Σελίδες Ιστορίας…: 37 ημέρες παρέμεινε το Συμβούλιο της Ορθοδόξου Κοινότητος επί των ημερών Τζέζαρε Μαρία ντε Βέκκι
ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΚΕ 347 ΦΟΡΕΣ
Μια από τις πιο λαμπρές σελίδες της Ιστορίας μας
Επιμέλεια-σχολιασμός
Κώστα Τσαλαχούρη
Είναι ντοκουμέντο. Το παρασκήνιο των πρώτων ημερών του Συμβουλίου της Ορθοδόξου Κοινότητος, συνεχίζεται να γράφεται δια χειρός του γιατρού Νικολάου Τηλιακού, ο οποίος απαθανατίζει τα γεγονότα από τη σκοπιά του- είναι λογικό γιατί υπήρξε εκ των πρωταγωνιστών, αυτών που λάμβαναν χώραν.
Έτσι συνεχίζει:
«Δύο ή τρεις ημέρας, εκλήθην υπό του Γενικού Γραμματέως της διοικήσεως, ο οποίος μου εδήλωσεν ότι ελήφθη το έγγραφόν μας, αλλά ότι δι’ ωρισμένους λόγους δεν μας απήντησε και εις τούτο συνέτεινε και μία επιστολή σταλείσα προς την Γενικήν Διοίκησιν εκ μέρους ενός μέλους των αποτυχόντων Συμβουλίων, εις την οποίαν ανεφέρετο ότι ο λαός της Ρόδου, δεν ενέκρινε το πλειοψηφήσαν Συμβούλιον.
Εις τα ανωτέρω απήντησα ότι ο επιστολογράφος δεν εκπροσωπεί παρά μόνον τον εαυτόν του, αφού και αυτά τα μέλη των δύο αντιθέτων ψηφοδελτίων, μας εψήφισαν.
»Επηκολούθησαν εκ μέρους του Γενικού Γραμματέως και άλλα ερωτήματα γύρω εις το πρόγραμμα του συμβουλίου, τους πόρους του Γυμνασίου και ιδιαιτέρως τας ώρας της διδασκαλίας των Ιταλικών και Λατινικών.
Τα Ιταλικά και Λατινικά
»Του απήντησα ότι όσον αφορά το πρόγραμμα, φιλοδοξία μας είναι η εν γένει βελτίωσις των όρων διδασκαλίας, η διόρθωσις των κτιρίων όπου στεγάζονται τα Σχολεία και τα τοιαύτα.
Σχετικώς δε με την προέλευσιν των πόρων διά την συντήρησιν των Σχολείων, και την πληρωμήν του διδακτικού προσωπικού, αυτοί, καθώς γνωρίζω, προέρχονται από τα καταβαλλόμενα υπό των μαθητών δίδακτρα, από τας εκκλησίας και από δωρεάς των Ροδίων της Αιγύπτου. Όσον αφορά δε τας ώρας της διδασκαλίας των Ιταλικών και Λατινικών, ανέφερα αορίστως ότι θα προσπαθήσωμεν να αυξήσωμεν κατά τι τας ώρας των ως άνω μαθημάτων.
»Εις το τελευταίον με ηρώτησε και εις βάρος τίνος μαθήματος;
»Δεν εδυσκολεύθην να του απαντήσω με τας λέξεις:
- Εις βάρος των βοηθητικών μαθημάτων.
»Εις τας ως άνω απαντήσεις μου ο Γενικός Γραμματεύς με προσέβλεπε υπομειδιών ειρωνικώς, διότι εγνώριζε την επιχορήγησιν της Ελληνικής Κυβερνήσεως δια τα Σχολεία Ρόδου και τον τρόπον της αποστολής εις Ρόδον μέσω της Αιγύπτου(1).
»Μετά τινας ημέρας καλούμαι από τον Διοικητή Καραβινοφόρων(2) Grassini, ο οποίος μου εζήτησε τον κατάλογον του ψηφοδελτίου μας. Του απήντησα ότι εις την υποβληθείσαν υποψηφιότητά μας, υπάρχει ο πλήρης κατάλογος των υποψηφίων. Χωρίς άλλας ερωτήσεις ετελείωσεν η συνάντησίς μας.
»Την επομένην δημοσιεύεται εις το Messaggero di Rodi διάταγμα διά του οποίου δημοσιεύεται(3) ολόκληρος ο υποβληθείς κατάλογος του ψηφοδελτίου μας με πρόεδρον τον υπογεγραμμένον.
