Συνέντευξη του δημάρχου Αστυπάλαιας, Ν. Κομηνέα για το «θαύμα» της Αστυπάλαιας

Κυριακή Πετρίδου

Ένας στεριανός, ο Νίκος Κομηνέας, που επισκέφθηκε την Αστυπάλαια για πρώτη φορά πριν από σαράντα πέντε και πλέον χρόνια, για διακοπές, ερωτεύτηκε την αύρα της και έμεινε για να την κάνει έναν τόπο-πρότυπο βιώσιμης ανάπτυξης σήμερα, ως δήμαρχος πλέον!

Το 1979 επισκέφθηκε ο κ. Κομηνέας-που έλκει την καταγωγή του από Μάνη, Κρήτη και Μακεδονία-αυτό το ακριτικό αλλά πανέμορφο νησί της Δωδεκανήσου και, πολιτικός μηχανικός στο επάγγελμα, επέστρεψε το 1983 για να κάνει ένα μεταπτυχιακό που σχετιζόταν, είπε «εδώ θέλω να μείνω και να κάνω οικογένεια» και από το 2019 είναι ο δήμαρχος του νησιού.

Παρακολουθώντας τις τοποθετήσεις του στα διοικητικά συμβούλια της ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου, που πάντα είναι παρών, διαπιστώνει κανείς την πολιτική διάσταση που βάζει σε καθετί που αφορά στην καθημερινότητα και την ανάπτυξη ενός μικρού νησιού στο Αιγαίο, το οποίο μπορεί να βάλει και τα θεμέλια για το μέλλον του.

Και σήμερα, όταν το πιο απειλητικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η χώρα είναι το δημογραφικό, η Αστυπάλαια με τους 1.376 κατοίκους της, στην τελευταία απογραφή, καταγράφει αύξηση του πληθυσμού της κατά 5%, οι νέοι επιστρέφουν, δουλειές υπάρχουν, η οικοδομή πάει πολύ καλά και μέσα σε όλα αυτά ο δήμαρχος «κυνηγάει» προγράμματα και χρηματοδοτήσεις για να διατηρήσει και να αναδείξει την «παραδοσιακότητά» της όπως λέει ενώ προχθές τον πήρε τηλέφωνο ο υπουργός εσωτερικών, Θοδωρής Λιβάνιος, και του ανακοίνωσε ότι χρηματοδοτεί τον δήμο με 1,2 εκατ. ευρώ για ανέγερση κατοικιών ώστε να προσελκύσει προσωπικό!

Νομίζουμε ότι τα όσα λέει ο κ. Κομηνέας στη συνέντευξή του στη «Ροδιακή» θα μπορούσαν να ενσωματωθούν σε κάποιο εγχειρίδιο του υπουργείο για το μέλλον αλλά και τις δυνατότητες των μικρών νησιών μας που «ανοίγουν» δρόμους και δίνουν το παράδειγμα, κάνοντας μεγάλα θαύματα…

­Να ξεκινήσουμε με τον απόηχο της συμμετοχής του υπουργού Εσωτερικών στη συνεδρίαση του Δ.Σ. της ΠΕΔ. Ποια είναι η γενική αίσθηση που σας άφησε η συμμετοχή του; Ο τρόπος που σας μίλησε, αυτά που είπε…

«Ο υπουργός Εσωτερικών, ο Λιβάνιος, ο Θοδωρής, πρόκειται για έναν νέο άνθρωπο ο οποίος είναι πάρα πολύ έξυπνος, πάρα πολύ ετοιμόλογος, ο οποίος, παρ’ όλα αυτά, εφαρμόζει μία πολιτική που είναι κυβερνητική πολιτική. Η σχέση που έχει με τους δημάρχους, τόσο όσο αφορά σαν Περιφερειακή Ένωση Δήμων αλλά όσον αφορά επίσης και ατομικά στον καθένα, είναι εξαιρετικές και θεωρώ ότι ακούει με μεγάλη προσοχή αυτά τα οποία λέγονται, και σαν προτάσεις, είτε από την ΠΕΔ είτε από τους δημάρχους.

