Το λόπι της Ρόδου «κατακτά» τα ράφια των καταστημάτων

Βαρβάρα Μπογδάνου

Νόστιμο και καλόψητο, έχει μεγάλη διατροφική αξία, χαρακτηριστικά που το κάνουν να ξεχωρίζει

Το λόπι της Κατταβιάς νόστιμο και με ιδιαίτερη διατροφική αξία, «κατακτά» το καταναλωτικό κοινό και μπαίνει δυναμικά στην αγορά των οσπρίων…

Είναι μία ποικιλία ξερού φασολιού, που καλλιεργείται, στην ευρύτερη περιοχή της Κατταβιάς στα νότια του νησιού μας, και χρονολογείται από την εποχή της Τουρκοκρατίας.

Αυτό που το κάνει να ξεχωρίζει είναι το γεγονός ότι καλλιεργείται σε περιοχές όπου υπάρχουν ιδιαίτερες κλιματολογικές και εδαφολογικές συνθήκες και συγκεκριμένα εκεί που φυσά ο πουνέντης το καλοκαίρι, ο οποίος το ευνοεί.

Καλλιεργείται από το τέλος Μαρτίου μέχρι και περίπου τα μέσα Απριλίου, ενώ η συγκομιδή του γίνεται από τον Ιούνιο μέχρι και τον Αύγουστο.

Αυτό που θα πρέπει να επισημανθεί είναι ότι μέχρι και σήμερα η συγκομιδή του γίνεται με τον παραδοσιακό τρόπο δηλαδή με τα χέρια καθώς λόγω του χαμηλού ύψους του φυτού δεν υπάρχει τρόπος με τεχνικά μέσα για να πάρει κάποιος τον καρπό του.

Τα λόπια της νότιας Ρόδου διατίθενται στην τοπική αγορά, και μπορεί να τα βρει κανείς ακόμα και στα ράφια μεγάλων σούπερ μάρκετ ενώ ζήτηση υπάρχει και από κατοίκους άλλων περιοχών κυρίως της Αθήνας που γνωρίζουν την ποιότητά τους και τα παραγγέλνουν απευθείας στους παραγωγούς. Μάλιστα αγοράζουν μεγάλες ποσότητες για τις ετήσιες ανάγκες της οικογένειας.

Με την παραγωγή του ασχολείται μεγάλος αριθμός κατοίκων της Κατταβιάς, που πλησιάζει τα 50 άτομα, πολλά από τα οποία είναι νέοι, ενώ οι ποσότητες που παράγει ο καθένας κυμαίνονται από 500 κιλά έως 7 τόνους.

Θα πρέπει να επισημανθεί ότι στη νότια Ρόδο ισχύει η «ανταλλακτική οικονομία» ανάμεσα στους κατοίκους και τους παραγωγούς, οι οποίοι ανταλλάσουν μεταξύ τους προϊόντα που παράγει η γη τους. Ένα τέτοιο προϊόν ανταλλαγής είναι και το λόπι.

Το προϊόν άρχισε να γίνεται πλέον αρκετά δημοφιλές ενώ έχει καθιερωθεί να γίνεται κάθε χρόνο και γιορτή από την περιφέρεια νοτίου Αιγαίου, η οποία σε εκδηλώσεις γαστρονομίας τα προβάλλει ιδιαίτερα. Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε άλλωστε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διαδικασίες για την πιστοποίησή του.

Σύμφωνα με τον αντιπεριφερειάρχη πρωτογενούς τομέα Φιλήμονα Ζαννετίδη που είναι και ο ίδιος παραγωγός, ο φάκελος του αιτήματος έχει κατατεθεί στο αρμόδιο υπουργείο και περιμένουμε την ανακοίνωση της απόφασης.

