Oμόφωνη θετική εισήγηση και εξαιρετικά υψηλή βαθμολογία για το Νότιο Αιγαίο

Rodiaki NewsRoom

Από τη διεθνή Κριτική Επιτροπή του IGCAT για τον τίτλο της Παγκόσμιας Περιφέρειας Γαστρονομίας 2028

Με ομόφωνη θετική εισήγηση και εξαιρετικά υψηλή βαθμολογία ολοκληρώθηκε η αξιολόγηση της υποψηφιότητας της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου για τον τίτλο «Παγκόσμια Περιφέρεια Γαστρονομίας 2028» (World Region of Gastronomy 2028) από τη διεθνή Κριτική Επιτροπή του IGCAT (International Institute of Gastronomy, Culture, Arts and Tourism).

Η ανακοίνωση έγινε την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου στη Ρόδο, με την ολοκλήρωση της επταήμερης επίσκεψης αξιολόγησης στην Τήνο, τη Σύρο και τη Ρόδο, κατά την οποία η Επιτροπή ήρθε σε επαφή με περισσότερα από 130 πρόσωπα και εκπροσώπους φορέων. Η επίσημη επικύρωση της θετικής εισήγησης αναμένεται στις 16 Δεκεμβρίου 2026, κατά την 39η συνεδρίαση του Συμβουλευτικού Φόρουμ του IGCAT, ενώ η τελετή απονομής του τίτλου ενδέχεται να πραγματοποιηθεί στις αρχές του 2027.

Η ιδιαίτερα θετική αξιολόγηση αποτελεί καθοριστικό βήμα για την πρώτη ελληνική Περιφέρεια που διεκδικεί τον παγκόσμιο τίτλο, αναγνωρίζοντας τη στρατηγική της να συνδέσει τη γαστρονομία με την τοπική παραγωγή, τον πολιτισμό, τον τουρισμό, την εκπαίδευση και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Τρία νησιά, τρεις όψεις μιας κοινής γαστρονομικής ταυτότητας

Η επιλογή της Τήνου, της Σύρου και της Ρόδου βασίστηκε σε έναν συγκεκριμένο στρατηγικό σχεδιασμό, με στόχο να παρουσιαστούν τρεις συμπληρωματικές διαστάσεις της γαστρονομικής ταυτότητας του Νοτίου Αιγαίου.

Στην Τήνο, το τοπίο, η γη και η παραγωγή αποτέλεσαν τον κεντρικό άξονα. Οι ξερολιθιές, οι παραδοσιακές καλλιέργειες, οι τοπικές ποικιλίες, η αλιεία και η γαστρονομική παράδοση ανέδειξαν τη διαχρονική σχέση του ανθρώπου με το φυσικό περιβάλλον και τη γνώση που μεταφέρεται από γενιά σε γενιά.

Στη Σύρο, η σύγχρονη παραγωγή, η επιχειρηματικότητα και η δημιουργικότητα βρέθηκαν στο επίκεντρο. Από τη βιομηχανική κληρονομιά έως τη μεταποίηση, την καινοτομία και τη νέα γενιά παραγωγών, παρουσιάστηκε η δυνατότητα της γαστρονομίας να δημιουργεί προστιθέμενη αξία και νέες αναπτυξιακές ευκαιρίες.

Στη Ρόδο, η διακυβέρνηση, ο στρατηγικός σχεδιασμός και οι συνέργειες ανέδειξαν τον τρόπο με τον οποίο η γαστρονομία μπορεί να αποτελέσει εργαλείο βιώσιμης ανάπτυξης, μέσα από τη συνεργασία της αυτοδιοίκησης με την παραγωγή, την επιχειρηματικότητα, την επιστημονική κοινότητα και τον τουρισμό.

Μέσα από τις τρεις αυτές διαδρομές παρουσιάστηκε ένα ενιαίο όραμα για ένα αρχιπέλαγος 50 κατοικημένων νησιών, με διαφορετικές παραδόσεις και ταυτότητες αλλά κοινή αναπτυξιακή προοπτική.

