Το Πανεπιστήμιο και η Τοπική Αυτοδιοίκηση χρειάζονται πόρους για να δημιουργήσουν

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο Χρήστος Γιαννούτσος

Το παρόν άρθρο γράφεται με αφορμή την παρουσίαση της συνεργασίας του Κέντρου Γλώσσας και Πολιτικής του Τμήματος Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας του Ιονίου Πανεπιστημίου με τον δήμο Τήλου στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης.

Την Παρασκευή, 9 Μαΐου 2025, στις 17:00, στο Περίπτερο 15, αίθουσα Διάλογος, θα παρουσιαστεί η ιταλική μετάφραση «Η Τήλος της Ήριννας» στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης από το Κέντρο Γλώσσας και Πολιτικής του Τμήματος Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας (ΤΞΓΜΔ) του Ιονίου Πανεπιστημίου (ΙΠ), υπό την αιγίδα της Πανελλήνιας Ένωσης Επαγγελματιών Μεταφραστών Πτυχιούχων Ιονίου Πανεπιστημίου (ΠΕΕΜΠΙΠ) και του Ελληνικού Ιδρύματος Βιβλίου και Πολιτισμού (ΕΛΙΒΙΠ).

Ο τίτλος της παρουσίασης είναι «Η ιδιαίτερη περίπτωση της μετάφρασης του βιβλίου “Η Τήλος της Ήριννας” από τα Ελληνικά στα Ιταλικά. Μια πρωτότυπη και δημιουργική συνεργασία μεταξύ Τοπικής Αυτοδιοίκησης και Ιονίου Πανεπιστημίου».

Στην παρουσίαση αυτή θα παρουσιαστεί πώς το βιβλίο «Η Τήλος της Ήριννας» του συγγραφέα Κώστα Ε. Σκανδαλίδη, με θέμα το ακριτικό νησί της Τήλου στάθηκε αφορμή για να συμπράξουν το Κέντρο Γλώσσας και Πολιτικής του Τμήματος Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας (ΤΞΓΜΔ) του Ιονίου Πανεπιστημίου με τον δήμο της Τήλου.

Τη μετάφραση του βιβλίου ανέλαβαν προς τα Αγγλικά, τα Γερμανικά και τα Ιταλικά φοιτήτριες και φοιτητές του ΤΞΓΜΔ (Αγγλικά: Αλεξάνδρα Παγιάτη, Θεοτόκης Χαραλαμπίδης, Γερμανικά: Κωνσταντίνα Αγαπητού, Στεφανία Τσιάπου, Ιταλικά: Αλεξάνδρα-Βέρα Αντωνιάδη, Μαρία Καζακίδου, Νίκος Καραλής), με την επιστημονική επιμέλεια από το ακαδημαϊκό προσωπικό του Κέντρου Γλώσσας και Πολιτικής (Αγγλικά: Σωτηρία-Λητώ Αλεξάκη, Μόνιμη Επίκουρη Καθηγήτρια ΤΞΓΜΔ, Γερμανικά: Σταυρούλα-Παρασκευή Βράιλα, Επίκουρη καθηγήτρια ΤΞΓΜΔ, Ιταλικά: Μαρία Πετροχείλου, ακαδημαϊκή υπότροφος - διδάσκουσα ΤΞΓΜΔ).

Υπεύθυνοι διαχείρισης του έργου είναι οι Σταύρος Κοζομπόλης (ακαδημαϊκός υπότροφος - διδάσκων ΤΞΓΜΔ) και ο γράφων (Χρήστος Γιαννούτσος, υποψήφιος διδάκτωρ ΤΞΓΜΔ) και επιστημονικός υπεύθυνος του μεταφραστικού έργου είναι ο καθηγητής του ΤΞΓΜΔ του Ιονίου Πανεπιστημίου Σωτήριος Λίβας, διευθυντής του Κέντρου Γλώσσας και Πολιτικής.

Μέλη της μεταφραστικής ομάδας των Ιταλικών και της ομάδας διαχείρισης του μεταφραστικού έργου θα μιλήσουν στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης για τις μεταφραστικές προκλήσεις και την πορεία του έργου.