Μάλιστα σύμφωνα με τον ίδιο, πέρα από την πώληση σε διάφορα μέρη της Ελλάδας, το λόπι… ταξιδεύει και στο εξωτερικό από τους ίδιους τους ομογενείς! Όπως είπε, όταν έρχονται το καλοκαίρι για διακοπές στη Ρόδο, πάντα φροντίζουν να παίρνουν μαζί τους φεύγοντας κάποια ποσότητα…

Το λόπι της Ρόδου έχει ιδιαίτερα υψηλή διατροφική αξία, με πολλές θρεπτικές ουσίες λόγω των κλιματολογικών και εδαφολογικών συνθηκών που επικρατούν εκεί που καλλιεργείται. Είναι… καλόψητο όπως λένε στα χωριά μας, νόστιμο και μπορεί να συνδυαστεί με αρκετά υλικά, ενώ μπορεί να γίνει και πρώτη ύλη για τη δημιουργία διαφόρων μεζέδων.

Για να μπορέσει το λόπι να προωθηθεί ακόμα περισσότερο θα πρέπει οι παραγωγοί να ενώσουν τις δυνάμεις τους ώστε να γίνει η τυποποίησή του προϊόντος.

Λίγα λόγια για τα όσπρια
Η κατανάλωση οσπρίων στην Ελλάδα ανέρχεται σε περίπου 100.000 τόνους. Το 60% των ετήσιων αναγκών της χώρας μας καλύπτεται από εισαγωγές που γίνονται από Τουρκία, ΗΠΑ, Καναδά, Κίνα, Μεξικό κ.α.

Τα τελευταία χρόνια η καλλιέργεια οσπρίων παρουσιάζει σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης. Η Ελλάδα λόγω της γεωγραφικής της θέσης και του μικροκλίματος σε αρκετές περιοχές είναι ένας τόπος στον οποίο δημιουργήθηκαν πολλές τοπικές ποικιλίες οσπρίων.

Η κατανάλωσή τους έχει ευεργετική επίδραση στον οργανισμό του ανθρώπου. Είναι πλούσια σε υδατάνθρακες, σίδηρο και ασβέστιο.

Αν και τα όσπρια αποτελούν παραδοσιακή καλλιέργεια στη χώρας μας εντούτοις οι παραγόμενες ποσότητες περιορίστηκαν σταδιακά κατά τη διάρκεια των τελευταίων 55 ετών. Για παράδειγμα το 1961 παράγονταν 52.000 τόνοι φασολιών, ενώ το 2011 η παραγωγή τους μειώθηκε σε ποσοστό 56%.
Στο πλαίσιο όμως της νέας κοινής αγροτικής πολιτικής, και των χρηματοδοτικών εργαλείων για την αγροτική ανάπτυξη 2015-2020 η καλλιέργεια των οσπρίων στην Ελλάδα αναμένεται να αλλάξει ριζικά, καθώς υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον και σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης.

Ιδιαίτερα για τα όσπρια η νέα ΚΑΠ προσφέρει ένα ιδιαίτερα ελκυστικό χρηματοδοτικό περιβάλλον το οποίο αναμένεται να προσελκύσει νέους παραγωγούς.

Στην Ελλάδα σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ σε ότι αφορά την καλλιέργεια των οσπρίων το σύνολο της καλλιεργούμενης έκτασης από 203 χιλιάδες στρέμματα το 2011 αυξήθηκε στις 218 χιλιάδες στρέμματα το 2013 με αύξηση της παραγόμενης ποσότητας από τους 30,5 χιλιάδες τόνους στους 32,7 χιλιάδες εκ των οποίων τα φασόλια καλύπτουν το 45,6% των εκτάσεων και το 65,7% της συνολικής παραγωγής.

Η καλλιέργεια των οσπρίων στην Ελλάδα είναι γνωστή από τη νεολιθική εποχή δηλαδή 9.500-13.000 χρόνια πριν. Το 2016 ανακηρύχτηκε Διεθνές Έτος Οσπρίων από τα Ηνωμένα Έθνη, και το διεθνή οργανισμό για τα τρόφιμα και τη γεωργία.