Νικήτας Γρύλλης: «Η Σύμη καλείται να διαχειριστεί… την επιτυχία της»

Βαρβάρα Μπογδάνου

Μια συνέντευξη με τον αντιδήμαρχο Σύμης για τη νησιωτικότητα, την αυτοδιοίκηση, τις μεγάλες προκλήσεις και το όραμα για ένα νησί σύγχρονο, βιώσιμο και ανθρώπινο

Η Σύμη τα τελευταία χρόνια βρίσκεται στο επίκεντρο ενός ιδιαίτερα απαιτητικού μετασχηματισμού. Ένας τόπος με μοναδική ιστορική, πολιτιστική και αρχιτεκτονική φυσιογνωμία καλείται να ανταποκριθεί σε αυξανόμενες τουριστικές ροές, σε νέες κοινωνικές ανάγκες και σε σύνθετες προκλήσεις που χαρακτηρίζουν συνολικά τη νησιωτική Ελλάδα.

Σε αυτό το περιβάλλον, η Τοπική Αυτοδιοίκηση καλείται να λειτουργήσει όχι μόνο ως διαχειριστικός μηχανισμός της καθημερινότητας, αλλά ως θεσμός στρατηγικού σχεδιασμού, διεκδίκησης και προστασίας της τοπικής κοινωνίας.

Σήμερα, η Σύμη βρίσκεται μπροστά σε μια μεγάλη πρόκληση: να συνεχίσει να αναπτύσσεται χωρίς να χάσει αυτό που την κάνει μοναδική. Η αυξανόμενη τουριστική κίνηση, οι ανάγκες των υποδομών, το δημογραφικό, η υγεία, η προστασία του περιβάλλοντος και η καθημερινότητα των μόνιμων κατοίκων δεν είναι απλώς αριθμοί και διοικητικά ζητήματα. Πίσω από όλα αυτά υπάρχουν άνθρωποι. Υπάρχουν οικογένειες, νέοι που θέλουν να μείνουν στον τόπο τους, επαγγελματίες που αγωνίζονται και μια ολόκληρη κοινωνία που ζητά να μπορεί να κοιτάζει το μέλλον με μεγαλύτερη ασφάλεια και αισιοδοξία.

Σε αυτή τη διαδρομή, η Αυτοδιοίκηση αποκτά έναν ιδιαίτερο ρόλο. Δεν είναι μόνο έργα, χρηματοδοτήσεις και υποδομές. Είναι η καθημερινή προσπάθεια να μετατραπούν οι ανάγκες σε λύσεις και η αγάπη για έναν τόπο σε πράξη. Είναι η διεκδίκηση μιας καλύτερης προοπτικής, αλλά και η ευθύνη να προστατευθεί η ψυχή του νησιού.

Ο αντιδήμαρχος Σύμης, Νικήτας Γρύλλης, μιλά για όλα αυτά στη «Ροδιακή» με μια φράση που μοιάζει να συμπυκνώνει ολόκληρη τη φιλοσοφία του: «Η Σύμη δεν είναι απλώς ένας τόπος στον χάρτη. Είναι μια ευθύνη. Είναι μια παρακαταθήκη.»

Μια παρακαταθήκη που δεν αφορά μόνο το σήμερα, αλλά κυρίως το αύριο. Γιατί το πραγματικό στοίχημα δεν είναι απλώς να γίνει η Σύμη πιο σύγχρονη. Είναι να παραμείνει … Σύμη. Να προχωρήσει μπροστά, χωρίς να ξεχάσει από πού έρχεται. Να δημιουργήσει ευκαιρίες για τους ανθρώπους της, χωρίς να θυσιάσει την αυθεντικότητά της. Να υποδεχθεί την ανάπτυξη, χωρίς να χάσει την ψυχή της.

Κύριε Γρύλλη, ποιες είναι σήμερα οι βασικές σας αρμοδιότητες ως αντιδήμαρχος Σύμης;

Η θέση του αντιδημάρχου σε έναν μικρό αλλά ιδιαίτερα απαιτητικό νησιωτικό δήμο, όπως η Σύμη, δεν μπορεί να αποτυπωθεί μέσα από έναν απλό κατάλογο αρμοδιοτήτων. Η πραγματικότητα της νησιωτικής Αυτοδιοίκησης είναι πολύ πιο σύνθετη.

Στην καθημερινή λειτουργία του Δήμου καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε ζητήματα που αφορούν τη λειτουργικότητα του νησιού, τη διαχείριση του δημόσιου χώρου, τις λιμενικές υποδομές, την τουριστική πίεση, την εξυπηρέτηση των πολιτών, αλλά και τη συνεχή συνεργασία με την κεντρική διοίκηση και τους αρμόδιους φορείς.

