Το θέμα των κτηματολογίων Ρόδου, Κω-Λέρου που υπάγονται στον Κτηματολογικό κανονισμό της Δωδεκανήσου που θεσπίστηκε με το υπ’αριθμόν 132/1929 διάταγμα του Ιταλού διοικητή των Δωδ /σων Μάριο Λάγκο, έρχεται στο περιφερειακό Συμβούλιο για συζήτηση, με αφορμή την πρόβλεψη στον Ν.4164/2013 ότι με προεδρικό διάταγμα θα ρυθμιστεί η ένταξη στο Εθνικό Κτηματολόγιο αυτών των Κτηματολογίων. Στη χώρα μας επιχειρείται κατά καιρούς η σύνταξη Κτηματολογίου αρχής γενομένης από το 1910. Η τελευταία φάση των προσπαθειών άρχισε με την ψήφιση των νόμων 1512/1985 και 1647/1986 και συνεχίζεται με τον τελευταίο Ν.4164/13 (ΦΕΚ 156Α/9-7-2013). Μέχρι πρόσφατα στην Ελλάδα λειτουργούσαν μόνο το γραφείο κτηματολογίου πρωτευούσης και το κτηματολόγιο της Δωδεκανήσου, το οποίο από το 1929 και την Ιταλική κατοχή των νησιών μας πέρασε με την ενσωμάτωση και τον Ν.510/1947, στο Ελληνικό κράτος και το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Το Εθνικό Κτηματολόγιο αποτέλεσε χρόνια τώρα Εθνική επαγγελία και στην μεταπολίτευση ετέθη ως στρατηγικός προς υλοποίηση στόχος. Ήταν καιρός, είχε αργήσει πολύ και το γνωρίζαμε καλύτερα εμείς στα Δωδ /σα κύρια στη Ρόδο, την Κώ και στο Λακκί της Λέρου. Η διαχείριση της ιδιωτικής αλλά και της δημόσιας περιουσίας με τους ίδιους κανονισμούς και νόμους αποτελεί πολλά χρόνια τώρα θεμέλιο κάθε σύγχρονου κράτους. Το γιατί καθυστέρησε να γίνει εξηγείται εν μέρει από τους έντονους τοπικισμούς στη νεότερη πολιτική ιστορία της χώρας μας , της εδραίωσης του πελατειακού κράτους. Συνέβαλε σ`αυτό η μεγάλη ανταλλαγή των πληθυσμών στη Μακεδονία, ο εμφύλιος , τα ιδιαίτερα ιδιοκτησιακά καθεστώτα στη Θράκη και στα νησιά, στη «παλαιά Ελλάδα» που έρχονταν από την Τουρκοκρατία και ότι ακολούθησε με το περίπλοκο ανομοιογενές ιδιοκτησιακό καθεστώς . Η Κτηματολόγιο Α.Ε ιδρύεται το 1996, και μετονομάζεται σε ΕΚΧΑ ΑΕ (Εθνικό Κτηματολόγιο και Χαρτογράφηση ΑΕ) , πρόσφατα επεδίωξε την κτηματογράφηση της χώρας με τα σύγχρονα πλέον μέσα, αναγκαίο προαπαιτούμενο για ένα σύγχρονο Κτηματολόγιο. Η επιλογή πολλών μικρών, διασπαρμένων ανά την επικράτεια πιλοτικών εφαρμογών κτηματογράφησης ήταν ο σημαντικότερος λόγος της καθυστέρησης , επίσης η εμπειρία σε τέτοια μεγάλα έργα που έλειπε, καθώς και οι ανταγωνισμοί, τα ασφαλιστικά μέτρα και οι προσφυγές στη δικαιοσύνη. Μετά τον Μάιο του 2013 που ανέλαβε η νέα διοίκηση με τον κ. Καλουδιώτη (που διετέλεσε και περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου), προκήρυξε 28 νέες μελέτες