Η Ευαγγελία Παυλούς «ζωντανεύει» τα παραμύθια της Ρόδου με τους «Παραμυθοψίθυρους»

Ελευθερία Πελλού

Σε μια αίθουσα πλημμυρισμένη από συγκίνηση και ζεστασιά, στο Νεστορίδειο Μέλαθρο, παρουσιάστηκε το περασμένο Σάββατο 29 Νοεμβρίου 2025, το βιβλίο «Παραμυθοψίθυροι» της Ευαγγελίας–Δέσποινας Παυλούς, αφήνοντας στους παρευρισκόμενους την αίσθηση πως οι παλιές ιστορίες της Ρόδου… ξαναβρήκαν φωνή!

Η συγγραφέας, μια γυναίκα που κουβαλά μέσα της το φως και την παράδοση του νησιού, έχει αφιερώσει μέρος τη ζωή της στη διάσωση όσων θα μπορούσαν εύκολα να χαθούν: Τις λέξεις, τους ήχους, τις μνήμες και τους ψιθύρους ενός τόπου που αγαπά βαθιά.

Με σπουδές στην Παιδαγωγική και την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και με μακρά πορεία στην Τοπική Αυτοδιοίκηση όπου εργάζεται, η Ευαγγελία δεν περιορίστηκε ποτέ σε τίτλους, προχώρησε με καρδιά. Ακτιβίστρια για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, υπήρξε πάντοτε «φωνή» για την ισότητα και τη δικαιοσύνη, μετατρέποντας κάθε προσωπική δυσκολία σε δύναμη δημιουργίας.

Η σχέση της με την παράδοση είναι βιωματική, σχεδόν ιερή. Από τις αφηγήσεις των γονιών και των παππούδων της μέχρι την πολυετή έρευνα στις ροδιακές διαλέκτους, έχει καταφέρει να συγκεντρώσει έναν ολόκληρο «θησαυρό» προφορικής κληρονομιάς. Και μέσα από αυτόν τον θησαυρό γεννήθηκαν οι «Παραμυθοψίθυροι»: ιστορίες που δεν διαβάζονται απλώς, αλλά ακούγονται σαν να ειπώθηκαν γύρω από ένα παλιό ροδίτικο τζάκι, από στόμα σε στόμα, από γενιά σε γενιά.

Τα παραμύθια της κουβαλούν αγάπη, επιμονή, αλτρουισμό και την ακατάλυτη δύναμη της φαντασίας — εκείνης που μας μεγαλώνει, μας παρηγορεί και μας ταξιδεύει.

Στη συνέντευξη που ακολουθεί, η Ευαγγελία – Δέσποινα Παυλούς μιλά στη «Ροδιακή» για τις προσωπικές της αφετηρίες, τη διαδικασία δημιουργίας, το όραμά της για την επόμενη ημέρα, αλλά και για την ανάγκη να μη χαθεί η προφορική παράδοση – να συνεχίσει να ψιθυρίζει ιστορίες σε κάθε νέα γενιά.

Ακολουθεί η συνέντευξη στη «Ροδιακή»:

Ποια ήταν η πρώτη σας επαφή με τη λογοτεχνία και τα παραμύθια της Ρόδου; Υπήρξε κάποιος καθοριστικός παράγοντας ή εμπειρία στην παιδική σας ηλικία που σας οδήγησε στη συγγραφή;

Η πρώτη επαφή με τη λογοτεχνία και τα παραμύθια έγινε από την οικογένειά μου. Οι γονείς μου και οι γιαγιάδες- παππούδες, πάντα μας διηγούνταν παραμύθια και ιστορίες. Λίγο αργότερα μάς εισήγαγαν στους μύθους του Αισώπου και στη μυθολογία και σιγά - σιγά αυτό εξελίχθηκε. Η συγγραφή προέκυψε κατά τη διάρκεια συγκέντρωσης των πολιτιστικών στοιχείων του τόπου μας και καταγράφοντας τα πάντα, με αποτέλεσμα τη συγκέντρωση πολύ υλικού. Μέσα σε αυτά ήταν τα παραμύθια, μύθοι, αλληγορίες. Εκεί ένιωσα την ανάγκη να τα διασώσω ως μέρος του πολιτισμού μας.

