Μαρία Καρίκη: Συναισθηματικές διακυμάνσεις

Rodiaki NewsRoom

Γράφει η
Μαρία Καρίκη
Ψυχολόγος, Msc

Τα συναισθήματά μας δείχνουν πολλά για το ποιοι είμαστε και το πώς αντιμετωπίζουμε τις καταστάσεις γύρω μας. Άλλοτε είναι έντονα και ξεκάθαρα κι άλλοτε ήπια ή και συγκεχυμένα. Μπορεί να είναι μια αντίδραση απέναντι σε ένα εξωτερικό ερέθισμα ή μια αντίδραση σε εσωτερικές σκέψεις και προβληματισμούς. Κάποιες φορές νιώθουμε ότι μπορούμε να τα διαχειριστούμε κι άλλες ότι είμαστε έρμαιά τους. Όσο, όμως, και να μας “ταλαιπωρούν”, δεν παύουν να αποτελούν ένα σημαντικό δείκτη, αλλά και εργαλείο της ψυχικής υγείας μας.

Η ρευστότητα και η ευμεταβλητότητα των συναισθημάτων είναι κάτι το φυσιολογικό. Είναι μέρος της ανθρώπινης φύσης. Το ζήτημα είναι να μην είναι ακραίες ή απότομες οι εναλλαγές. Μέσα από τα συναισθήματά μας ανακαλύπτουμε τον εαυτό μας, αλλά και τον κόσμο γύρω μας. Συνδεόμαστε, επικοινωνούμε, συμπονούμε, ταυτιζόμαστε, συγκινούμαστε, αντιδράμε, αγαπάμε, χαιρόμαστε, λυπόμαστε. Υπάρχει μια μεγάλη γκάμα συναισθημάτων που εκδηλώνεται ανάλογα με το τι συμβαίνει στη ζωή μας. Κάθε γεγονός συνοδεύεται και από μια σειρά συναισθημάτων. Έτσι, καταγράφονται και αποτυπώνονται τα πάντα μέσα μας.

Πότε αρχίζουν τα “προβλήματα” με τα συναισθήματα; Το πιο συχνό λάθος που κάνουμε είναι να καταπιέζουμε αυτό που νιώθουμε. Το βάζουμε στην άκρη, το προσπερνάμε, δεν το παραδεχόμαστε και κάποιες φορές μπορεί να προσποιούμαστε και κάτι το αντίθετο. Αυτό δημιουργεί μια κατάσταση πίεσης μέσα μας, αυτοπεριορισμού και ανελευθερίας. Όταν για παρατεταμένο διάστημα φιμώνουμε την αλήθεια μέσα μας, οι συνέπειες θα είναι επιβαρυντικές για τον ήδη εξουθενωμένο ψυχισμό μας.

Άλλο ένα ζήτημα που μπορεί να προκύψει με τα συναισθήματά μας είναι να γίνουμε υπερβολικοί με αυτά. Να τα μεγεθύνουμε τόσο, ώστε να μας “καταπιούν” και να μας ορίζουν! Αυτό δείχνει ότι μάλλον δεν έχουμε καλλιεργήσει τη δεξιότητα να τα διαχειριζόμαστε. Μοιάζει να μας τρομάζουν, να μας ακινητοποιούν και να μην ξέρουμε τι να κάνουμε με αυτά. Αυτή η υπερβολή μας καθιστά συνεχώς φορτισμένους, ευάλωτους, εύθικτους, ανασφαλείς και τρομερά επιρρεπείς στο τι θα πουν οι άλλοι.

Υπάρχουν, επίσης, άνθρωποι που δεν μπορούν να αποκωδικοποιήσουν “σωστά” ούτε τα δικά τους συναισθήματα, αλλά ούτε αυτά των άλλων. Προσπαθούν να καταλάβουν τι ακριβώς νιώθουν, τι είναι αυτό που τους συμβαίνει, αλλά μοιάζουν να “χάνονται” και να μην είναι σίγουροι. Παρερμηνεύουν τις σχετικές ενδείξεις, παρεξηγούν σημάδια και στοιχεία και δεν μπορούν να βγάλουν ξεκάθαρη άκρη. Η ενσυναίσθησή τους χρειάζεται περαιτέρω ενίσχυση προκειμένου να μη βγάζουν λανθασμένα συμπεράσματα, κάτι που προφανώς επηρεάζει τις επιλογές και τις αποφάσεις τους στο μέλλον.

Μερικές φορές τα συναισθήματα υποτιμώνται ή παραγκωνίζονται μπροστά στην ορθή λογική. Μπορεί να θεωρούνται “αδυναμία” ή εμπόδιο ή και κίνδυνος, όταν βρεθεί κάποιος μπροστά σε διλήμματα ή όταν πρέπει να πάρει σημαντικές αποφάσεις. Δεν θεωρείται συνετό ή ασφαλές να ακολουθήσεις αυτό που νιώθεις, γιατί μπορεί να σε βάλει σε μπελάδες ή να απογοητευτείς. Και κάπως έτσι τα βάζεις σε δεύτερη μοίρα και προσπαθείς να μην τους δώσεις μεγάλη βαρύτητα, θεωρώντας τα αναξιόπιστα.

Βέβαια, υπάρχουν και εκείνοι που θέλουν να μοιραστούν τα συναισθήματά τους με άλλους, αλλά δεν ξέρουν αν μπορούν να τους εμπιστευτούν. Δεν νιώθουν άνετα ή ασφαλείς να τους πουν τα όσα νιώθουν. Φοβούνται ότι μπορεί να γελάσουν, να τους κοροϊδέψουν ή να μεταφέρουν τα λόγια τους αλλού. Έτσι γίνονται επιφυλακτικοί και αποφεύγουν συζητήσεις τέτοιου είδους. Άλλοτε προτιμούν τη μοναξιά, κι άλλοτε εύχονται να είχαν έναν δικό τους εχέμυθο άνθρωπο να μπορούσαν να πουν όλα όσα βαραίνουν την ψυχή τους.

Τα συναισθήματά μας δεν πρέπει να τα φοβόμαστε. Μας λένε πολλά περισσότερα από ότι νομίζουμε για τον εαυτό μας, αλλά και για την τριβή μας με τον έξω κόσμο. Δεν είναι λύση να τα τρέμουμε και να τρέχουμε μακριά τους. Αυτό, άλλωστε δεν έχει νόημα, γιατί αργά ή γρήγορα θα αναδυθούν και πάλι στην επιφάνεια. Ας προσπαθήσουμε να τα αγκαλιάσουμε, να τα αποκωδικοποιήσουμε όσο γίνεται πιο “σωστά”, να τα λαμβάνουμε υπόψη μας και να τα επικοινωνούμε σε εκείνους που νιώθουμε πιο κοντά μας. Χωρίς συναισθήματα δεν νιώθουμε ζωντανοί! Ας τους δώσουμε περισσότερο χώρο και χρόνο μέσα μας κι ας αποτελέσουν ένα ακόμη εργαλείο αυτογνωσίας, αυτοβελτίωσης και αυθεντικότητας., αντί να τα υποβιβάζουμε και να τα απαξιώνουμε... Μεταφέρουν “μηνύματα” που καλό είναι τα τα “ακούσουμε” με προσοχή... Κάτι χρήσιμο πάντα έχουν να μας πουν...