Ο ρόλος μας δεν είναι απλώς διοικητικός. Είναι βαθιά κοινωνικός και θεσμικός. Βρισκόμαστε καθημερινά ανάμεσα στις ανάγκες των κατοίκων, στις απαιτήσεις της εποχής και στις δυνατότητες ενός μικρού νησιωτικού δήμου.

Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι ότι η Σύμη, παρά το μικρό της μέγεθος, αντιμετωπίζει προβλήματα που πολλές φορές ξεπερνούν τις δυνατότητες των διαθέσιμων εργαλείων. Η μεγάλη τουριστική ανάπτυξη, η αυξημένη επισκεψιμότητα και η ανάγκη προστασίας της ταυτότητας του τόπου δημιουργούν ένα νέο περιβάλλον, στο οποίο η Αυτοδιοίκηση πρέπει να είναι παρούσα με σχέδιο, διεκδίκηση και αποτελεσματικότητα.

Παράλληλα, ένας σημαντικός πυλώνας της δουλειάς μου ήταν και παραμένει η εξασφάλιση χρηματοδοτικών εργαλείων και η προώθηση έργων που μπορούν να δημιουργήσουν πραγματική προστιθέμενη αξία για το νησί.

Μέσα από επίμονη προσπάθεια, τεκμηριωμένες προτάσεις και συνεχή θεσμική παρουσία, προχωρήσαμε σε σημαντικές παρεμβάσεις που αφορούν τις λιμενικές εγκαταστάσεις, τον ψηφιακό μετασχηματισμό, τη βιώσιμη κινητικότητα, την ενεργειακή αναβάθμιση και τη βελτίωση της καθημερινότητας των κατοίκων.

Έργα όπως οι παρεμβάσεις στις λιμενικές υποδομές, η ένταξη δράσεων ηλεκτροκίνησης, ο σχεδιασμός Smart City, η αξιοποίηση χρηματοδοτικών προγραμμάτων και εργαλείων όπως το Πράσινο Ταμείο, δεν αποτελούν απλώς τεχνικές παρεμβάσεις. Αποτελούν μέρος μιας συνολικής στρατηγικής ώστε η Σύμη να περάσει από τη διαχείριση των προβλημάτων στη δημιουργία ενός σύγχρονου μοντέλου νησιωτικής ανάπτυξης.

Ποιο θεωρείτε σήμερα το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Σύμη;

Το μεγαλύτερο ζήτημα είναι ότι η Σύμη καλείται να διαχειριστεί την επιτυχία της. Και αυτό μπορεί να ακούγεται ως παράδοξο, αλλά αποτελεί μια πραγματικότητα που βιώνουν πολλοί επιτυχημένοι νησιωτικοί προορισμοί.

Η Σύμη έχει καταφέρει να αναδειχθεί διεθνώς ως ένας τόπος μοναδικού κάλλους, πολιτισμού και αυθεντικότητας. Η αύξηση της επισκεψιμότητας αποτελεί αναμφισβήτητα μια μεγάλη επιτυχία. Όμως κάθε επιτυχία δημιουργεί και νέες υποχρεώσεις.

Σήμερα το νησί δέχεται έναν πολύ μεγάλο αριθμό επισκεπτών, ιδιαίτερα κατά τους μήνες αιχμής, χωρίς να έχουν αναπτυχθεί στον ίδιο βαθμό τα αντίστοιχα θεσμικά και χρηματοδοτικά εργαλεία. Αυτό δημιουργεί πιέσεις: στις λιμενικές εγκαταστάσεις, στην καθαριότητα, στη διαχείριση των απορριμμάτων, στην ύδρευση, στους δημόσιους χώρους, στις δημοτικές υπηρεσίες, αλλά κυρίως στην καθημερινότητα των μόνιμων κατοίκων. Και εδώ πρέπει να υπάρξει μια ειλικρινής συζήτηση.

Δεν μπορεί η επιτυχία ενός προορισμού να μετατρέπεται σε επιβάρυνση για τους ανθρώπους που κρατούν ζωντανό αυτόν τον τόπο όλο τον χρόνο. Ο Συμιακός λαός δεν είναι απλώς παρατηρητής της ανάπτυξης. Είναι ο πυρήνας της. Είναι οι άνθρωποι που διατηρούν την παράδοση, την κοινωνική συνοχή, την αυθεντικότητα και την ψυχή του νησιού. Γι’ αυτό και κάθε πολιτική επιλογή πρέπει να έχει ως τελικό αποδέκτη τον πολίτη.

