Αγαπητός Ξάνθης: Λίγες σκόρπιες σκέψεις για την «ΠΟΛΗ του ΦΩΤΟΣ»

Rodiaki NewsRoom

(επ’ ευκαιρίας της διεκδίκησης της πολιτιστικής πρωτεύουσας της Μεσογείου για το ’28)

Γράφει ο Αγαπητός Ξάνθης,
Αρχιτέκτονας

Ζούμε σε μια πόλη, μια «σταλιά» σε σχέση με την πλανητική σφαίρα.

Το αναφέρω γιατί απλά είναι πεπερασμένη και χωρικά δεσμευτική λόγω θαλάσσιας περικύκλωσης. Το καλοκαίρι ο αυτοκινητιστικός στόλος διευρύνεται κατά δεκάδες χιλιάδες ενοικιαζόμενα αυτοκίνητα, πατίνια και μότο. Όλα μαζί με τα λεωφορεία, ιδιωτικά και δημόσια, αλλά και τα ΙΧ αυτοκίνητα των κατοίκων του νησιού πυροδοτούν ένα εκρηκτικό μείγμα. Μείγμα επικίνδυνο, ανασφαλές, παρά τις ευχές και διακηρύξεις περί ασφάλειας στους δρόμους με μηδενικά ατυχήματα. Εάν λάβουμε υπόψη την μη παιδεία ασυνείδητων κάποιων οδηγών, τότε η πρόσθεση αφήνει έναν υπολογισμό δυστυχημάτων και ατυχημάτων, κάθε χρόνο αυξανόμενο, να ξεπερνά την εκατοντάδα!!

Ζούμε σε μια πόλη, ειδικά για το ευρύ περίγραμμα της κεντρικής πόλης των 65.000 περίπου κατοίκων, όπου το κυκλοφορικό είναι το πρώτο θέμα στα χείλη των κατοίκων. Οι παρεμβάσεις είναι βέβαια οριοθετημένες από την ακτογραμμή, την ιστορικότητα του τόπου, από τα Μαράσια και από την κακοδαιμονία της ανυπαρξίας ενός ολικού πολεοδομικού σχεδίου της μεγάλης πόλης, ήτοι του νησιού, εάν λάβουμε σοβαρά τον ενιαίο Δήμο.

Προτάσεις για τη Μεσογειακή Χάραξη, για την εγκάρσια οδό: Κάμειρος-Λάρδος, για την ολοκλήρωση της περιμετρικής του Βόρειου Τριγώνου, για τη συνέχιση της «jersey» μέχρι το Γεννάδι, περιμένουν υπομονετικά στα συρτάρια των γραφείων και επανέρχονται στο δημόσιο διάλογο όποτε θέλουμε να μιλήσουμε για «Κάτι». Το ίδιο συμβαίνει με τον δημόσιο χώρο, τις παραλίες και τη χρήση της δημόσιας περιουσίας, επαναφέροντας συχνά-πυκνά την «αναμασόμενη» ιδέα κάποιας παλαιότερης περιόδου εξέτασης. Για δε το άγαλμα του «ΚΟΛΟΣΣΟΥ», έχει γίνει πλέον τροφή των εφημερίδων όταν η απουσία άλλων σχετικών ζητημάτων φαίνεται να είναι μεγάλη.

Για δε τη «φημισμένη στροφή της πόλης στη θάλασσα» που την ακούω «έτη φωτός» τώρα, χωρίς να διακρίνω κάτι το αποτελεσματικό παρά μόνο πιτσόμπαρα, Τείχη από ομπρέλες και ξαπλώστρες. Ο δε ξύλινος διάδρομος-ντεκ που ολοκληρώθηκε από τα σφαγεία μέχρι και τα γραφεία της «παλιάς ΔΕΗ» είναι μια φωτεινή εξαίρεση που σηματοδοτεί αυτή την περπατησιά προς την αισθητική του χώρου πέριξ του κάστρου, κατασκευή που ξεκίνησε με σοβαρές τότε ενστάσεις.

