Τί συμβαίνει στο Αφγανιστάν;

Rodiaki NewsRoom

Γράφει η Μαίρη Κούβδου
Μέλος Τομέα Οικονομικών Νέας Δημοκρατίας τ. Στέλεχος Διοίκησης Εκπαίδευσης Υπ. Παιδείας
και Θρησκευμάτων

Από το πότε εισέβαλαν οι Σοβιετικοί στο Αφγανιστάν, μέχρι που μπήκαν κα βγήκαν οι Αμερικανοί, έχουμε την ιστορία της αξιοπιστίας των ΗΠΑ και σύμπαντος του Δυτικού κόσμου.

Ας κάνουμε μια μικρή αναδρομή στην ιστορία του Αφγανιστάν. Το Αφγανιστάν δεν είχε δομή κράτους μέχρι το 1750 μ.Χ οπότε δημιουργήθηκε η αυτοκρατορία των Ντουρανί. Μέχρι τότε ήταν ένα άθροισμα φυλών με συναίσθηση κοινής καταγωγής, αλλά όχι και εθνικής ενότητας. Αυτός ήταν και ένας από τους λόγους που συνήθως το καθιστούσαν μέρος άλλων κρατικών οντοτήτων. Τμήμα της Περσικής Αυτοκρατορίας, πέρασαν στην εξουσία του Μ. Αλεξάνδρου.

Όταν οι Άγγλοι κατέλαβαν αυτό που αποκαλούσαν «Βρετανικές Ινδίες», έκταση που περιλάμβανε τη σημερινή Ινδία, το Πακιστάν και το Μπαγκλαντές, μέρη της Αφγανικής αυτοκρατορίας, πέρασαν στο Πακιστάν και το Αφγανιστάν ουσιαστικά διασπάστηκε. Ταυτόχρονα, ισχυροποιείτο και η Ρωσική Αυτοκρατορία με το Αφγανιστάν να επιβιώνει σε ένα είδος consensus ανάμεσα στις δύο συμπληγάδες, ως «ουδέτερη ζώνη» μεταξύ Ρωσίας και Βρετανίας.

Λόγω της διπλής εξωτερικής απειλής που παραμόνευε, οι φυλές της αυτοκρατορίας άρχισαν να αποκτούν για πρώτη φορά μια συλλογική συνείδηση και μια αίσθηση πραγματικής εθνικής ενότητας. Γεννήθηκε μια νέα εθνική ταυτότητα, που χτίστηκε σε ένα καθεστός οργής, εσωστρέφειας και φόβου των εξωτερικών απειλών.

Ασφαλώς η μη στρατιωτική επέμβαση, δεν σήμαινε για τους Βρετανούς παραίτηση από τα εδάφη του Αφγανιστάν. Η Βρετανική διπλωματία κατάφερε να επιβάλει έναν βασιλιά δικής τους επιλογής, τον οποίο οι ντόπιοι δεν ήθελαν και βγήκαν στα βουνά για αντίσταση. Δύσκολο για τους Βρετανούς να κερδίσουν έναν πόλεμο στα βουνά, τα οποία οι φύλαρχοι ήξεραν πολύ καλά κι έτσι το 1926 αναγνωρίστηκε το Βασίλειο των Αφγανών, με βασιλιά της επιλογής τους.

Η βασιλεία ήταν προοδευτική με τα Δυτικά κριτήρια και προσπάθησε να εκσυγχρονίσει το κράτος στα Δυτικά πρότυπα. Η εσωστρέφεια, το μίσος προς τη Δύση και η απέχθεια σε κάθε τί που εκπροσωπούσε αυτή, δημιούργησε μεγάλες αντιδράσεις μεταξύ των ορεσίβιων φυλάρχων, που αντιστάθηκαν σθεναρά σε κάθε αλλαγή. Η ιστορία έχει αποδείξει, ότι οι όποιες αλλαγές για να γίνουν αποδεκτές και να στεριώσουν στην κοινωνική συνείδηση, οφείλουν να είναι αποτέλεσμα ζυμώσεων και αποδοχής. Σε κάθε άλλη περίπτωση είναι πηγή διχασμού και εξτρεμισμού.