Έχετε αναφερθεί πολλές φορές στην ανάγκη η Σύμη να αποκτήσει περισσότερα εργαλεία. Πού εντοπίζετε το βασικό θεσμικό πρόβλημα;

Το βασικό πρόβλημα είναι ότι η νησιωτικότητα δεν έχει ακόμη ενσωματωθεί πλήρως στον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζεται η δημόσια πολιτική. Οι μικροί νησιωτικοί δήμοι δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με τα ίδια ακριβώς κριτήρια που εφαρμόζονται σε έναν μεγάλο ηπειρωτικό δήμο.

Η γεωγραφική ιδιαιτερότητα, το αυξημένο λειτουργικό κόστος, η εποχικότητα, η εξάρτηση από τις μεταφορές και οι περιορισμένες ανθρώπινες δυνατότητες δημιουργούν ένα διαφορετικό διοικητικό περιβάλλον. Στη Σύμη δεν ζητάμε προνόμια. Ζητάμε ισονομία με βάση την πραγματικότητα.

Ζητάμε ένα κράτος που θα αναγνωρίζει ότι ένας μικρός νησιωτικός δήμος μπορεί να έχει τεράστια ευθύνη, τεράστια επισκεψιμότητα και τεράστιες ανάγκες, ακόμη κι αν έχει μικρό πληθυσμιακό μέγεθος.

Αυτό είναι και το μήνυμα που προσπάθησα να μεταφέρω μέσα από τις δημόσιες παρεμβάσεις, τα άρθρα και τις συνεντεύξεις μου: ότι η φωνή των μικρών νησιών πρέπει να ακούγεται όχι όταν προκύπτει μια κρίση, αλλά στον σχεδιασμό των πολιτικών αποφάσεων.

Κύριε Γρύλλη, αναφερθήκατε στη διεκδίκηση πόρων και στη δημιουργία υποδομών. Ποιο είναι το αναπτυξιακό αποτύπωμα που έχει δημιουργηθεί τα τελευταία χρόνια στη Σύμη;

Πιστεύω βαθιά ότι η Αυτοδιοίκηση κρίνεται όχι από τις προθέσεις της, αλλά από το αποτύπωμα που αφήνει στον τόπο και στους ανθρώπους του. Από την πρώτη στιγμή θεωρήσαμε ότι η Σύμη δεν πρέπει να περιορίζεται στον ρόλο ενός όμορφου προορισμού που απλώς υποδέχεται επισκέπτες. Πρέπει να αποκτήσει τις υποδομές, τα εργαλεία και τις δυνατότητες ενός σύγχρονου ευρωπαϊκού νησιού.

Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, η προσπάθειά μας επικεντρώθηκε στην εξασφάλιση χρηματοδοτήσεων, στη δημιουργία ώριμων μελετών και στην ένταξη έργων σε χρηματοδοτικά προγράμματα που μπορούν να αλλάξουν πραγματικά την καθημερινότητα.

Δεν μιλάμε για αποσπασματικές παρεμβάσεις. Μιλάμε για έναν συνολικό σχεδιασμό που αφορά τη βιώσιμη ανάπτυξη της Σύμης. Στον τομέα των λιμενικών υποδομών, προωθήθηκαν σημαντικές παρεμβάσεις με στόχο την ασφάλεια, τη λειτουργικότητα και την αναβάθμιση της βασικής πύλης εισόδου του νησιού. Το λιμάνι δεν είναι απλώς ένας χώρος πρόσδεσης πλοίων. Είναι η πρώτη εικόνα του επισκέπτη, αλλά κυρίως είναι η καθημερινή υποδομή ζωής για τους κατοίκους.

Παράλληλα, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην αξιοποίηση σύγχρονων χρηματοδοτικών εργαλείων για την πράσινη μετάβαση και την ψηφιακή εποχή. Η ένταξη δράσεων ηλεκτροκίνησης, η δημιουργία υποδομών φόρτισης, η ενίσχυση του ψηφιακού αποτυπώματος του Δήμου και η συμμετοχή σε προγράμματα Smart City δεν αποτελούν απλώς τεχνολογικές επιλογές. Αποτελούν πολιτική επιλογή. Γιατί ένα νησί που θέλει να έχει μέλλον οφείλει να επενδύει στην καινοτομία, στη βιωσιμότητα και στην ποιότητα ζωής.

Πιο συγκεκριμένα, ποια είναι η φιλοσοφία πίσω από τα έργα Smart City και τον ψηφιακό μετασχηματισμό;

Η ψηφιακή μετάβαση δεν είναι μια μόδα της εποχής. Είναι ένα αναγκαίο εργαλείο για να μπορεί ένας μικρός δήμος να λειτουργεί πιο αποτελεσματικά, με περισσότερη διαφάνεια και πιο κοντά στον πολίτη. Η λογική του Smart City για τη Σύμη δεν είναι να δημιουργήσουμε έναν απρόσωπο τεχνολογικό μηχανισμό. Το αντίθετο. Στόχος είναι η τεχνολογία να υπηρετεί τον άνθρωπο. Να μπορεί ο πολίτης να εξυπηρετείται καλύτερα.