Το δε θαυμάσιο και μοναδικό «δειλινό από την επίπεδη δυτική πλευρά του νησιού» είναι υποτιμημένο και αισθητικά αδιαβάθμητο, χωρίς την αξία που παρέχει αυτό το εκπληκτικό πορφυρό χρώμα του ήλιου που πάει να «φιλήσει» κάθε θερινό απόγευμα την επιφάνεια της θάλασσας της Ρόδου. Στην κοντινή Σαντορίνη μια φωτογραφία του δειλινού της κοστίζει ίσως και χιλιάδες ευρώ, στη Ρόδο, στο νησί του Ήλιου και του «belvedere», το δειλινό της πνίγεται μέσα στα πιάτα από πίτσα, μακαρονάδες, τυποποιημένο μουσακά και επικίνδυνους ντελιβαράδες που τρυπούν την πεζοδιάβαση.

Παρ’ όλα αυτά, η πόλη μας είναι ένα διαμάντι της Μεσογείου, διεκδίκησε την Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα πριν από χρόνια, σήμερα διαβάζω την Πρωτεύουσα της Μεσογείου και οφείλουμε όλοι μας να μιλάμε για τη Γη των Ολυμπιονικών, τον τόπο που μυρίζει ιβίσκους και βουκαμβίλιες, τη γωνία της Μεσογείου που ανθεί τουριστικά από την προίκα της φύσης αλλά και από το πνεύμα φιλοξενίας των κατοίκων της.

Εδώ στη Δωδ/σο η φιλοξενία είναι αξία, είναι δομή σκέψης που μπορεί να υπερκεράσει προβλήματα και ανθρώπινες αστοχίες.

Η «ΠΟΛΗ του ΦΩΤΟΣ», η Ρόδος είναι από μόνη της ένα γεωγραφικό διεθνές τοπόσημο που όποιος τη διοικεί οφείλει να στέκεται με σεβασμό και ταπεινότητα, ανοίγοντας διάπλατα το «δικαίωμα της πόλης».

Όπως αναφέρει ο κοινωνιολόγος Henry Lefebvre «το δικαίωμα στην πόλη είναι μια ανάδειξη της πόλης ως έργο τέχνης, έργο που παράγεται συλλογικά από τους κατοίκους της. Η πόλη-έργο συνιστά δυναμική συνθήκη ανάπτυξης του δικαιώματος στην πόλη. Ουτοπία και πραγματικότητα μαζί, αποτελεί μια διαδικασία εκδίπλωσης της ανθρώπινης χειραφέτησης, και όχι ένα σκοπό-τέλος της αστικής συνθήκης» [βλ. σχετ. στο βιβλίο Δικαίωμα στην Πόλη-χώρος και πολιτική, (2007). Αθήνα: Κουκίδα, σ. 11].

Αυτή είναι η σημερινή κοινωνικοπολιτική διαφορά στη Ρόδο και όχι μόνο αυτό το νησί του Αιγαίου, είναι δηλαδή η εμπλοκή της Διαχείρισης ως μοντέλο απόδοσης, ενώ συνάμα απουσιάζει η δημιουργία της «επανάστασης του ωραίου». Η Πόλη των χιλιάδων χρόνων, των πολλών γλωσσών, των εκατοντάδων ηθών και εθίμων μπαίνει «στο κουτί της λογιστικής συγκρισιμότητας» ατομικών επίλογων, αφήνοντας το κοινό όφελος προς την ιστορία και το μέλλον στη γωνία της ανησυχητικής ανάπαυσης.

► Ο πλούτος του νησιού από ανθρώπινο κεφάλαιο, ο πλούτος της ιστορίας του, ο πλούτος της φύσης του, η ναυτοσύνη, η σπουδαία γεωπολιτική του θέση, η ευρωπαϊκή του κουλτούρα, η χρονιαία ευημερία του τόπου, δεν αφήνουν περιθώρια εγωκεντρικών τάσεων, αλλά επιτάσσουν τον δρόμο της συλλογικότητας, της σύμπραξης και του κοινού πάθους.

Χωρίς κοινό πάθος και αθροιστικό πόθο, η Πόλη μας θα (ανα)κυκλώνει τον εαυτό της κυνηγώντας την ουρά της, που πιθανά σε λίγο να έχει φαγωθεί και αυτή!

Πηγή φωτό: ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