για το 42% των υπόλοιπων ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων ή του 62% της έκτασης της χώρας. Ο νέος νόμος 4164/13 απλοποιεί τη μέθοδο ανακήρυξης των αναδόχων και καθιστά την ΕΚΧΑ ΑΕ αποκλειστικής ευθύνης φορέα για το Εθνικό Κτηματολόγιο, τερματίζοντας την πολυαρχία . Ενσωματώνει την ευρωπαϊκή εμπειρία με σύγχρονη τεχνογνωσία , με τεχνοκρατική διοίκηση και προγραμματική ωριμότητα, με έμπειρα στελέχη πλέον, που πρέπει να προσπαθήσουν να παντρέψουν την αποτελεσματικότητα με την χρηστή διοίκηση. Τελικός στόχος του έργου έως το 2020, να κτηματογραφηθεί το σύνολο της χώρας, να ολοκληρωθούν και να κυρωθούν οι δασικοί χάρτες και να λειτουργήσει ένα ολοκληρωμένο, μοντέρνο αποκεντρωμένο σύστημα κτηματολογικών γραφείων. Δηλαδή να επέλθει η ενοποίηση-ομογενοποίηση επιτέλους της διαχείρισης της ιδιωτικής και δημόσιας περιουσίας της χώρας. Οι Ιταλοί μηχανικοί με τα μετρητικά όργανα που διέθεταν τότε έκαναν πολύ καλή δουλειά , ιδιαίτερα στην Κώ που κτηματογράφησαν σπιθαμή προς σπιθαμή και την προετοίμαζαν σαν νησί πρότυπο, λόγω μεγέθους και ανάπτυξης αγροτικής και τουριστικής οικονομίας . Ομοίως φυσικά και στην πρωτεύουσα δύναμη των Δωδεκανήσων την Ρόδο, όπως και το Λακί το μεγαλύτερο φυσικό και στρατηγικό λιμάνι της Μεσογείου. Ο Ιταλός δικαστής Savarese που έφτιαξε τον κτηματολογικό κανονισμό έκανε έργο περισσής νομικής παιδείας και σπουδαιότητας. Όμως στη συνέχεια παρά την φιλότιμη προσπάθεια στελεχών και εργαζομένων στα δύο κτηματολογικά γραφεία, μείνανε πίσω υποθέσεις, κύρια λόγω της υποστελέχωσης αλλά και του εκσυγχρονισμού που δεν έγινε. Έλειψαν τα εξειδικευμένα στελέχη και ο σύγχρονος εξοπλισμός (κομπιούτερ-σκάνερ-φωτοτυπικά), με την υποτίμηση του κράτους ( Υπουργείο Δικαιοσύνης), αφού είχε στην έννοια του μόνο δύο κτηματολογικά γραφεία στο σύνολο της χώρας . Χωρίς και τις ιδιαίτερες γνώσεις των αντικειμένων φυσικά από τους εκάστοτε εντεταλμένους γι’αυτό το σκοπό δικαστές. Έτσι κινδυνεύουμε παρά την πρωτοπορία μας τόσα χρόνια πριν εδώ στα Δωδ /σα , και παρά τις κάποιες φιλότιμες προσπάθειες στη Ρόδο και στη Κω τα τελευταία χρόνια , να μείνουμε πίσω σε σχέση με την υπόλοιπη πλέον Ελλάδα αν δεν παρθούν άμεσα μέτρα . Κάποια παραδείγματα καθυστερήσεων αναφέρω: Όπως τις μεταγραφές των πράξεων εφαρμογής των σχεδίων πόλεως στην Κώ και το Μαστιχάρι. Εκκρεμούν μεταγραφές και ενημέρωση των φακέλων από τα παλιά πολεοδομικά σχέδια στη Κώ την Καρδάμαινα και το Ζηπάρι ,αλλά και στους οικισμούς. Στις εκτός