Να μπορούν οι υπηρεσίες του Δήμου να λειτουργούν πιο αποτελεσματικά. Να υπάρχει καλύτερη διαχείριση των υποδομών. Να λαμβάνονται αποφάσεις με βάση δεδομένα και όχι υποθέσεις. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός, σε συνδυασμό με τις δράσεις πολιτικής προστασίας, περιβαλλοντικής διαχείρισης και σύγχρονων υπηρεσιών, αποτελεί μια επένδυση στο μέλλον. Η Σύμη δεν μπορεί να παραμένει θεατής των εξελίξεων. Μπορεί να είναι μικρή σε πληθυσμό, αλλά οφείλει να είναι μεγάλη σε στόχους και φιλοδοξίες.

Η ηλεκτροκίνηση αποτελεί μια από τις σημαντικές παρεμβάσεις που προωθήθηκαν. Πώς εντάσσεται αυτή η δράση στη συνολική στρατηγική;

Η ηλεκτροκίνηση δεν είναι απλώς η αντικατάσταση κάποιων οχημάτων με νέα μέσα μετακίνησης. Είναι μέρος μιας ευρύτερης αντίληψης για μια πιο πράσινη, πιο λειτουργική και πιο ανθρώπινη Σύμη. Τα νησιά είναι οι πρώτοι αποδέκτες των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής. Άρα έχουμε ευθύνη να σχεδιάζουμε πολιτικές που μειώνουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα και προστατεύουν τον τόπο μας.

Μέσα από τα σχετικά προγράμματα και τη συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς, διεκδικήσαμε και προωθήσαμε δράσεις που αφορούν την ηλεκτροκίνηση, τις υποδομές φόρτισης και τη σταδιακή μετάβαση σε ένα πιο βιώσιμο μοντέλο μετακίνησης. Η ανάπτυξη δεν μπορεί πλέον να μετριέται μόνο με αριθμούς επισκεπτών. Πρέπει να μετριέται και με το πόσο προστατεύουμε τον τόπο που παραδίδουμε στις επόμενες γενιές.

Αναφερθήκατε και στο Πράσινο Ταμείο. Ποιος είναι ο ρόλος τέτοιων χρηματοδοτικών εργαλείων για έναν μικρό δήμο;

Για έναν μικρό νησιωτικό δήμο, κάθε χρηματοδοτικό εργαλείο έχει τεράστια σημασία. Η πραγματικότητα είναι ότι οι ανάγκες είναι πολλαπλάσιες από τους διαθέσιμους ίδιους πόρους.

Το Πράσινο Ταμείο και αντίστοιχα προγράμματα αποτελούν σημαντικές δυνατότητες για παρεμβάσεις που βελτιώνουν το περιβάλλον, τον δημόσιο χώρο, την καθημερινότητα των πολιτών και τη συνολική εικόνα του νησιού. Όμως η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι μόνο να υπάρχει ένα πρόγραμμα. Η πραγματική πρόκληση είναι να υπάρχει ετοιμότητα, τεχνική επάρκεια και πολιτική βούληση ώστε ένας Δήμος να μπορεί να αξιοποιήσει αυτές τις ευκαιρίες.

Η δική μας προσπάθεια ήταν ακριβώς αυτή: Να μη μένουμε στη διαπίστωση των προβλημάτων, αλλά να δημιουργούμε τις προϋποθέσεις για λύσεις.

Έχετε κάνει πολλές δημόσιες παρεμβάσεις, άρθρα και συνεντεύξεις για τα ζητήματα της Σύμης. Ποιος είναι ο στόχος αυτής της συνεχούς παρουσίας;

Η δημόσια παρουσία ενός αιρετού δεν πρέπει να αποτελεί εργαλείο προσωπικής προβολής. Πρέπει να είναι εργαλείο διεκδίκησης. Κάθε άρθρο, κάθε συνέντευξη και κάθε δημόσια παρέμβασή μου είχε έναν συγκεκριμένο σκοπό: να μεταφέρει τη φωνή της Σύμης εκεί όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις.

Ένα μικρό νησί πολλές φορές κινδυνεύει να χαθεί μέσα στη μεγάλη εικόνα. Όμως πίσω από κάθε στατιστικό στοιχείο υπάρχουν άνθρωποι. Υπάρχουν οικογένειες. Υπάρχουν νέοι που θέλουν να μείνουν στον τόπο τους. Υπάρχουν ηλικιωμένοι που χρειάζονται στήριξη. Υπάρχουν επαγγελματίες που αγωνίζονται καθημερινά.

