«Έβαζα πεντακόσια και χίλια κιλά εκρηκτικά, γινόταν σεισμός…»!

Pοδούλα Λουλουδάκη

Ο Νίκος Κουττουκάς, που ανατίναζε τα βουνά για την παραγωγή αδρανών υλικών

Είχε και κίνδυνο, και σκόνη πολύ, κι ανατινάξεις που αναστάτωναν έναν ολόκληρο οικισμό, αυτόν του Κοσκινού που οι κάτοικοί του έδωσαν αγώνες για να σταματήσει η λειτουργία των λατομείων στην περιοχή.

Ο Νίκος Κουττουκάς, ήταν αυτός που πυροδοτούσε τις εκρηκτικές ύλες και προκαλούσε ελεγχόμενες εκρήξεις για την παραγωγή των αδρανών υλικών. Τα εκρηκτικά που έβαζε ήταν ωστόσο πολλά, σεισμός γινόταν όπως παραδέχεται κι ο ίδιος σήμερα! Εκείνα τα χρόνια άλλωστε αναπτυσσόταν η Ρόδος.

Ο άνθρωπος που έχει εμπειρία 50 χρόνων στα εκρηκτικά, και μέχρι σήμερα καλείται από την Αστυνομία, αλλά και τον Στρατό όταν παραστεί ανάγκη, ζει στα Κοσκινού και μιλάει για όλα.

Πότε ξεκινήσατε να δουλεύετε στα λατομεία και να κάνετε ανατινάξεις;
To 1969, 22 χρονών, μόλις τελείωσα από το στρατό, όπου έγινα βοηθός πυροτεχνουργού. Όταν πρωτοπήγα στο λατομείο άνοιγα τρύπες εγώ και κάποιος άλλος τοποθετούσε τα εκρηκτικά. Ξεκίνησα στο λατομείο του Λινάρδου, στα Κοσκινού. Τις ανατινάξεις τις κάναμε στο βουνό Πέζουλας. Ήταν το πέτρωμα σε άριστη κατάσταση εκεί, για να γίνεται η διαλογή και να χρησιμοποιείται το υλικό για μπετόν. Λειτούργησε το 1968, το άνοιξαν ο Λινάρδος με τον Αργυρίου, κοντά στον Προφήτη Ηλία. Φαίνεται το βουνό που είναι φαγωμένο… Το 1972-73 το πούλησαν στον Ερήνη, και πήγα κι εγώ μαζί, πακέτο.

Τότε πια κάνατε τις ανατινάξεις εσείς;
Ξεκίνησα κι έκανα ανατινάξεις αφού πήρα πτυχίο το 1971 γομωτή και πυροδότη. Δηλαδή και τοποθετούσα τα εκρηκτικά και ανατίναζα. Εξαγριώθηκαν στα Κοσκινού το χωριό μου, γιατί έκανα ανατινάξεις. Μα, τότε ήταν που χτιζόταν η Ρόδος… Αυτή είναι η αλήθεια. Το βουνό το «δούλευα» με τρόπο ώστε να μην παγιδευτώ μέσα. Είχα εντολές μόνο από το Υπουργείο Ανάπτυξης, μόνο αυτό με ήλεγχε. Αν δεν ήμουν μέσα στους κανόνες πλήρωνε ο εργοδότης πρόστιμο.

Τα Κοσκινού τραντάζονταν όμως, τα σπίτια γέμισαν ρωγμές!
Έβαζα πολλά κιλά. Όταν έβαζα 500 και 1.000 κιλά γινόταν σεισμός. Δεν μ΄ έκανε κανένας έλεγχο. Έπρεπε να βάζω πολλά εκρηκτικά για να βγάζω περισσότερο πέτρωμα, να προλαβαίνω τον σπαστήρα που διαμέλιζε το πέτρωμα. Είχε μεγάλες ανάγκες η οικοδομή. Δίναμε από δω και για τα νησιά.

Άλλος τρόπος δεν υπήρχε να βρεθούν υλικά;
Όταν γίνονταν μετά οι φασαρίες άρχισαν να βγάζουν κι από τους ποταμούς αμμοχάλικο για τις οικοδομές, αλλά δεν ήταν κατάλληλο.

Για πόσα χρόνια λειτούργησε μ΄ αυτό τον τρόπο το λατομείο;
Συνολικά για 10 χρόνια. Όμως ξεσηκώθηκαν οι κάτοικοι γιατί τα σπίτια, η δόμηση είχαν φτάσει πια πολύ κοντά στο λατομείο. Έτσι το 1983 μεταφέρθηκε στην περιοχή Λούκα, στις Καλυθιές, κι από τότε λειτουργεί εκεί.

Και η σκόνη που ανέπνεαν τόσα χρόνια οι άνθρωποι, πόσο κακό τους έκανε…
Εγώ γιατί δεν πέθανα; Έτρωγα σκόνη κάθε μέρα, έπινα γάλα βέβαια… Το άκουγα κι εγώ, αλλά δεν είναι έτσι, δεν είναι η σκόνη, ο οργανισμός του ανθρώπου είναι!