σχεδίου περιοχές δεν ενημερώθηκαν σχεδόν ποτέ, μετά τους Ιταλούς με τους διανοιγόμενους αγροτικούς και δημοτικούς δρόμους. Ακόμη και για το επαρχιακό δίκτυο εκτός από εξαιρέσεις στο μεγαλύτερο τμήμα του δεν έχουν ενημερωθεί τα κτηματολόγια και έτσι με τους νέους νόμους οι περισσότερες κτηματολογικές μερίδες καθίστανται μη οικοδομήσιμες και φυσικά απαξιωμένες , βορά για μεγαλοξενοδόχους και τράπεζες. Όλα αυτά και πολλά άλλα καταλαβαίνουμε πόση καθυστέρηση και πόσα εμπόδια βάζουν στους συμπατριώτες μας που έχουν άμεσες ανάγκες για δικαιοπραξίες. Με την χιονοστιβάδα της νομοθεσίας και των αλλαγών της, το παραπάνω βάλτωμα των κτηματολογικών γραφείων δημιουργεί πλέον ασφυξία σε πολλούς . Οι φόβοι λοιπόν των συναδέλφων της λαϊκής συσπείρωσης, όπως και των άλλων παρατάξεων αλλά και των φορέων που έχουμε την θέση τους αλλά δεν είναι σήμερα εδώ στην συνεδρίαση μας να την υποστηρίξουν, για την ένταξη των δύο κτηματολογίων στο ΕΚΧΑ ΑΕ με το αναμενόμενο προεδρικό διάταγμα και ότι επιφέρει την ιδιωτικοποίηση τους και σαν επακόλουθο την αρπαγή των ιδιοκτησιών όσων χρωστούν στις τράπεζες, είναι μεν βάσιμοι ,όμως είναι και άστοχη η πρότασή τους. Γιατί αυτό που φοβόμαστε ότι θα γίνει, λόγω της φοβερής οικονομικής κρίσης και της ύφεσης που μας μαστίζει σε όλη την χώρα και με το ΕΚΧΑ ΑΕ να καλύπτει όλη σχεδόν την Ελλάδα, θα γίνει και στα 46 άλλα κατοικημένα νησιά της περιφέρειας μας. Ομοίως όμως και εδώ στα δικά μας κρατικά κτηματολόγια με τον εξαιρετικό κτηματολογικό κανονισμό που υπάγονται και στο Υπουργείο δικαιοσύνης, δεν εγγράφονται αναγκαστικά υποθήκες ή δεν γίνεται δέσμευση από δικηγόρους και με αποφάσεις δικαστηρίων ακόμα ή των τραπεζών για τα κόκκινα δάνεια που είναι πολλά ; Γλύτωσαν πολλοί από τις χρησικτησίες που έγιναν βιομηχανία ; Ή ακόμα και από ασυνείδητους υπάλληλους (πολύ σπάνιο αλλά υπαρκτό φαινόμενο στο παρελθόν) που μετέγραφαν ότι ήθελαν και όπου ήθελαν ; Εμείς τι προτείνουμε: Το συντομότερο δυνατόν να στελεχωθούν αυτά τα δύο κτηματολόγια να εξοπλιστούν με τον πλέον σύγχρονο εξοπλισμό (κομπιούτερ, σκάνερ, κλπ) να εκσυγχρονιστούν και να λειτουργήσουν σωστά με τις σύγχρονες απαιτήσεις . Εξυπακούεται φυσικά ότι δεν θα απολυθεί κανείς από το υπάρχον προσωπικό που έχει αποκτήσει και μεγάλη εμπειρία. Από τον Ν.4161/13 προβλέπεται ότι προεδρικό διάταγμα θα καθορίζει την ένταξη στο εθνικό κτηματολόγιο των περιοχών που υπάγονται στον κτηματολογικό κανονισμό Δωδ /σου καθώς και τα άλλα συναφή ζητήματα όπως διοικητικά , θέματα του υπηρετούντος προσωπικού και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια. Αν εμείς σαν περ. συμβούλιο (όπως προτείνετε οι περισσότεροι) αποφασίσουμε απλά ότι δεν θέλουμε να βγει κανένα προεδρικό διάταγμα, αλλά όμως θέλουμε τον εκσυγχρονισμό τους, κι όλα τα άλλα , τότε ουσιαστικά δεν παίρνουμε θέση επί του προεδρικού διατ /τος για το τι θα επακολουθήσει ,όπως δεν πήραμε και θέση πρίν την ψήφιση του Ν.4164/13 τον Μάιο του 2013 για ένα νόμο που αφορούσε όλα τα υπόλοιπα 46 κατοικημένα νησιά της περιφέρειας μας . Ενώ τώρα έχουμε την δυνατότητα να κάνουμε συγκεκριμένες προτάσεις για το μελλούμενο προεδρικό διάταγμα όχι μόνο για τα δύο κτηματολόγια αλλά για όλα τα νησιά παίρνοντας υπ’ όψιν όλα τα βασικά στοιχεία του πρωτοπόρου κτηματογικού κανονισμού της Δωδ /σου, γιατι όχι και για ολόκληρο το εθνικό κτηματολόγιο. Μόνο έτσι θα γίνει σύγχρονη κτηματογράφηση που με τις κατάλληλες επιστημονικές τοπογραφικές συνορθώσεις θα ταυτιστούν οι κτηματολογικοί χάρτες (που σχεδιάστηκαν μεταξύ 1927-1933) και κάθε κτηματολογική μερίδα φυσικά, με βάση το σύγχρονο πανελλήνιο γεωδαιτικό σύστημα ΕΓΣΑ87. Με την πραγματική τωρινή κατάσταση-αποτύπωση και την ενημέρωση όλων των φακέλων σε πλήρες ηλεκτρονικό πλέον αρχείο , θα ολοκληρωθεί η διαδικασία αφού θα έχει σκαναριστεί όλο το αρχειακό υλικό (η Κτηματολόγιο ΑΕ έχει ήδη σκανάρει μέρος του αρχείου) . Όλο φυσικά το υπάρχον αρχείο (φάκελοι, βιβλία, χάρτες, έγγραφα, κλπ) πρέπει να διαφυλαχτεί γιατί αποτελεί ένα πολύτιμο κομμάτι της ιστορίας του τόπου μας ,της ιδιοκτησίας που περνά από γενιά σε γενιά που σηματοδοτεί την όποια ανάπτυξη και πρόοδο του νησιού , των κοινοτήτων των δήμων του Δημοσίου, της Εκκλησίας ,του ΒΑΚΟΥΦ κλπ. Όλα αυτά χρειάζονται πόρους κι αυτούς τους διαχειρίζεται πλέον για το εθνικό κτηματολόγιο μόνο η ΕΚΧΑ ΑΕ .Με πόρους ευρωπαϊκούς του ΕΣΠΑ που τελειώνει και θα συνεχιστεί με το νέο ΕΣΠΑ μέχρι το 2020 ,που πρέπει να ολοκληρωθεί στη χώρα μας το εθνικό κτηματολόγιο. Το Υπουργείο δικαιοσύνης έχει να λύσει άλλα πολλά προβλήματα δικά του ,των δικαστηρίων των φυλακών κλπ.και φυσικά δεν προβλέπεται πλέον με βάση τον Ν.4164/13 να ασχοληθεί κανείς άλλος φορέας για τα κτηματολόγια της χώρας μας εκτός της ΕΚΧΑ ΑΕ. Έχει αργήσει χαρακτηριστικά η χώρα μας για να καταρτήσει και το εθνικό δασολογίο και πρέπει να γίνει αυτό και στα δικά μας νησιά και στα κτηματολόγια Ρόδου και Κω- Λέρου. Ακόμη έπρεπε να ενημερώνονται και με τις ζώνες προστασίας του περιβάλλοντος τις