Βεβαίως, υπάρχει ένα γενικότερο πλαίσιο στο οποίο έχει αποφασίσει σαν κυβέρνηση να κινηθεί και βεβαίως εκεί πέρα θα κάνει αυτά τα οποία πρέπει και αυτά τα οποία έχουν συμφωνηθεί. Διότι, όπως καταλαβαίνετε, η επεξεργασία του νέου νομοσχεδίου ως κώδικας για την Τ.Α. είναι μία εισήγηση του υπουργού η οποία λαμβάνει την έγκριση γενικότερα από το υπουργικό συμβούλιο και από τον πρωθυπουργό. Άρα, στο πλαίσιο αυτό μπορεί να κινηθεί ο υπουργός. Είναι διατεθειμένος και άκουσε πράγματα τα οποία ειπώθηκαν, τα οποία είπε ότι θα τα συμπεριλάβει ως διορθώσεις μέσα στο κείμενο, και μας ευχαρίστησε γι’ αυτό το θέμα αλλά από εκεί και πέρα, βεβαίως, είναι θέματα βασικά για τα οποία δεν έχει δεσμευτεί…».

Να πάμε στο θέμα που θίξατε εσείς και το θεωρώ το πιο σημαντικό: «Δεν θα σταυρώσουμε άνθρωπο να εργαστεί στα νησιά, αν δεν δοθούν κίνητρα», του είπατε κάποια στιγμή στη συνεδρίαση. Πώς έχει η κατάσταση με το προσωπικό, λοιπόν, που φαίνεται ότι είναι αυτή τη στιγμή το πιο πιεστικό πρόβλημα για τους νησιωτικούς δήμους, ειδικά στα μικρονήσια;

«Κοιτάξτε, εγώ αυτό το θέμα το οποίο προέταξα, έναντι όλων των άλλων, έχει να κάνει με την στελέχωση των υπηρεσιών ενός δήμου και κατά πόσον η υπαρκτή κατάσταση που είναι αυτή τη στιγμή η μη στελέχωση των υπηρεσιών, κατά πόσον ένας δήμος μπορεί να είναι αποδοτικός σε αυτά τα οποία υποχρεούται να κάνει και σ’ αυτά τα οποία επιδιώκει να κάνει στην περιοχή του. Είναι αδιανόητο το γεγονός να υπάρχουν οι δήμοι, ιδιαίτερα στα μικρά νησιά, και αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι δεν υπάρχει κυρίως και το επιστημονικό προσωπικό λόγω και του μικρού πληθυσμού αυτών των νησιών, το οποίο στελεχώνει τις υπηρεσίες ενός δήμου. Άρα, υπάρχει ένα τεράστιο έλλειμμα προσωπικού και κυρίως επιστημονικού προσωπικού το οποίο στελεχώνει τους δήμους. Εάν αυτό το έλλειμμα δεν καλυφθεί, είναι αδύνατον οι δήμοι να μπορέσουν να διεκπεραιώσουν και αυτά που υποχρεούνται να κάνουν και αυτά που επιδιώκουν να υλοποιήσουν. Άρα, εδώ πέρα τίθεται καθαρά θέμα πόσο είμαστε, ως δήμοι, θελκτικοί ούτως ώστε στους πίνακες κάθε φορά που βγαίνουν για τις διάφορες προσλήψεις, να υπάρχει προσφορά ατόμων τα οποία είναι διατεθειμένα να δουλέψουν και βεβαίως στη συνέχεια να αποδέχονται και τη θέση.