Η δύναμη των συνεργασιών και η ανταπόκριση των φορέων

Ένα από τα στοιχεία που αναγνώρισε ιδιαίτερα η Κριτική Επιτροπή ήταν το υψηλό επίπεδο συνεργασίας της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου με τους θεσμικούς, παραγωγικούς, επιχειρηματικούς και κοινωνικούς φορείς, όπως αποτυπώθηκε στην ενεργό συμμετοχή τους καθ' όλη τη διάρκεια της αξιολόγησης.

Στο Επιμελητήριο Δωδεκανήσου, για παράδειγμα, πραγματοποιήθηκαν παρουσιάσεις πρωτοβουλιών και συζητήσεις με θέμα «Περιφερειακές Συνεργασίες στην Πράξη», από ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων.

Συγκεκριμένα, συμμετείχαν με παρουσιάσεις η Μαριτάνα Αλακιώτου, μέλος της Διοικητικής Επιτροπής του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου, ο Κώστας Ζήφος, Διευθυντής της Αναπτυξιακής Δωδεκανήσου (ΑΝ.ΔΩ.), η Καρολίνα Βάες, εργοθεραπεύτρια και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΚοιΣΠΕ Δωδεκανήσου, η οποία παρουσίασε την καλή πρακτική κοινωνικής επιχειρηματικότητας στη Λέρο "Caserma των βοτανων".

Τον ξενοδοχειακό κλάδο εκπροσώπησαν η Δώρα Αναστασιάδη, Γενική Διευθύντρια της Ένωσης Ξενοδόχων Ρόδου, ο Γιώργος Ματσίγκος, Πρόεδρος του Συνδέσμου Διευθυντών Ξενοδοχείων Ρόδου και ειδικός σύμβουλος των Lindos Hotels, και η Γκέρτα Μουσκάι, στέλεχος Βιωσιμότητας και Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης του Ομίλου Mitsis καθώς και η Μαρία Τριανταφυλλοπούλου, Πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Κω, η οποία συμμετείχε και με την ιδιότητά της ως Πρόεδρος της Ένωσης Οινοπαραγωγών και Αμπελουργών Νήσων Αιγαίου.

Από τον τομέα της τοπικής παραγωγής συμμετείχαν ο Απόστολος Διμελλής, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου και εκπρόσωπος του Λαδόμυλου, και η Βίκυ Ζαγορά, Hospitality Sales Manager της Μελισσοκομικής Δωδεκανήσου και του Μουσείου Μέλισσας. Την εκπαίδευση εκπροσώπησαν ο Κωνσταντίνος Στεφανακίδης, Διευθυντής της Πειραματικής Σχολής Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης Τουρισμού Νοτίου Αιγαίου του Υπουργείου Τουρισμού, και η Δρ Δέσποινα Χατζηδιάκου, εκπαιδευτική σύμβουλος της πρωτοβουλίας Aegean Skills της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου και του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Σημαντική ήταν επίσης η συμμετοχή του Λυκείου Ελληνίδων Ρόδου, της Λέσχης Αρχιμαγείρων Δωδεκανήσου και Κυκλάδων και της Ομοσπονδίας Πολιτιστικών Συλλόγων Ρόδου, που ανέδειξαν τη γαστρονομική παράδοση, τη συλλογική μνήμη και τη μεταφορά της γνώσης στις νεότερες γενιές.

Η ευρεία αυτή ανταπόκριση ανέδειξε στην πράξη τη δυναμική των συνεργασιών που έχει αναπτύξει η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, καθώς και την κοινή βούληση των φορέων να συμβάλουν σε ένα μακροπρόθεσμο αναπτυξιακό σχέδιο με επίκεντρο τη γαστρονομία, τη βιωσιμότητα και την τοπική οικονομία.

