Μαρία Καρίκη: Πόσο εύκολα τα παρατάς;

Rodiaki NewsRoom

Γράφει η Μαρία Καρίκη
Ψυχολόγος, MSc

Κάθε πρόκληση στη ζωή μας έχει διαφορετικό βαθμό δυσκολίας. Άλλοτε είμαστε πιο σίγουροι ότι θα τα καταφέρουμε κι άλλοτε έχουμε αμφιβολίες για αυτό. Προσπαθούμε, πειραματιζόμαστε, επιμένουμε μήπως και βρούμε μια λύση, μια διέξοδο. Μπορεί να έχουμε βοήθεια ή κάποιες φορές να είμαστε ολομόναχοι απέναντι σε ό,τι μας προβληματίζει. Κάθε άνθρωπος, φυσικά, αντιδρά διαφορετικά κι αυτό εξαρτάται από πολλούς διαφορετικούς παράγοντες.

Απέναντι στη δυσκολία, ο καθένας καταρχήν επηρεάζεται από τον γενικότερο τρόπο που σκέφτεται. Εστιάζει μόνο στα αρνητικά, στα εμπόδια, σε καταστροφικά σενάρια ή σενάρια αποτυχίας; Ή αναζητά λύσεις, εναλλακτικές, διευκολύνσεις κι αλλαγές; Δεν έχει σημασία μόνο η πρόθεση και η διάθεση να κάνεις κάτι, αλλά και το πώς σκέφτεσαι! Οι σκέψεις σου μπορεί να είναι η κινητήρια δύναμή σου ή ο πλήρης αποπροσανατολισμός σου. Ανάλογα με το περιεχόμενο των σκέψεών σου θα ενεργήσεις. Αν τυχόν δεν “βλέπεις” μια λύση ή δεν πιστεύεις στον εαυτό σου ότι θα τα καταφέρεις, το πιθανότερο είναι να αποφεύγεις, να αναβάλλεις ή να θες να τα παρατάς! Αν, όμως, είσαι αισιόδοξος και πιστεύεις ότι η προσπάθειά σου κάτι μπορεί να αλλάξει στην όλη κατάσταση, τότε αφοσιώνεσαι, πεισμώνεις και ψάχνεις συνεχώς για ό,τι μπορεί να οδηγήσει σε μια βελτίωση. Οποιαδήποτε βελτίωση θεωρείται τότε ένα βήμα πιο κοντά σε μια πιθανή επίλυση ή σε μια διαφορετική εκδοχή.

Πολλοί άνθρωποι εγκαταλείπουν εύκολα ό,τι τους ζορίζει και τους δυσκολεύει. Πανικοβάλλονται, πελαγώνουν, καταστροφολογούν. Ενδέχεται, επίσης, να μην έχουν ένα ισχυρό κίνητρο να τους καθοδηγεί ή γενικότερα να μην πιστεύουν και πολύ στον εαυτό τους, στις δεξιότητές τους. Μπορεί να νιώθουν ανήμποροι να διαχειριστούν αυτό που έχουν απέναντί τους. Αυτό συμβαίνει είτε γιατί δεν έχουν καλλιεργήσει από πριν τις απαραίτητες δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων (δεξιότητες ζωής!), είτε γιατί μπορεί να μην έχουν προηγούμενη ανάλογη εμπειρία και όλα τους φαίνονται ανυπέρβλητα και δυσεπίλυτα. Νιώθουν απλά ότι θέλουν να φύγουν όσο πιο μακριά γίνεται από το “πρόβλημα”, να μην το συζητούν, να κάνουν σαν να μην υπάρχει και να αποφεύγουν όσο μπορούν ό,τι σχετίζεται με αυτό...

Επιπλέον, η προσωπικότητα του καθενός, αλλά και ο βαθμός ανοχής απέναντι στο άγχος παίζουν συμπληρωματικό ρόλο στο πώς θα αντιδράσουμε μπροστά σε μια δυσκολία. Τα στοιχεία της προσωπικότητάς μας καθορίζουν την επιμονή μας ή την αδιαφορία μας. Όσοι είναι πολύ τυπικοί, σχολαστικοί, τα παίρνουν όλα στα σοβαρά, έχουν έντονη την αίσθηση του καθήκοντος και της αποπεράτωσης, είναι οργανωτικοί και υπεραναλυτικοί δύσκολα εγκαταλείπουν κάτι. Το παλεύουν μέχρι τέλους. Θέλουν να αισθάνονται ότι έχουν δοκιμάσει ό,τι περνά από το μυαλό τους πριν σκεφτούν να σταματήσουν να προσπαθούν. Από την άλλη, όσοι γενικότερα δεν θέλουν να πιέζονται, όσοι δυσκολεύονται με τις ευθύνες, όσοι προτιμούν το πιο εύκολο και το πιο γρήγορο είναι πιο πιθανό να παρατήσουν κάτι που τους δυσκολεύει, γιατί δεν νιώθουν άνετα να είναι σε μια συνεχή συνθήκη καταπίεσης. Φυσικά, όσο πιο αγχώδης είναι ένας άνθρωπος, τόσο πιο πολύ πνίγεται και ασφυκτιά σε καταστάσεις που ζορίζουν!

Ανεξάρτητα, όμως, από τα προσωπικά μας χαρακτηριστικά και τον βαθμό προηγούμενης εμπειρίας, όλοι μας μπορούμε σε κάποιες συνθήκες να επιμένουμε και σε άλλες να θέλουμε να τα παρατήσουμε. Τίποτα δεν είναι σταθερό και δεδομένο. Πολλές φορές παίζει ρόλο η ψυχολογία μας, τα ψυχικά μας αποθέματα, αλλά και το πόσο σημαντικό είναι όντως κάτι για εμάς. Αν έρθει μια δυσκολία και μας βρει ψυχικά εξαντλημένους από κάτι άλλο, δεν θα έχουμε το ίδιο σθένος να επιμείνουμε. Αν, επίσης, έχουμε αναθεωρήσει την κοσμοθεωρία μας και η συγκεκριμένη δυσκολία αφορά σε έναν τομέα που δεν είναι προτεραιότητά μας πια, τότε μπορεί να αποφασίσουμε ότι αυτή τη “μάχη” δεν θέλουμε να τη δώσουμε, γιατί δεν είναι πλέον σημαντική για εμάς.

Σε κάθε βήμα στη ζωή μας, η αντίδρασή μας, λοιπόν, απέναντι στη δυσκολία μπορεί και να διαφέρει. Ό,τι κι αν αποφασίσουμε, στόχος είναι να μην το “παρακάνουμε” αν προσπαθήσουμε, ώστε να μη “βλάψουμε” τον εαυτό μας ή αν δεν θέλουμε να προσπαθήσουμε άλλο, να είμαστε εντάξει με τις όποιες συνέπειες, έχοντας βρει εναλλακτικές λύσεις ή επιδιώκοντας αλλαγές προκαταβολικά. Απώτερο ζητούμενο είναι να βρίσκεται όσο μπορεί ο άνθρωπος σε μια εσωτερική ισορροπία, είτε προσπαθεί είτε θέλει να εγκαταλείψει. Κάθε απόφαση είναι αποδεκτή, αρκεί ο ίδιος να είναι συμφιλιωμένος με την έκβαση που θα έχει η επιλογή του στη ζωή του!