Το θέμα είναι ότι, οι άνθρωποι αυτοί, ούτε καταγράφονται στους πίνακες, ούτε δηλώνουν τα μικρά νησιά λόγω ακριβώς του πολύ χαμηλού μισθού που θα έχουν όταν θα έρθουν να δουλέψουν στα νησιά μας, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων, πάνω από το 40%, θα πρέπει να το δώσουν για την πληρωμή ενός ενοικίου, μιας κατοικίας, και από εκεί και πέρα φυσικά είναι υποχρεωμένοι να ζήσουν με τον ελάχιστο μισθό. Εξηγώ, επίσης, ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι παίρνουν δώδεκα μισθούς. Άρα, το δημόσιο αυτή τη στιγμή έχει να μειονέκτημα σοβαρό στο να προσελκύσει ανθρώπους να δουλέψουν γι’ αυτό, κάτι που δεν ισχύει στον ιδιωτικό τομέα. Γιατί να έρθει κάποιος να δουλέψει στην Αστυπάλαια με ένα μισθό της τάξης των 950-1000 ευρώ, όταν μπορεί να πάει στον ιδιωτικό τομέα να πάρει παραπάνω χρήματα και βεβαίως να έχει και δεκατέσσερις μισθούς; Άρα, λοιπόν, Είναι πολύ ουσιαστικό θέμα.

Και πρέπει να πω ότι και σε επικοινωνία που είχα στη συνέχεια με τον κ. Λιβάνιο ο οποίος με πήρε στο τηλέφωνο μετά τη συνεδρίαση για να μου πει το εξής: «Δήμαρχε έχεις δίκιο σ’ αυτό που λες». Είναι αυτό που είπα, η επαφή του με τους δημάρχους. Καταρχάς, ο υπουργός είπε ότι θα πρέπει να βρούμε έναν τρόπο για να αυξηθεί ο μισθός των υπαλλήλων που έρχονται να υπηρετήσουν στα νησιά και θα το επιδιώξουν να το κάνουν αυτό το πράγμα. Και όσο αφορά, επίσης, στα επιδόματα που δίνουμε εμείς, που καταλαβαίνει και του το ξαναείπα, ότι δεν είναι δυνατόν εμείς να επιδοτούμε τους υπαλλήλους μέσα από τον προϋπολογισμό και να λείπουν ουσιαστικά χρήματα μέσα από το Τ.Π. επειδή ακριβώς οι δεκάδες χιλιάδες ή άλλοι δήμοι, μεγαλύτεροι, εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ θα δίνουν για την απασχόληση των υπαλλήλων των διαφόρων άλλων υπουργείων, μου είπε σήμερα (σ.σ. την Παρασκευή) για το αίτημα που είχαμε κάνει για να μας δοθούν χρήματα για την κατασκευή κατοικιών, μου λέει «σήμερα το ενέκρινα το αίτημα αυτό και θα δοθεί στον δήμο Αστυπάλαιας το ποσό που ζήτησες (1.200.000) για την κατασκευή κατοικιών»!

Δηλαδή ξεκινάει από την Αστυπάλαια αυτό;

«Ο δήμος ο δικός μας έχει δείξει μία μεγάλη ευαισθησία στα κοινωνικά θέματα, γι’ αυτό και έχουμε ένα πολύ καλά εξοπλισμένο ιατρείο και ύπαρξη γιατρών στο νησί μας, τουλάχιστον μέχρι αυτή τη στιγμή που μιλάμε. Το ίδιο πράγμα έχουμε κάνει στον τομέα της εκπαίδευσης όπου αναβαθμίζουμε τα σχολεία μας και σε εξοπλισμό και σε οτιδήποτε, έχουμε ιδρύσει ήδη νυχτερινό γυμνάσιο και έχουμε τους μισούς ανθρώπους που έχει το ημερήσια Γυμνάσιο-Λύκειο. Όπως επίσης, τώρα φτιάχνουμε βρεφονηπιακό σταθμό στην Αστυπάλαια. Ο δήμος μας έχει μία ευαισθησία στο κομμάτι το κοινωνικό κα μέσα από τη βοήθεια που δίνει στους κατοίκους του νησιού, που θεωρούνται ότι μειονεκτούν έναντι των άλλων… τώρα θα δώσουμε βοήθημα τα Χριστούγεννα σε 35 άτομα. Επίσης, μοιράζουμε δώρα σε όλα τα παιδιά, από ενός έτους μέχρι και 18 ετών. Δείχνουμε μία μεγάλη ευαισθησία στο θέμα αυτό γιατί πιστεύω ότι έτσι πρέπει να κάνουμε και στα πλαίσια αυτά απευθυνθήκαμε σε διάφορα υπουργεία».