Πώς ξεκίνησε η ιδέα για τη σειρά «Παραμυθοψίθυροι»; Τι σας ενέπνευσε να καταγράψετε τα παραμύθια της Ρόδου;

Ήθελα να τα διασώσω όπως προείπα, αλλά και να τα θυμηθούν οι μεγαλύτεροι και να γνωρίσουν οι νεότεροι. Απλά μεταγράφηκαν στη δημοτική από τη διάλεκτο ώστε να μπορούν να ταξιδέψουν και πέρα από το νησί.

Στη συγγραφή σας, συνδυάζετε στοιχεία από τη λαϊκή παράδοση και την προσωπική φαντασία. Ποιες είναι οι πιο σημαντικές επιρροές που σας διαμορφώνουν σήμερα ως συγγραφέα και πώς αυτά τα στοιχεία περνάνε μέσα από τις ιστορίες σας;

Οι βασικές επιρροές που έχω είναι από την ελληνική μυθολογία, από τη λογοτεχνία του φανταστικού και του λαϊκού παραμυθιού, όπως τα είχα βιώσει ως ακροάτρια.

Αισθάνεστε ότι τα παραμύθια έχουν τη δύναμη να μεταφέρουν σημαντικά μηνύματα για τη σημερινή κοινωνία; Αν ναι, ποια πιστεύετε ότι είναι τα πιο βασικά μηνύματα που περνούν μέσα από τα παραμύθια σας;

Όλα τα παραμύθια εν δυνάμει, έχουν επιρροή στον ακροατή μικρότερη ή μεγαλύτερη, αλλά η βασική λειτουργία των παραμυθιών είναι να αναπτύξουν τη φαντασία. Η φαντασία με τη σειρά της διεγείρει την περιέργεια και την ευρηματικότητα, θεμέλια για τη γνωστική.

Οι Παραμυθοψίθυροι είναι παραμύθια μιας άλλης εποχής που σκοπό είχαν να δώσουν ηθικές αξίες αλλά και να διασκεδάσουν. Τα μηνύματά τους είναι η επιμονή να μην εγκαταλείπεται η προσπάθεια, ο αλτρουισμός και άλλα που θα ανακαλύψετε διαβάζοντάς τα.

Ποιο είναι το επόμενο βήμα στη συγγραφική σας πορεία; Υπάρχει κάποιο νέο έργο που ετοιμάζετε;

Οι «Παραμυθοψίθυροι» είναι έργο σε εξέλιξη. Σκοπός μας, εμένα και της εκδότριάς μου κας Αναστασίας Κορινθίου και της Booking Hill, είναι να εκδοθούν και άλλα παραμύθια αυτού του τύπου σε εύλογο χρονικό διάστημα.

Σε παράλληλο χρόνο θα κυκλοφορήσει ένα δικό μου πιο σύγχρονο παραμύθι σε διαφορετικό ύφος προς την άνοιξη.

Αν μπορούσατε να μεταφέρετε κάποιο από τα μηνύματα ή τις αξίες που υπαγορεύονται μέσα από τα παραμύθια σας στην καθημερινή ζωή, ποιο θα ήταν το πιο σημαντικό μήνυμα που θα θέλατε να μεταδώσετε στον κόσμο σήμερα;

Να μην εγκαταλείπουν ποτέ τις προσπάθειές τους, να είναι προσηλωμένοι στον στόχο τους και να πάνε όπου μπορούν να φτάσουν.

«Σημασία έχει το ταξίδι», όπως σωστά έχει πει ο Κωνσταντίνος Καβάφης.