Όσα ξεχώρισαν οι διεθνείς αξιολογητές

Κατά τη συνέντευξη Τύπου στη Ρόδο, τα μέλη της Κριτικής Επιτροπής αναφέρθηκαν σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες που τους εντυπωσίασαν.

Η Dr Edith Szivas ξεχώρισε τη σύνδεση της τοπικής ταυτότητας με τη σύγχρονη επιχειρηματικότητα, αναφέροντας ενδεικτικά τα μαθήματα τηνιακής κουζίνας στον κήπο της Νικολέτας, το οινοποιείο Messarea και το τυροκομείο Μανταλένα, τη ζυθοποιία ΝΗΣΟΣ, το αποστακτήριο Μακρυωνίτη και το Μουσείο Κλωστοϋφαντουργίας Ερμούπολης. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις πρωτοβουλίες The Rhodes Co-Lab και Field to Fork, που συνδέουν την τοπική παραγωγή με τον βιώσιμο τουρισμό.

Ο Jaume Gomila ανέδειξε την πρωτοβουλία «Αμοργόραμα», των ψαράδων της Αμοργού και το έργο του Cyclades Preservation Fund, τη διαφύλαξη των τοπικών ποικιλιών και την παραδοσιακή τεχνογνωσία των ξερολιθιών. Εξήρε την δημιουργία του πρώτου σχολείου ωρίμανσης ψαριών της Ελλάδας στην Τήνο, από το εργαστήριο του εστιατορίου Μαραθιά του Μαρίνου Σουράνη σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, ενώ χαρακτήρισε την Τήλο και το πρόγραμμα Tilos Just Go Zero πρότυπο διεθνούς αναφοράς, κάνοντας επίσης ιδιαίτερη μνεία στο Περιφερειακό Φυτώριο Ρόδου και στη διανομή οικιακών κομποστοποιητών.

Η Lamia Temimi στάθηκε στη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών και στη μετάδοση της γνώσης στις νεότερες γενιές, ξεχωρίζοντας τους «Μικρούς Κηπουρούς του Αιγαίου», τα South Aegean Open Farm Days, το πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης Aegean Skills, και τις πρωτοβουλίες κοινωνικής ένταξης στη Λέρο (Caserma των βοτάνων). Τόνισε ιδιαίτερα την ανάγκη οι νέοι να έχουν ενεργό ρόλο στο πρόγραμμα του 2028.

Ο Levan Kharatishvili υπογράμμισε τη σημασία του «Archipelago 50» ως κοινού πλαισίου ανάδειξης της διαφορετικότητας των νησιών, της παρακαταθήκης του τίτλου «Ευρωπαϊκή Περιφέρεια Γαστρονομίας 2019» και του δικτύου Aegean Cuisine. Αναφέρθηκε επίσης στη συνεργασία με την Attica Group, μητρική εταιρεία της Blue Star Ferries, Super Fast Ferries, Hellenic Seaways & Anek Lines, Επίσημο Χορηγό Θαλάσσιων Μεταφορών της επίσκεψης της Κριτικής Επιτροπής, αναγνωρίζοντας τη σημασία της ακτοπλοΐας για τη διασύνδεση των νησιών και την εφοδιαστική αλυσίδα.

Κοινή διαπίστωση των αξιολογητών ήταν ότι το Νότιο Αιγαίο διαθέτει ήδη σημαντικές πρωτοβουλίες, ισχυρή τοπική ταυτότητα και ενεργούς φορείς. Η επόμενη πρόκληση είναι η σύνδεσή τους σε ένα συνεκτικό σχέδιο με μετρήσιμα αποτελέσματα.

Επόμενο βήμα: Ένα κοινό Σχέδιο Δράσης 2028–2035

Η ομόφωνη θετική εισήγηση σηματοδοτεί την αφετηρία της επόμενης φάσης: τη διαμόρφωση ενός κοινού Σχεδίου Δράσης (Action Plan) για την περίοδο 2028–2035, με συγκεκριμένες προτεραιότητες, συνέργειες και μετρήσιμους στόχους.