αρχαιολογικές ζώνες, την NATURA τις γραμμές Αιγιαλού και παραλίας, τις ζώνες προστασίας των υδροβιότοπων, τις τωρινές καταστάσεις των δρόμων από τους αντίστοιχους Δήμους όπως και τα ρέματα- χείμαρρους και σε ότι έχουν γίνει επίσημες μελέτες. Το δημόσιο πρέπει να παίξει σωστά τον ρόλο του με τους κατάλληλους ελεγκτικούς μηχανισμούς για ότι προβλέπεται από το Σύνταγμα και τους νόμους. Μην φοβόμαστε την ιδιωτική πρωτοβουλία που ελέγχεται φυσικά. Τα παραδείγματα που έχουμε τελευταία με τον νόμο των αυθαιρέτων, των ελεγκτών δόμησης που συνεπικουρούν τις πολεοδομίες , των επιθεωρητών ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων, σε λίγο και της ταυτότητας όλων των κτιρίων, εκσυγχρονίζουν σταδιακά τη χώρα μας σύμφωνα και με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Και θα φέρουν με τις κατάλληλες προϋποθέσεις την επιθυμητή κατά το δυνατόν ισοπολιτεία και την ισονομία αλλά και την διαφάνεια, καταργώντας και σε σημαντικό βαθμό τη γάγγραινα της γραφειοκρατίας , αλλά και της διαφθοράς. Πιστεύω ότι με όλον αυτόν τον αναγκαίο εκσυγχρονισμό θα λύνονται πιο γρήγορα ,πιο απλά και πιο οικονομικά αρκετά από τα προβλήματα του λαού μας. Θα αναγκαστεί κράτος και αυτοδιοίκηση να λειτουργήσουν και στις εισπρακτικές πολιτικές δικαιότερα και φυσικά με ένα σταθερό δίκαιο και σωστό φορολογικό σύστημα να έλθει και η περιβόητη ανάπτυξη που χρειαζόμαστε περισσότερο τώρα όλοι, και φυσικά η παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας μας. Ειδικά τώρα που και στην περιφέρεια μας έγινε πλέον τόσο αισθητή η κρίση, η ύφεση, η φτώχεια ακόμη και η πείνα (απόγνωση και δυστυχώς αυτοκτονίες έχουμε και εδώ). Το κλείσιμο και οι ευθύνες για την τράπεζα Δωδεκανήσου η μηδενική σχεδόν οικοδομική δραστηριότητα πρέπει να μας αφυπνίσει και σαν περιφερειακό συμβούλιο και εμείς με την σειρά μας μαζί με τους δήμους και τον λαό των νησιών μας που τόσα άλλα προβλήματα έχουμε (στην Υγεία, την παιδεία, στις μεταφορές στο ακτοπλοϊκό στις ελλιπέστατες γενικά υπηρεσίες) να υποστηρίξουμε τα νησιά μας στο κράτος και στη Ευρώπη. Τέλος ας μην ξεχνάμε ότι το Δημόσιο έκανε το 2003 την ΑΓΡΟΓΗ (επί Υπουργίας Δρύ) που ήλθε με το έτσι θέλω να πάρει ολόκληρα οικοδομικά τετράγωνα στο Μαστιχάρι ( στο σχέδιο πόλης από την τράπεζα γής) , το Δημόσιο έφτιαξε το ΤΑΙΠΕΔ που βάζει στο χέρι κτίρια (80ΑΔΤΕ στη Κω κλπ.) και δημόσια και δημοτική ίσως γη, το Δημόσιο που έφτιαξε την ΚΕΔ ή τα τουριστικά και αστικά ακίνητα που ετοιμάζεται και για ξεπούλημα ίσως.