Πόσους κατοίκους έχει το νησί τώρα; Όπως αναδείχθηκε και από τα τελευταία συνέδρια της ΚΕΔΕ, το δημογραφικό είναι το νούμερο ένα απειλητικό πρόβλημα για τη χώρα…

«Είχαμε αύξηση του πληθυσμού κατά 5% σε σχέση με παλαιότερα. Εδώ υπάρχουν πάλι οι αιτίες και θα μπορεί το κράτος να παρέμβει σ’ αυτή την κατάσταση. Αυτή τη στιγμή, για να μπορέσει κάποιος να ζήσει στην Αστυπάλαια, ένα νέο ζευγάρι το οποίο θέλει να μείνει εδώ στην Αστυπάλαια, αυτό που χρειάζεται καταρχάς είναι μία μόνιμη δουλειά που θα έχει όλο το χρόνο-δεν μπορεί να έχει μία εποχιακή δουλειά. Για να μπορεί μία οικογένεια η οποία για να στηθεί και να υπάρξει εδώ, πρέπει και τα δύο μέλη της οικογένειας να μπουν να δουλέψουν όλο τον χρόνο. Αυτό τι σημαίνει; Αυτό σημαίνει καταρχάς ότι θα πρέπει να δημιουργούνται δουλειές που θα υπάρχουν όλο το χρόνο. Αυτό είναι ένα βασικό θέμα. Αυτό μπορεί να λυθεί ακριβώς για παράδειγμα-μια και μιλάγαμε για τη στελέχωση των δήμων-εάν οι δήμοι έχουν τη δυνατότητα να εκτελέσουν έργα στο νησί τους, μπορούν να δώσουν διαρκή απασχόληση στον κόσμο ο οποίος είναι εδώ μέσα, ακριβώς από τα έργα τα οποία υλοποιούν στις περιοχές τους. Είναι μία πάρα πολύ καλή αρχή γιατί πρέπει να καταλάβουμε όλοι ότι οι δήμοι είναι ο μεγαλύτερος αναπτυξιακός παράγοντας και ο μεγαλύτερος εργοδότης, ιδιαίτερα στα δικά μας τα μικρά νησιά, σε σχέση με οποιαδήποτε άλλα. Άρα, είναι πολύ σημαντικό αυτό. Τι είναι σημαντικό; Σημαντικό είναι, οι άνθρωποι αυτοί, να μπορούν να διαμείνουν σε μία κατοικία στην οποία να μην δίνουν το μεγαλύτερο ποσοστό των αμοιβών που θα παίρνουν από τη μισθοδοσία τους. Άρα, τι σημαίνει αυτό; Πρέπει να βοηθηθούν στο να αποκτήσουν στέγη. Ένα καλό μέτρο θα ήταν ότι τα νέα ζευγάρια που υπάρχουν και θέλουν να διαμείνουν στο νησί να μπορούν να τους δοθούν άτοκα ή πάρα πολύ χαμηλότοκα δάνεια για να μπορούν να κατασκευάσουν μία κατοικία στην οποία θα διαμείνουν, με την προϋπόθεση να μην την μετατρέψουν σε Airbnb, σε εποχιακή, ούτως ώστε αυτοί οι άνθρωποι πραγματικά να πουν «ναι, μπορώ να φτιάξω ένα σπίτι στην Αστυπάλαια γιατί θα δανειοδοτηθώ για να το φτιάξω, θα το αποπληρώνω μέσα σε είκοσι-εικοσιπέντε χρόνια με ένα ελάχιστο επιτόκιο» και θα πει «ναι, θα μείνω». Και από εκεί και πέρα βεβαίως δουλείες υπάρχουν. Τώρα η οικοδομή στην Αστυπάλαια υπάρχει και η οικοδομή συμπαρασύρει μία σειρά επαγγελματιών. Άρα, δίνοντας τη δυνατότητα να γίνουν κατοικίες στις οποίες θα διαμείνουν νέα ζευγάρια για παράδειγμα, τα χρήματα αυτά γυρνάνε μέσα στην τοπική οικονομία και αυξάνουν την απασχόληση μέσα σε ένα νησί.