Το 1973 κηρύσσεται δημοκρατία μέχρι το κομμουνιστικό πραξικόπημα που έφερε το Αφγανιστάν στην Σοβιετική σφαίρα επιρροής. Το νέο καθεστώς, προκειμένου να ευδοκιμήσει έκανε το αυτονόητο. Ενίσχυσε τις δομές της παιδείας και προώθησε τις ατομικές ελευθερίες και την ισότητα.

Στο πλαίσιο των γεωπολιτικών αντιπαραθέσεων οι ΗΠΑ κάνουν το πρώτο τραγικό λάθος στηρίζοντας ό,τι πιο αντιδραστικό και οπισθοδρομικό διέθετε η χώρα δημιουργώντας ένα τέρας, τους Ταλιμπάν. Όταν δημιουργήσεις ένα διάβολο αποκτά την δύναμη να σε τρομάζει. Οι Ταλιμπάν μόλις απαλλάχτηκαν από τους Σοβιετικούς, φυσικά στράφηκαν κατά των Αμερικανών και της Δύσης, με ό,τι εκπροσωπούσε. Η απέχθεια προς κάθε τί δυτικό δεν θα μπορούσε να βρει πιο φανατικούς εκπροσώπους από τους Ταλιμπάν, οι οποίοι τελικά πήραν την εξουσία το 1993 και δημιούργησαν το Ισλαμικό Εμιράτο του Αφγανιστάν.

Το νέο καθεστώς επέβαλε ακραίες ισλαμικές πολιτικές εφαρμόζοντας τη Σαρία, στην πιο ακραία μορφή της, με περιορισμό του ρόλου της γυναίκας σε κατάσταση «πράγματος», δημόσιους αποκεφαλισμούς και λιθοβολισμούς και ρίψεις ομοφυλοφίλων από ταράτσες κτηρίων. Σε όλα αυτά η προοδευτική Δύση περιστασιακά φρικούσε, αλλά γενικώς σφύριζε αδιάφορα μέχρι το 2001 με τα γεγονότα των δίδυμων πύργων.

Η Αμερικανική εισβολή και κατοχή δεν αποκατέστησε τον πολιτισμό, ούτε σκότωσε το τέρας. Δημιούργησε έναν νέο φιλοδυτικό καθεστώς στις μεγάλες πόλεις, ενώ τα βουνά εξακολουθούσαν να είναι το βασίλειο των Ταλιμπάν. Μετά την πάροδο μιας 20ετίας, χωρίς ουσιαστική πρόοδο, 1 τρις δολάρια και πολλές ζωές Αμερικανών στρατιωτών, η Αμερική αποφάσισε ότι αυτός ο πόλεμος δεν κερδίζεται και παρέδωσε αμαχητί την χώρα στους Ταλιμπάν.

Παράπλευρες απώλειες, ο εκπολιτισμένος πληθυσμός της με πρώτες τις γυναίκες. Ήδη, γυναικείες οργανώσεις σχηματίζουν στρατό, με σκοπό την μέχρι θανάτου αντίσταση, ένα νέο Ζάλογγο δηλαδή με προδιαγεγραμμένο τέλος εις δόξαν της αξιοπιστίας της Δύσης, απέναντι στους συμμάχους της.

Εδώ αρχίζουν οι θεωρίες συνωμοσίας. Εντύπωση κάνει η εγκατάλειψη των αμερικανικών βάσεων, που δεν απειλήθηκαν με όλον τον οπλισμό τους, που τώρα θα εξοπλίσει τους Ταλιμπάν, καθώς και η αδιάφορη στάση της Ρωσίας και της Κίνας. Εντύπωση επίσης κάνει και η εξωστρέφεια της σημερινής ηγεσίας των Ταλιμπάν, που δήλωσαν ότι το καθεστώς θα σεβαστεί την ισότητα και θα βάλει και γυναίκες στην κυβέρνηση!

Είναι διάσπαρτη η εντύπωση, ότι υπάρχει κάποια συμφωνία ανάμεσα στους Ταλιμπάν και τις μεγάλες γεωπολιτικές δυνάμεις. Ένα μοίρασμα επιρροών ίσως; Οικονομικές συμφωνίες; Ποιος ξέρει!
Ας ελπίσουμε τουλάχιστον, ότι ο ντόπιος πληθυσμός δεν θα υποφέρει αυτά που υπέφερε απ’ το 1993 μέχρι το 2001.