Ο Συμιακός λαός έχει αποδείξει διαχρονικά ότι διαθέτει αξιοπρέπεια, εργατικότητα και ισχυρό δεσμό με τον τόπο του. Η δική μου υποχρέωση είναι να τιμώ αυτή την εμπιστοσύνη με δουλειά, επιμονή και συνεχή προσπάθεια. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη ευθύνη από το να υπηρετείς έναν τόπο που αγαπάς.

Κύριε Γρύλλη, η Σύμη τα τελευταία χρόνια έχει γνωρίσει μια ιδιαίτερα δυναμική τουριστική ανάπτυξη. Πώς μπορεί ένα μικρό νησί να διαχειριστεί αυτή την επιτυχία χωρίς να αλλοιώσει τον χαρακτήρα του;

Η μεγαλύτερη πρόκληση για τη Σύμη σήμερα είναι ακριβώς αυτή: να μπορέσει να διατηρήσει την επιτυχία της χωρίς να χάσει την ψυχή της.

Ο τουρισμός αποτελεί βασικό πυλώνα της οικονομικής ζωής του νησιού. Δημιουργεί εισόδημα, στηρίζει οικογένειες, ενισχύει την τοπική επιχειρηματικότητα και συμβάλλει στη διεθνή αναγνωρισιμότητα της Σύμης. Όμως η ανάπτυξη, για να είναι πραγματικά επιτυχημένη, πρέπει να είναι ισορροπημένη. Δεν μπορούμε να μιλάμε μόνο για αριθμούς αφίξεων. Πρέπει να μιλάμε για ποιότητα, για αντοχή των υποδομών, για ποιότητα ζωής των κατοίκων.

Η Σύμη δεν πρέπει να μετατραπεί σε έναν τόπο που απλώς υποδέχεται επισκέπτες. Πρέπει να παραμείνει ένας τόπος που ζει. Με κατοίκους, με κοινωνική συνοχή, με νέους ανθρώπους που δημιουργούν, με παράδοση που συνεχίζεται. Η θέση μας είναι ξεκάθαρη: Η Σύμη δεν λέει «όχι» στον τουρισμό. Λέει «ναι» σε έναν τουρισμό οργανωμένο, βιώσιμο και δίκαιο. Έναν τουρισμό που σέβεται το περιβάλλον, την αρχιτεκτονική κληρονομιά, τον δημόσιο χώρο και κυρίως τον άνθρωπο που κατοικεί εδώ δώδεκα μήνες τον χρόνο.

Έχετε μιλήσει αρκετές φορές για την ανάγκη μιας πιο δίκαιης κατανομής του κόστους του τουρισμού. Τι ακριβώς σημαίνει αυτό;

Σημαίνει ότι πρέπει να υπάρξει μια νέα αντίληψη για τη νησιωτική ανάπτυξη. Σήμερα πολλές φορές συμβαίνει το εξής παράδοξο: Ένας μικρός Δήμος καλείται να διαχειριστεί τις συνέπειες μιας μεγάλης τουριστικής δραστηριότητας, χωρίς να διαθέτει τα αντίστοιχα μέσα. Η καθαριότητα, η συντήρηση των υποδομών, η λειτουργία των δημόσιων χώρων, η προστασία του περιβάλλοντος, η ενίσχυση των υπηρεσιών, όλα αυτά έχουν κόστος.

Και αυτό το κόστος δεν μπορεί να το επωμίζεται αποκλειστικά ο Δήμος και οι μόνιμοι κάτοικοι. Η Πολιτεία οφείλει να δημιουργήσει ένα θεσμικό πλαίσιο που θα αναγνωρίζει την πραγματική επιβάρυνση των τουριστικών προορισμών. Δεν ζητούμε να περιοριστεί η ανάπτυξη. Ζητούμε η ανάπτυξη να επιστρέφει αξία στον τόπο που τη φιλοξενεί. Αυτό είναι ζήτημα δικαιοσύνης.

Το λιμάνι της Σύμης αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα. Ποια είναι η θέση σας για την ανάγκη αναβάθμισης των λιμενικών υποδομών;

Το λιμάνι της Σύμης δεν είναι απλώς μια υποδομή. Είναι η καρδιά του νησιού. Είναι η πρώτη και η τελευταία εικόνα που συναντά ο επισκέπτης, αλλά πάνω από όλα είναι ο καθημερινός μηχανισμός σύνδεσης της τοπικής κοινωνίας με τον έξω κόσμο. Γι’ αυτό και η διαχείρισή του απαιτεί σοβαρότητα, επιστημονικό σχεδιασμό και μακροπρόθεσμη στρατηγική.