»Η μετάφραση:
«Κυβερνητικόν Διάταγμα 2 Φεβρουαρίου 1937 XV ν. 33
Συμβούλιον της Ορθοδόξου Κοινότητος Ρόδου
Ημείς Nobile Cesare Maria de Vecchi conte de Val Cismon Πολιτικός και Στρατιωτικός Διοικητής των Ιταλικών Νήσων του Αιγαίου
Ιδόντες κ.λπ. Δοθέντος ότι εις τα νόμιμα όρια παρουσιάσθη ένας μόνον κατάλογος(4) υποψηφίων της Ορθοδόξου Κοινότητος Ρόδου ισχύων και πιστοποιηθείς κανονικός
Δυνάμει των αποδοθέντων μοι πλήρων δικαιωμάτων
Άρθρον μόνον. Επικυρούνται αι εκλογαί του Συμβουλίου της Ορθοδόξου Κοινότητος Ρόδου, γενόμεναι την 31ην Ιανουαρίου τρέχοντος 1937.
Το Συμβούλιον μένει νομίμως ιδρυθέν εις τα πρόσωπα των κυρίων-έπονται τα ονόματα Συμβουλίου… Ο σύμβουλος Νικ. Τηλιακός ιατρός ονομάζεται Πρόεδρος της Κοινότητος».
Τα βιβλία της Κοινότητας
»Εις το μεταξύ το αναδειχθέν Κοινοτικόν Συμβούλιον ήρχισε την προκαταρκτικήν εργασίαν εν αναμονή της επιστροφής των βιβλίων της Κοινότητος, τα οποία είχον δοθή εις την Εξελεκτικήν Επιτροπήν.
»Καλούμαι εν συνεχεία υπό του Γενικού Γραμματέως της Διοικήσεως, ο οποίος μου είπε περίπου τα εξής:
-Με την αναγνώρισιν του εκλεγέντος Κοινοτικού Συμβουλίου, του οποίου προΐστασθε, γίνεσθε πλέον συνεργάτης του Γενικού Διοικητού De Vecchi, ο οποίος ως θα γνωρίζετε, κατέχει εξέχουσαν θέσιν εις το Συμβούλιον της Τετρανδρίας. Από σας εξαρτάται η καλή συνεργασία μετά του γενικού Διοικητού. Είσθε οικογενειάρχης, έχετε παιδιά, τα οποία απολαμβάνουν ιδιαιτέρας περιποιήσεως εάν σπουδάσουν εις Ιταλίαν. Δεν είναι ορθόν να χάσητε μίαν τέτοιαν ευκαιρίαν.
»Δεν εχρειάζετο φιλοσοφία να εννοήσω εις τι απέβλεπε και του απήντησα περίπου τα εξής:
-Κύριε, Bazzani, Γνωρίζετε καλώς ότι ενώ δεν είμαι Ρόδιος, η συντριπτική πλειοψηφία των εκλεκτόρων με εψήφισεν ως Πρόεδρον του κοινοτικού συμβουλίου και τούτο διότι εγνώριζαν ότι εγώ δεν θα εξερχόμην των καθηκόντων μου και ότι εν τω πλαισίω των νόμων θα προσεπάθουν να διατηρηθούν οι θεσμοί των σχολικών διδακτηρίων.
»Η απάντησίς μου, εφάνη αμέσως ότι δεν τον ικανοποίησε, διότι με ολίγα λόγια με αφήκε να καταλάβω ότι η συνέντευξίς μας ετελείωσε.
»Ολίγας ημέρας μετά ταύτα, καλούμαι εις την Διεύθυνσιν Διοικήσεως Καραβινοφόρων και χωρίς να μου ανακοινώσουν τους λόγους διά τους οποίους εκλήθην, μου υπέδειξαν να εισέλθω εις το αναμένον αυτοκίνητον, όπισθεν του οποίου υπήρχον άλλα δύο, εις τα οποία μπήκαν ο ανώτερος των Καραβινοφόρων Grassini, ο διοικητής του Α’ Αστυνομικού Τμήματος και άλλοι με πολιτικήν ενδυμασίαν, προφανώς προσωπικόν της Ασφαλείας. Ξεκινήσαμε, χωρίς να ερωτήσω πού πηγαίνομεν, διότι υπέθεσα ότι όλαι αυταί αι κινήσεις προϋπέθετον αποστολήν μου εις εξορίαν.
»Παρεξενεύθην όταν είδα ότι το αυτοκίνητον έφθασε προ των Γραφείων της Ιεράς Μητροπόλεως, όπου ήσαν και τα Γραφεία της Κοινότητος Ρόδου και μόνον όταν εισήλθομεν εις το Γραφείον μου είπεν ο διευθυντής της Αστυνομίας, ότι με έφεραν δια να τους παραδώσω τα βιβλία της Κοινότητος. Του απήντησα ότι τα βιβλία ήσαν ακόμη εις χείρας της Εξελεγκτικής Επιτροπής.