Αυτά σίγουρα είναι πολύ ωραία και ευχάριστα νέα, ιδίως για ένα μικρό νησιωτικό δήμο, όπως ο δήμος Τήλου, και ένα νησιωτικό πανεπιστήμιο, όπως το Ιόνιο Πανεπιστήμιο, ωστόσο πρέπει να επισημανθούν κάποιες λεπτομέρειες: ο δήμος Τήλου είχε το διαθέσιμο χώρο στον οικονομικό προϋπολογισμό και μπορούσε να διαθέσει χρήματα για τη μετάφραση ενός βιβλίου προς 3(!) διαφορετικές ξένες γλώσσες (Αγγλικά, Γερμανικά και Ιταλικά), και σαφώς το γεγονός ότι απασχολούνται επί πληρωμή υπό τη μορφή πρακτικής άσκησης φοιτητές και φοιτήτριες για τη μετάφραση του βιβλίου έκανε πιο οικονομική την προσφορά του Πανεπιστημίου στον δήμο για τη μετάφραση του βιβλίου σε περισσότερες από μία γλώσσες, επομένως και πιο υλοποιήσιμη.

Από περιέργεια μπήκα στη διαδικασία να ψάξω να βρω αν υπάρχει κάποιο χρηματοδοτικό πρόγραμμα σε εθνικό επίπεδο που να υποστηρίζει τους δήμους για τη μετάφραση βιβλίων: μαντέψτε, δεν υπάρχει κανένα πρόγραμμα!

Όλα εξαρτώνται πρωτίστως, λοιπόν, από τη βούληση που θα δείξει ο εκάστοτε δήμαρχος, στη δική μας περίπτωση η δήμαρχος Τήλου κα Μαρία Καμμά-Αλιφέρη, και φυσικά από το ίδιο το Πανεπιστήμιο, καθώς το Πανεπιστήμιο είναι εκείνος ο φορέας που πρέπει να δείξει εξωστρέφεια και να απλώσει τα χέρια του για συνεργασία στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Και το Ιόνιο Πανεπιστήμιο έχει αποδείξει έμπρακτα ότι στέκεται στο πλευρό των νησιών, είτε λέγονται Επτάνησα, είτε Δωδεκάνησα.

Όταν, λοιπόν, η Πολιτεία συμπεριφέρεται στο Πανεπιστήμιο σαν μια εταιρεία και υποχρεώνει το Πανεπιστήμιο να χρεώσει ΦΠΑ για τις παροχές υπηρεσιών προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση, πώς μπορούμε να μιλάμε για την επίτευξη συνεργασιών μεταξύ του Πανεπιστημίου και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης;

Πρέπει να δοθούν σαφή φορολογικά και χρηματοδοτικά κίνητρα στα Πανεπιστήμια για να δείξουν εξωστρέφεια, να δημιουργηθούν από την Πολιτεία ειδικά προγράμματα στον Πολιτισμό αποκλειστικά για τους δήμους, ώστε να μπορούν να μεταφράζουν βιβλία που αφορούν την ιστορία και την παράδοσή τους χωρίς να επιβαρύνουν τον τακτικό προϋπολογισμό τους.

Και φυσικά, να τονιστεί και η θέληση της Πανελλήνιας Ένωσης Επαγγελματιών Μεταφραστών Πτυχιούχων Ιονίου Πανεπιστημίου (ΠΕΕΜΠΙΠ), ενός επαγγελματικού φορέα μεταφραστών, που είχε τη βούληση να εντάξει το μεταφραστικό αυτό έργο στις προτάσεις της Ένωσης για παρουσίαση στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης.

Ωστόσο, δεν αρκεί η βούληση, χρειάζεται σταθερός και μακροπρόθεσμος σχεδιασμός, ώστε ο πολιτισμός της Τήλου και κάθε ακριτικού νησιού να γίνει γνωστός σε όλη την υφήλιο και να προσελκύσει επισκέπτες σε τακτική βάση όσο περισσότερους μήνες του χρόνου είναι εφικτό. Διότι ο πολιτισμός είναι η βαριά μας βιομηχανία και όχι ο τουρισμός, ο τουρισμός είναι απλώς το μέσο πώλησης του ελληνικού νησιωτικού πολιτισμού σε όλο τον πλανήτη.

*Ο Χρήστος Γιαννούτσος είναι ελεύθερος επαγγελματίας μεταφραστής, υποψήφιος διδάκτωρ του Τμήματος Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας του Ιονίου Πανεπιστημίου, συνδεδεμένο μέλος του Κέντρου Γλώσσας και Πολιτικής του Ιονίου Πανεπιστημίου και μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Επαγγελματιών Μεταφραστών Πτυχιούχων Ιονίου Πανεπιστημίου (ΠΕΕΜΠΙΠ).