Οι λιμενικές εγκαταστάσεις πρέπει να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες ενός νησιού που έχει αυξημένες ροές επιβατών, εμπορευμάτων και τουριστικής δραστηριότητας. Μέσα από τις προσπάθειες που έγιναν, επιδιώξαμε την εξασφάλιση πόρων και την προώθηση παρεμβάσεων που ενισχύουν τη λειτουργικότητα, την ασφάλεια και την αναπτυξιακή προοπτική του λιμένα.

Όμως το λιμάνι δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποσπασματικά. Χρειάζεται ένας συνολικός σχεδιασμός που θα λαμβάνει υπόψη: την ασφάλεια, την ομαλή κυκλοφορία, την εξυπηρέτηση κατοίκων και επισκεπτών, την προστασία του περιβάλλοντος, τη μελλοντική ανάπτυξη του νησιού. Οι αποφάσεις που αφορούν το λιμάνι πρέπει να υπηρετούν τη Σύμη του αύριο και όχι μόνο τις ανάγκες της στιγμής.

Ένα μεγάλο ζήτημα για πολλά νησιά είναι το δημογραφικό. Πόσο έντονα το αντιμετωπίζει η Σύμη;

Το δημογραφικό είναι ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζει η χώρα και ειδικά η νησιωτική Ελλάδα. Η Σύμη, όπως πολλά μικρά νησιά, βιώνει αυτή την πραγματικότητα. Οι νέοι άνθρωποι αναζητούν ευκαιρίες εκτός νησιού. Η στέγαση γίνεται δυσκολότερη. Οι επαγγελματικές επιλογές παραμένουν περιορισμένες. Οι οικογένειες χρειάζονται υποστήριξη. Και πρέπει να το πούμε καθαρά: Ένα νησί δεν μπορεί να έχει μέλλον μόνο με επισκέπτες.

Χρειάζεται κατοίκους. Χρειάζεται νέους ανθρώπους που θα δημιουργήσουν, θα εργαστούν, θα κάνουν οικογένεια και θα συνεχίσουν την ιστορία του τόπου. Για να συμβεί αυτό, απαιτούνται πολιτικές για: τη στέγαση, την εργασία, την υγεία, την παιδεία, τις υποδομές. Το δημογραφικό δεν είναι ένας αριθμός σε μια στατιστική έκθεση. Είναι το ερώτημα αν ένας τόπος θα συνεχίσει να υπάρχει ζωντανός.

Ποια είναι η κατάσταση στον τομέα της υγείας στη Σύμη;

Η υγεία στα νησιά δεν μπορεί να αποτελεί θέμα τύχης. Δεν μπορεί η ασφάλεια ενός ανθρώπου να εξαρτάται από τον καιρό, από ένα διαθέσιμο δρομολόγιο ή από τις συνθήκες μιας έκτακτης ανάγκης. Η νησιωτικότητα δημιουργεί αντικειμενικές δυσκολίες, όμως αυτές ακριβώς οι δυσκολίες απαιτούν ισχυρότερη κρατική παρουσία.

Χρειάζονται: σταθερή στελέχωση, ενίσχυση των δομών υγείας, καλύτερος σχεδιασμός διακομιδών, πρόληψη και κοινωνική φροντίδα. Οι κάτοικοι των νησιών δεν είναι πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Η πρόσβαση στην υγεία είναι θεμελιώδες δικαίωμα και η Πολιτεία οφείλει να το διασφαλίζει με τρόπο ουσιαστικό.

Πώς προστατεύεται η μοναδική ταυτότητα της Σύμης μέσα σε μια εποχή έντονης ανάπτυξης;

Με σεβασμό. Η Σύμη δεν είναι απλώς ένας τόπος όμορφης εικόνας. Είναι ένας τόπος μνήμης. Είναι η ναυτική της παράδοση, τα καρνάγια, η αρχιτεκτονική της, οι άνθρωποί της, οι εκκλησίες της, τα έθιμά της, η ιστορία της. Ο πολιτισμός δεν είναι ένα διακοσμητικό στοιχείο για την τουριστική προβολή.

Είναι ο πυρήνας της ταυτότητάς μας. Κάθε ανάπτυξη που αγνοεί την ιστορία και τη φυσιογνωμία ενός τόπου κινδυνεύει να τον αλλοιώσει. Η δική μας ευθύνη είναι να προχωρήσουμε μπροστά χωρίς να ξεχάσουμε ποιοι είμαστε. Γιατί η Σύμη έχει αξία ακριβώς επειδή παραμένει Σύμη.