»Η έκπληξις του Ανωτ. των Καραβινοφόρων ήτο μεγάλη και μου επανέλαβε την ερώτησιν:
-Ώστε ακόμη δεν παραλάβατε τα βιβλία;
»Αποτεινόμενος δε κατόπιν εις τον Διοικητήν του Α’ Αστυνομικού Τμήματος λέγει:
-Τότε γιατί δεν επερίμεναν; Γιατί αυτή η βία;
»Σημειωτέον ότι αυτά ελέχθησαν χωρίς καμμιά προφύλαξη να μη ακουσθούν τα όσα είπε.
»Από τα Γραφεία της Μητροπόλεως επληροφορήθημεν κατόπιν ότι τα βιβλία της κοινότητος ήσαν εις χείρας της Εξελεγκτικής Επιτροπής και δη του μέλους αυτής μακαρίτου Βιττώρια, όπου επορεύθη η όλη συνοδεία, παρόντος και εμού. Εκεί εγένετο η παράδοσις των βιβλίων και η σφράγισις των σάκκων, εν συνεχεία ανεχώρησαν αφού με εχαιρέτισαν.
Η διάλυση
»Την επομένην δημοσιεύεται εις το Messaggero di Rodi εις το φύλλον της 8.3.1937 το Διάταγμα:
Κυβερνητικόν Διάταγμα Νο 58 Μάρτιος 1937
Διάλυσις του Συμβουλίου της Ορθοδόξου Κοινότητος Ρόδου
Ημείς Nobile Cesare Maria de Vecchi conte de Val Cismon
Πολιτικός και Στρατιωτικός Διοικητής των Ιταλικών Νήσων του Αιγαίου
Ιδόντες το R.D.L. 22 Νοεμβρίου 1936-XV No 2025
Ιδόντες το Διοικητικόν Διάταγμα 29 Μαρτίου 1930-VIII No 53
Επειδή το Συμβούλιον της Ορθοδόξου Κοινότητος Ρόδου απέδειξεν ότι δεν γνωρίζει να ανταποκρίνεται εις τους σκοπούς διά τους οποίους έχουν ιδρυθή αι Κοινότητες, τιθέμενον ακόμη εις αντίθεσιν με τους ισχύοντας νόμους
Δυνάμει των πλήρων απονεμηθέντων μοι δικαιωμάτων
Αποφασίζομεν
Άρθρον 1. Το Συμβούλιον της Ορθοδόξου Κοινότητος Ρόδου διαλύεται
Άρθρον 2. Ο κ. Οικονόμου Δημήτριος του Νικολάου ονομάζεται Κυβερνητικός Επίτροπος-Commissario διά την διαχείρισιν της ιδίας Κοινότητος με όλα τα δικαιώματα του Συμβουλίου.
Ρόδος 8 Μαρτίου 1937 Έτος Φας. XV
De Vecchi conte di Val Cismon
»Επηκολούθησαν άλλα Διατάγματα διά την περιουσίαν της Κοινότητος, την κατάργησιν των Ελληνικών Σχολείων και την διδασκαλίαν της Ιταλικής γλώσσης. Εις την ελληνικήν γλώσσαν θα εδιδάσκοντο μόνον τα θρησκευτικά. Τοιουτοτρόπως απεκαλύφθησαν πλήρως οι σκοποί του Ντε Βέκκι. Υπέθεσεν ότι δι’ ενός αιρετού Συμβουλίου θα επετύγχανε του σκοπού του να κλείση τα Ελληνικά Σχολεία, και να καταργήση την διδαχήν της ελληνικής γλώσσης.
» Όταν, όμως, εκ των συνδιαλέξεων που είχε μετ’ εμού ο Γενικός Γραμματεύς της Διοικήσεως, αντελήφθη ότι το υπ’ εμέ Κοινοτικόν Συμβούλιον είχε την απόφασιν να διατηρήση τα εναπομείναντα προνόμιά μας, τότε, μη επιτυχών εκλογήν καταλλήλου Συμβουλίου δια την εφαρμογήν του σχεδίου του, κατέφυγεν εις την διάλυσιν του εκλεγέντος Κοινοτικού Συμβουλίου, την κατάργησιν του θεσμού του Κοινοτικού Συμβουλίου και την ανάθεσιν όλων των δικαιωμάτων του Συμβουλίου εις Κυβερνητικόν Επίτροπον-Commissario”.