Κινδυνεύσατε πραγματικά όλα αυτά τα χρόνια;
Ο Θεός με βοήθησε και δεν πήρε φωτιά καμιά αποθήκη με εκρηκτικά. Τα Κοσκινού θα σβήνανε και η μισή Ρόδος. Πενήντα χρόνια την κάνω αυτή τη δουλειά. Η Αστυνομία εμένα φωνάζει όταν υπάρχει τοποθέτηση εκρηκτικών μηχανισμών. Όταν σκοτώθηκαν οι δύο στο Μαντρικό που ετοιμάζονταν να ρίξουν την Ανάσταση και σκοτώθηκαν κι οι δύο, η Αστυνομία εμένα φώναξε.

Τι λάθος κάνανε οι δύο στο Μαντρικό που σκοτώθηκαν;
Όταν τα τοποθέτησαν φαίνεται ότι δεν ξέρανε, κι έτσι δεν είχανε την πέζα (τανάλια) ασφαλείας για να τοποθετήσουν μέσα το φυτίλι. Όλοι σκοτώθηκαν οι συνάδελφοί μου που κάνανε αυτή τη δουλειά. Εγώ ενημερώνομαι, μαθαίνω ακόμα, μου στέλνουν τα εγχειρίδια γι αυτό και είμαι ζωντανός. Στο λατομείο του Λούκα σκοτώθηκε συνάδελφος, ο Νίκος Καραγιάννης από τ΄ Αφάντου. Το 2008 άλλος, Κρητικός αυτός, έκανε εξόρυξη και πήγε να ελέγξει και τον πλακώσανε οι πέτρες. Το λατομείο στου Λούκα που ήταν του Δουκέρη σταμάτησε το 2013. Απέμεινε του Μαντζόν. Δούλεψα 16 χρόνια στου Ματζόν, στην αρχή είχα δουλέψει 3 χρόνια στου Λινάρδου και στον Δουκέρη 24 χρόνια, σύνολο 43 χρόνια! Το πτυχίο του πυροδότη το παρέδωσα όταν έγινα 65 χρονών, μετά από 37 χρόνια δουλειάς. Τώρα έχω μόνο του πυροτεχνουργού για βεγγαλικά.

Χάσατε κι εσείς τον αδελφό σας, πολύ νέο, στο λατομείο όπου εργαζόταν κι αυτός!
Το 1977 στο λατομείο του Ερίνη που πήρε μετά ο Ματζόν εργαζόταν ο αδελφός μου ο Δημήτρης Κουττουκάς. Εργαζόταν ως οδηγός. Κάτι έγινε όμως και έπεσε μέσα στο σιλό. Ήταν 20 χρονών.

Εσείς ζήσατε…
Γιατί όπως σας είπα όταν ξεκινούσα για δουλειά και πήγαινα στο χώρο να κάνω αυτό που θέλω, τηρούσα τα μέτρα ασφαλείας και για τον εαυτό μου και για τον κόσμο. Αφού έκανα την έκρηξη μετά δενόμουνα με το σχοινί και κατέβαινα κάτω το βουνό 30 μέτρα, 40 μέτρα και καθάριζα τα ετοιμόρροπα για να μην πέσουν πάνω μας κάποια στιγμή στους εργάτες και σ΄ εμένα. Είχα και άδεια αποκολλητού. Όταν ήταν εντάξει τότε επέτρεπα να πάνε για δουλειά όλοι.

Βραβευτήκατε και στην Αθήνα μια φορά!
Εγώ μπορώ να περάσω βόμβα, εκρηκτικά που δεν θα μυριστεί σκύλος, κι ούτε κανένας θα πάρει χαμπάρι… Όλα γίνονται. Με τον Λαζάρου, που ήταν στο αεροδρόμιο με το σκύλο και μετά έγινε σωματοφύλακας του Στεφανόπουλου, του προέδρου της Δημοκρατίας… Του είχα πει: «εγώ ξέρω, και μπορώ να ξεγελάσω το σκύλο και να κάνω ό,τι θέλω…»… Έτσι γίνεται και στα αεροδρόμια με τους τρομοκράτες. Μ΄ έβαλε και στο Προεδρικό Μέγαρο αυτός! Εμάς εδώ το αεροδρόμιο της Ρόδου οι ισλαμιστές δεν θέλουν να το πειράξουν. Τώρα που το πήραν οι Γερμανοί θα δούμε!

Πώς γλιτώνει κανείς από το ωστικό κύμα τι πρέπει να κάνει σε περίπτωση έκρηξης;
Σε κλειστό χώρο το ωστικό κύμα διπλασιάζεται. Είδατε τώρα στο αεροδρόμιο της Κωνσταντινούπολης… Το ωστικό κύμα μετριέται ανά δευτερόλεπτο. Γλιτώνεις μόνο αν ξαπλώσεις κάτω. Ξαπλώνεις κάτω, μπρούμητα, κι έχεις ανοιχτό το στόμα για να μην σπάσουν τα αγγεία του εγκεφάλου. Όπως γίνεται με τα ψάρια όταν ρίξουν δυναμίτιδα στη θάλασσα. Οι πιο πολλοί που την παθαίνουν είναι που τρέχουνε, κι έτσι την πατάνε.