Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, ένας σύγχρονος Μίτος της Αριάδνης…

Γράφει ο Αγαπητός Ξάνθης
Αρχιτέκτονας

Οι σχέσεις της Ελλάδας και Τουρκίας ξεκινώντας ουσιαστικά μετά το ’74 και την κατοχή του 1/3 της Κύπρου από τουρκικά στρατεύματα, διέπονται από ένα μείγμα καχυποψίας, δυσπιστίας. αναξιοπιστίας. Αυτό το κλίμα συνεχώς επιβαρύνεται σε συνεχή αθροιστικά γεγονότα που άλλοτε φτάνουν στα όρια θερμού επεισοδίου και άλλοτε σε διαβουλεύσεις και με το κτίσιμο περιοδικών Μ.Ο.Ε.

Σήμερα το θέμα έχει γίνει ευρωπαϊκό ή κατά άλλους διεθνές εμπλέκοντας όλο το «τρίγωνο του διαβόλου» από την Κασπία στο Κόλπο και τη Μεσόγειο σε ένα παίγνιο για δύσκολους λύτες.

Η Τουρκία πιστεύει:
• Στη γαλάζια πατρίδα, μια μαξιμαλιστική θέση για να μπορεί να τροφοδοτεί το εσωτερικό της με οράματα και μεγαλόπνοα σχεδία κερδίζοντας τον ρόλο της ηγετικής μουσουλμανικής χώρας.
• Καθορίζει την εξωτερικής πολιτική σύμφωνα με τα εσωτερικά της προβλήματα και αντίστροφα σε μια σχέση συγκοινωνούντων δοχείων με επικίνδυνο «υγρό κυκλοφορίας»

• Επιδιώκει να επεκτείνει την μουσουλμανική επιρροή από την Αλβανία στη Σομαλία και τη Λιβύη, από το Κατάρ και το Ιράν μέχρι και το Αζερμπαϊτζάν. Ένας μεγάλος δακτύλιος στο μάτι της Ευρασίας.
• Δείχνει τα δόντια της με τον ισχυρό της στρατό, την πειθαρχία του «ενός ανδρός» ακροβατώντας σ’ ένα τεντωμένο σχοινί της διεθνούς νομιμότητας και δικαίου.

• Γι’ αυτό διαφαίνεται ότι η Τουρκία με τις σημερινές συνθήκες παραμένει αναθεωρητική, υπερφίαλη και επιλεκτική στη συμπεριφορά της κρατώντας τα σκήπτρα της χώρα-ρυθμιστή της ευρύτερης περιοχής.
Κάθε διάλογος με αυτές τις συνθήκες είναι «υπο-εδαφικός» και οφείλει να γίνεται με κανόνες οριοθετημένης γραμμής και με επιδιαιτητή την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η Ελλάδα πιστεύει:
• Η Ελλάδα ως μέλος της Ε.Ε., επιδιώκει την περικύκλωση της Τουρκίας μέσα από τα θαλάσσια σύνορα «ατενίζοντας» τη Σύμβαση των Η.Ε. για το δίκαιο της θάλασσας (United Nations Convention on the Law of the Sea) του 1982, στην οποία η Τουρκία δεν είναι μέλος, και την επέκταση συμμαχιών με τρίτες χώρες ώστε να «στριμωχθεί»η Τουρκία σ’ ένα πλαίσιο διεθνών κυρώσεων.

• Η επιθυμία της Αθήνας για ένα Αιγαίο ελληνικό, ως μία ημίκλειστη θάλασσα (εάν εφαρμοσθεί η αύξηση της αιγιαλίτιδα ζώνης από 6.0 ν.μ. σε 12 ν.μ. η Ελλάδα θα κατέχει το 70,35% ήτοι 130.500 τ.χλμ της θαλάσσιας έκτασης, η Τουρκία μόλις το 9,2% ήτοι 17.200 τ.χλμ και το υπόλοιπο 20.38%, ήτοι 37.800 τ.χλμ είναι εναπομένουσα έκταση της ανοιχτής θάλασσας) δημιουργεί το φόβο του εγκλωβισμού και της ανάδειξης της θεωρίας του «κολάρου» στην Άγκυρα (εξού και υπάρχει και το casus belli εκ μέρους της Τουρκίας).

• Η Ελλάδα με κινήσεις τακτικής στη διεθνή σκακιέρα, κερδίζει χρόνο και συμμάχους ώστε να βρεθεί ενισχυμένη και καθοριστική στο υπό σύνταξη μελλοντικό συνυποσχετικό στο «μεγάλο» δρόμο προς το Δ.Δ. της Χάγης.

• Η Ελλάδα επιμένει για την μια και μοναδική διαφορά, ήτοι τον καθορισμό των θαλάσσιων ζωνών (αυτή ουσιαστικά γεννήθηκε το 1975/76), μεταξύ των δύο γειτόνων, κρατώντας την απόρριψη όποιου άλλου ζητήματος μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας και πείθοντας ενδιάμεσα και την Ε.Ε. και ΗΠΑ σ’ αυτή την κατεύθυνση.

• Αυτός ο φαύλος κύκλος δεν μπορεί σπάσει εύκολα.

Είναι ένας σύγχρονος Μίτος της Αριάδνης.
Και οι δύο πλευρές οφείλουν να κάνουν βήματα απομονώνοντας τις αναφορές του «εγώ», του επίκεντρου, του μοναδικού, του ηγεμονικού, του «φταίει ο άλλος»
Έτσι πρέπει να:
1. Να αποφύγουν τη δημιουργία μεμονωμένων ενεργειών που δεν συνάδουν με το κλίμα του Διεθνούς Δικαίου

2. Οι μαξιμαλιστικές θέσεις περί «μεγάλων πατρίδων» να περιοριστούν στη σημερινή γεωγραφία των συνόρων και από τις δύο πλευρές
3. Ο λόγος και από τις δύο πλευρές να είναι συγκρατημένος και να εκφράζεται από το κατάλληλο πολιτικό/στρατιωτικό προσωπικό

4. Να υπάρξει μια ρητορική της ενσυναίσθησης, της καλής γειτονίας, του αμοιβαίου οφέλους (win/win), της άρσης της καχυποψίας με ένθεν και ένθεν μέτρα, της αναζήτησης συγκλίσεων, της διαλλακτικότητας, με το «κυπριακό» να βρει ένα δρόμο επίλυσης στο πνεύμα της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας σύμφωνα με τις Αποφάσεις του ΟΗΕ και του Σ.Α.
Το Αιγαίο δεν ανήκει μόνο στα ψάρια του αλλά και στην ευημερία και των δύο λαών του.
Η γεωγραφία τους επιτάσσει να συζήσουν…διαφορετικά…