Η αναλυτική έκθεση της Κριτικής Επιτροπής, που αναμένεται εντός δύο εβδομάδων, θα αποτελέσει τη βάση για τον σχεδιασμό των επόμενων βημάτων.

Η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, με στρατηγικούς εταίρους τα Επιμελητήρια Κυκλάδων και Δωδεκανήσου, που συνέβαλαν καθοριστικά στην προετοιμασία της υποψηφιότητας και στην κινητοποίηση των παραγωγικών και επιχειρηματικών φορέων, θα προχωρήσει μαζί με την Επιτροπή Ενδιαφερόμενων Μερών (Stakeholder Committee) και το ευρύτερο δίκτυο φορέων και συνεργατών στη διαμόρφωση του σχεδίου.

Στόχος είναι η διεθνής διάκριση να αποτελέσει μοχλό ουσιαστικής και μακροπρόθεσμης ανάπτυξης για τα νησιά, ενισχύοντας την τοπική παραγωγή, την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου, την επιχειρηματικότητα και τη συμμετοχή των νέων.

Γιώργος Χατζημάρκος: «Συνεχίζουμε με αμείωτη προσήλωση στον τελικό μας στόχο»

Ο Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου, Γιώργος Χατζημάρκος, δήλωσε:

«Θέλω να ευχαριστήσω τα μέλη της Κριτικής Επιτροπής του IGCAT για την εξαιρετική βαθμολογία και την ιδιαίτερα θετική αξιολόγηση της υποψηφιότητας του Νοτίου Αιγαίου για τον τίτλο της Παγκόσμιας Περιφέρειας Γαστρονομίας 2028.

Η προσπάθειά μας συνεχίζεται με αμείωτη προσήλωση στον τελικό μας στόχο: την επίσημη ανακήρυξη στις 16 Δεκεμβρίου, κατά την 39η συνεδρίαση του Συμβουλευτικού Φόρουμ του IGCAT, οπότε και θα ανακοινωθεί η οριστική απόφαση.

Παραμένουμε αφοσιωμένοι στην ανάδειξη και την προβολή όλων εκείνων των πολύτιμων και ξεχωριστών στοιχείων που χαρακτηρίζουν τα νησιά μας: της ιστορίας, του πολιτισμού, των παραδόσεων, της ταυτότητας και της μοναδικότητας κάθε τόπου μας».

Μια συλλογική προσπάθεια με διεθνή προοπτική

Η Πρόεδρος του IGCAT, Dr Diane Dodd, αναγνώρισε ιδιαίτερα την ηγεσία του Περιφερειάρχη Γιώργου Χατζημάρκου και τη συμβολή των Επιμελητηρίων Κυκλάδων και Δωδεκανήσου στη συγκρότηση της υποψηφιότητας.

Ο συνολικός συντονισμός της υποψηφιότητας και ο σχεδιασμός της επίσκεψης αξιολόγησης πραγματοποιήθηκαν από τη Βάσια Παπαηλία, Συντονίστρια της υποψηφιότητας της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, σε συνεργασία με τις υπηρεσίες της Περιφέρειας, τους στρατηγικούς εταίρους και τους συμμετέχοντες φορείς.

Η Κριτική Επιτροπή εξέφρασε τις θερμές ευχαριστίες της προς όλους τους παραγωγούς, επιχειρηματίες, εκπαιδευτικούς, επιστήμονες, πολιτιστικούς φορείς και επαγγελματίες που συμμετείχαν στην επίσκεψη, συμβάλλοντας στην ανάδειξη του γαστρονομικού και πολιτιστικού πλούτου των νησιών.

Η υποψηφιότητα «Archipelago 50 – From Ancient Pride to Future Legacy» έχει ήδη δημιουργήσει μια σημαντική παρακαταθήκη συνεργασίας, με κοινό στόχο να μετατραπεί ο πλούτος και η διαφορετικότητα των νησιών σε μια ενιαία δύναμη για το μέλλον του Νοτίου Αιγαίου.