Κύριε Γρύλλη, μετά από αυτή τη διαδρομή στην Αυτοδιοίκηση, τι είναι αυτό που θεωρείτε ως το σημαντικότερο αποτύπωμα της μέχρι σήμερα προσπάθειάς σας;

Η Αυτοδιοίκηση δεν είναι χώρος προσωπικής προβολής. Είναι χώρος ευθύνης, καθημερινής παρουσίας και διαρκούς λογοδοσίας. Όταν ένας άνθρωπος αποφασίζει να υπηρετήσει έναν τόπο, πρέπει να γνωρίζει ότι κάθε επιλογή του, κάθε απόφαση, κάθε δημόσια τοποθέτηση αξιολογείται τελικά από έναν και μόνο παράγοντα: από το αν βελτίωσε τη ζωή των ανθρώπων που τον εμπιστεύθηκαν.

Αν κάτι θεωρώ σημαντικό από τη μέχρι σήμερα πορεία μου, δεν είναι μόνο τα επιμέρους έργα ή οι χρηματοδοτήσεις που καταφέραμε να διεκδικήσουμε. Είναι κυρίως η προσπάθεια να αλλάξει η αντίληψη για το τι μπορεί να διεκδικήσει ένας μικρός νησιωτικός Δήμος.

Η Σύμη δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένας μικρός τόπος με περιορισμένες δυνατότητες. Πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένας τόπος με ιδιαίτερη αξία, με ισχυρή ιστορία, με τεράστιες δυνατότητες και με ανθρώπους που αξίζουν τις καλύτερες δυνατές συνθήκες.

Η προσπάθεια για τις λιμενικές υποδομές, η αξιοποίηση χρηματοδοτικών εργαλείων, οι δράσεις ηλεκτροκίνησης, ο ψηφιακός μετασχηματισμός, οι πρωτοβουλίες Smart City, οι παρεμβάσεις μέσω πράσινων χρηματοδοτήσεων και τα έργα που αφορούν την καθημερινότητα δεν είναι απλώς ένας κατάλογος έργων.

Είναι κομμάτια μιας συνολικής στρατηγικής. Μιας στρατηγικής που λέει ότι η Σύμη μπορεί να συνδυάσει την παράδοση με την καινοτομία, την προστασία της ταυτότητάς της με τη σύγχρονη ανάπτυξη.

Πολλές φορές έχετε επισημάνει ότι η φωνή των νησιών πρέπει να ακούγεται πιο δυνατά. Πιστεύετε ότι η Πολιτεία έχει κατανοήσει πλήρως τις ανάγκες της νησιωτικής Ελλάδας;

Έχουν γίνει σημαντικά βήματα, όμως υπάρχει ακόμη μεγάλη απόσταση που πρέπει να καλυφθεί. Η νησιωτικότητα δεν μπορεί να αποτελεί απλώς μια αναφορά σε νομοθετικά κείμενα ή μια γενική διακήρυξη καλών προθέσεων.

Πρέπει να μεταφράζεται σε συγκεκριμένες πολιτικές. Σε διαφορετικό τρόπο χρηματοδότησης. Σε ευελιξία στη διοίκηση. Σε ενίσχυση ανθρώπινου δυναμικού. Σε πραγματική κατανόηση των ιδιαιτεροτήτων των μικρών νησιών. Ένα νησί όπως η Σύμη αντιμετωπίζει προβλήματα που δεν μπορούν να συγκριθούν με έναν μεγάλο αστικό δήμο.

Όταν ένας τόπος έχει περιορισμένες υπηρεσίες, αυξημένο κόστος μεταφοράς, έντονη εποχικότητα και ταυτόχρονα δέχεται τεράστιες τουριστικές πιέσεις, χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση. Η διεκδίκηση αυτή δεν γίνεται απέναντι στην Πολιτεία. Γίνεται μαζί με την Πολιτεία. Γιατί ο στόχος δεν είναι η σύγκρουση. Ο στόχος είναι η συνεργασία για καλύτερες λύσεις.

Έχετε αναπτύξει έντονη δημόσια παρουσία μέσα από άρθρα, συνεντεύξεις και παρεμβάσεις. Ποια είναι η φιλοσοφία πίσω από αυτή την επιλογή;

Πάντα πίστευα ότι ένας αιρετός έχει υποχρέωση να εξηγεί, να ενημερώνει και να διεκδικεί. Η σιωπή δεν είναι πάντα ουδετερότητα. Πολλές φορές η σιωπή σημαίνει ότι τα προβλήματα ενός τόπου δεν φτάνουν ποτέ εκεί όπου πρέπει. Οι δημόσιες παρεμβάσεις, τα άρθρα και οι συνεντεύξεις μου είχαν έναν συγκεκριμένο σκοπό:

Να αναδείξουν τη Σύμη. Να παρουσιάσουν τις ανάγκες της. Να μεταφέρουν την πραγματικότητα ενός μικρού νησιού που όμως έχει μεγάλη σημασία. Δεν με ενδιέφερε ποτέ η προσωπική προβολή. Με ενδιέφερε να υπάρχει ένας σταθερός λόγος υπέρ του τόπου.