Εδώ κλείνει το κεφάλαιο της εκλογής του Συμβουλίου της Ορθοδόξου Κοινότητος, το οποίο έμεινε στη θέση αυτή, επί 37 ημέρες. Πάντως το γεγονός αυτό, αποτελεί ένα από τις πιο λαμπρές σελίδες της πρόσφατης Ιστορίας μας. Οι αποτελούντες το συμβούλιο σε όλη τη διάρκεια της παραμονής του Ντε Βέκκι στη Διοίκηση των Νησιών, υπέστησαν τα πάνδεινα, αλλά στάθηκαν όρθιοι. Είχαμε συλλήψεις, εκτοπίσεις, φυλακίσεις, αλλά κανένας, μα κανένας δεν λύγισε!..
Πριν ακριβώς δέκα χρόνια, γράφαμε από τις φιλόξενες στήλες της «Ροδιακής(5)» ότι υπάρχει ένα γαλλικό ρησήδιο, Il’ a une coverture, δηλαδή ότι τον καθένα, στο διάβα της ζωής του, τον σκεπάζει, κάτι.
Έτσι και τους αδελφούς Λάζαρο και Νικόλαο Τηλιακούς, τους κάλυπτε με την προστασία της η πατρίδα, η Ελλάδα. Αποτελούσαν σοβαρά κεφάλαια για τη Δωδεκανησιακή υπόθεση, κι αυτό το ήξεραν οι κρατούντες· αυτοί που ήρταν ως ελευθερωτές από τη Δύση και έγιναν τύραννοι. Οι φάκελοί τους, όπως τους «έχτιζαν», οι ιταλικές Μυστικές Υπηρεσίες είναι από τους πιο ογκώδεις που υπάρχουν. Πάντοτε είχαν προστασία, τότε που καταδικάστηκαν, λίγο αργότερα που μεταφέρθηκαν στην Ιταλία στις εκεί φυλακές, μετά η ασφαλής μετάβασή τους στη Μέση Ανατολή και η επιστροφή τους στη Ρόδο…
...Μεταφορά από τις φυλακές της Ιταλίας στη Μέση Ανατολή. Αμέσως στον Νικόλαο Τηλιακό δίδεται η βεβαίωση για ελεύθερη διακίνηση στην Αίγυπτο. Ίσως είναι μια από τις ελάχιστες περιπτώσεις που οι αδελφοί Τηλιακοί. Νικόλαος και Λάζαρος, δεν ακολούθησαν την πεπατημένη. Δεν μεταφέρθηκαν σε στρατόπεδο για κάποιο χρονικό διάστημα για να διαπιστωθεί ποιοι είναι, όπως γινόταν με όλους ανεξαιρέτως που έφταναν στην Αίγυπτο, και την Παλαιστίνη. Ελεύθερα, κυκλοφορούσαν παντού. Και είναι από τους πρώτους που προωθήθηκαν στην ελεύθερη πλέον Δωδεκάνησο, ή μάλλον στα νησιά, υπό Συμμαχική κατοχή. Σήμερα γράφουμε για τους Τηλιακούς, υπήρξαν και άλλοι που η πατρίδα τους στήριξε και τους ακολουθούσε. Σταματάμε εδώ χωρίς να αναφερθούμε σε άλλα ονόματα, άλλωστε γνωστά στους μελετητές της Δωδεκανησιακής Ιστορίας…
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
1. Γνώριζαν οι κρατούντες ότι τα χρήματα που στέλνονταν για το σκοπό αυτό, από τους λογαριασμούς του Ιωάννη Καζούλλη, το μεγαλύτερο μέρος προερχόταν από την ελληνική Κυβέρνηση, γι’ αυτό πέτυχαν να τον χρεοκοπήσουν. Βλέπε σειρά άρθρων στη «Ροδιακή». Επίσης τα άρθρα του Κ. Τσαλαχούρη στην εφημερίδα «Τα Νέα της Δωδεκανήσου» 28.12,1986-30.12.1986 με τίτλο «Πώς χρηματοδοτούνταν τα Σχολεία της πόλεως και της υπαίθρου». Τίτλος «Η ελληνική Κυβέρνηση με εντολή Βενιζέλου, στηρίζει τις υποθέσεις Καζούλλη, εφημερίδα «Τα Νέα της Δωδεκανήσου» 19.11.1986.
2.Το γράφει «Χωροφυλακής»
3. Προσθέσαμε το ρήμα γιατί στο κείμενο δεν υπάρχει.
4. Δεν είναι σωστό, γιατί υποβλήθηκαν τρεις συνδυασμοί που ψήφισαν τους εκλέκτορες.
5. Εφημερίδα «Η Ροδιακή» 29.1.2012, σελίδα 14. Τίτλος «Το χτες δίδει μαθήματα...»
Ακολουθήστε τη Ροδιακή στο Google News