Να μιλήσουμε για τις υποδομές, τη νησιωτικότητα, τον πολιτισμό, το δημογραφικό, την υγεία, την ανάγκη βιώσιμης ανάπτυξης. Γιατί τελικά η πολιτική αξία μιας παρέμβασης δεν βρίσκεται στο ποιος την κάνει. Βρίσκεται στο αν βοηθά τον τόπο.

Τι σας δίνει δύναμη να συνεχίζετε παρά τις δυσκολίες της Αυτοδιοίκησης;

Η δύναμή μου είναι οι άνθρωποι της Σύμης. Ο Συμιακός λαός. Οι άνθρωποι που συναντώ καθημερινά, οι συζητήσεις μαζί τους, οι ανησυχίες τους, οι προτάσεις τους, ακόμη και η αυστηρή κριτική τους. Γιατί η κριτική από έναν άνθρωπο που αγαπά τον τόπο του είναι χρήσιμη.

Σε κρατά σε εγρήγορση. Σου υπενθυμίζει ότι δεν υπηρετείς έναν τίτλο. Υπηρετείς ανθρώπους. Και αυτή είναι η μεγαλύτερη ευθύνη. Η εμπιστοσύνη των πολιτών δεν είναι προσωπική επιβράβευση. Είναι εντολή προσφοράς. Κάθε μέρα πρέπει να αποδεικνύεις ότι την αξίζεις.

Πώς φαντάζεστε τη Σύμη σε δέκα χρόνια από σήμερα;

Οραματίζομαι μια Σύμη σύγχρονη αλλά αυθεντική. Ένα νησί που θα διαθέτει υποδομές αντάξιες της φήμης του. Ένα νησί λειτουργικό, με καλύτερες υπηρεσίες, με ισχυρή κοινωνική συνοχή και με νέους ανθρώπους που θα μπορούν να παραμείνουν και να δημιουργήσουν.

Θέλω μια Σύμη που δεν θα εξαρτάται μόνο από την ένταση μιας τουριστικής περιόδου. Μια Σύμη που θα επενδύει στην ποιότητα, στον πολιτισμό, στην πράσινη ανάπτυξη, στην καινοτομία και στην ανθρώπινη αξία. Η πραγματική ανάπτυξη δεν είναι μόνο τα έργα που κατασκευάζονται. Είναι οι ευκαιρίες που δημιουργούνται για τους ανθρώπους.

Τι δεν πρέπει να αλλάξει ποτέ στη Σύμη;

Η ψυχή της. Αυτό είναι το πιο σημαντικό. Δεν πρέπει να χαθεί η ανθρώπινη κλίμακα. Δεν πρέπει να χαθεί η σχέση των ανθρώπων μεταξύ τους. Δεν πρέπει να χαθεί η σχέση με τη θάλασσα, την παράδοση και την ιστορία. Η Σύμη έχει ένα μοναδικό χαρακτηριστικό: Δεν είναι απλώς ένας όμορφος τόπος.

Είναι ένας τόπος με μνήμη. Και αυτή η μνήμη είναι που πρέπει να προστατεύσουμε. Γιατί αν χαθεί η ταυτότητα ενός τόπου, τότε ακόμη και η μεγαλύτερη ανάπτυξη χάνει το νόημά της.

Ποιο είναι το όραμά σας για τη Σύμη;

Θα το περιέγραφα με τρεις λέξεις: Ανάπτυξη με σεβασμό. Σεβασμό στον τόπο. Σεβασμό στην ιστορία. Σεβασμό στους ανθρώπους. Σεβασμό στις επόμενες γενιές.

Γιατί η μεγαλύτερη υποχρέωση όσων υπηρετούμε την Αυτοδιοίκηση δεν είναι απλώς να διαχειριστούμε το σήμερα. Είναι να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε η επόμενη γενιά να παραλάβει έναν τόπο πιο δυνατό, πιο οργανωμένο και πιο αισιόδοξο.

Η Σύμη δεν είναι απλώς ένας τόπος στον χάρτη. Είναι μια ευθύνη. Είναι μια παρακαταθήκη. Και αυτή την παρακαταθήκη έχουμε χρέος να τη διαφυλάξουμε.