Ή το ίδιο μπορεί να πει και το κράτος. Εμείς δεν έχουμε αντίρρηση να εντάξουμε περιοχή μέσα στο τοπικό πολεοδομικό σχέδιο, το οποίο δουλεύουμε αυτή τη στιγμή, και να ορίσουμε περιοχή κατοικίας και να έρθει και το ίδιο το κράτος, όπως γινόταν παλιά με τον Οργανισμό Εργατικής Κατοικίας που έγινε μία στεγαστική πολιτική. Όταν μία κατοικία 80 τ.μ. έχει ένα κόστος το οποίο είναι 180-200 χιλιάδες ευρώ, ποιος είναι αυτός ο οποίος θα μπορέσει… να αποταμιεύσει 200 χιλιάδες ευρώ για να φτιάξει σπίτια και ποια τράπεζα είναι αυτή που θα του δώσει χρήματα για να μπορέσει να βάλει και αυτός εκατό χιλιάρικα για να φτιάξει ένα σπίτι; Υπάρχει ένα πραγματικό πρόβλημα εδώ. Πρέπει να καταλάβουμε ότι η κοινωνία αυτή τη στιγμή υποφέρει όσο αφορά στα διαθέσιμα κεφάλαια που μπορεί να της μένουν για να μπορεί να κατασκευάσει ένα σπίτι».

­Δήμαρχε, να βάλουμε και τη διάσταση του μικρού νησιού, που διαφέρει ακόμη και σε σχέση με τα πιο μεγάλα νησιά...

«Για να διαμείνει, λοιπόν, ένας άνθρωπος σε ένα μικρό νησί που έχει τα μειονεκτήματα ενός μεγαλύτερου νησιού ή μιας πόλης στην ηπειρωτική Ελλάδα πρέπει να υπάρχουν μίνιμουμ προϋποθέσεις: Πρέπει τα θέματα παιδείας να είναι εντελώς λυμένα, να υπάρχουν οι βαθμίδες της εκπαίδευσης πλήρως, τουλάχιστον μέχρι τη Δευτεροβάθμια, να υπάρχει βρεφονηπιακός σταθμός, νηπιαγωγεία και στελέχωση με δασκάλους για να μπορούν να λειτουργήσουν αυτές οι υποδομές. Το ίδιο είναι το θέμα ακριβώς με τα ιατρεία. Πρέπει αυτός που θα μείνει στην Αστυπάλαια και ιδιαίτερα αυτός που θα έχει μικρά παιδιά να μπορεί να νιώθει μία ασφάλεια και να ξέρει ότι, «είμαι στην Αστυπάλαια μεν, αλλά από εκεί και πέρα μπορώ να ανταποκριθώ, τουλάχιστον σε πρώτο επίπεδο» και αυτό το πράγμα γίνεται μόνο μέσα από την επαρκή στελέχωση των περιφερειακών ιατρείων και των Κ.Υ. Βεβαίως, είναι και άλλοι τομείς που πρέπει να υπάρχουν. Πρέπει να υπάρχει δυνατότητα φθηνής μετακίνησης. Είναι ένα άλλο τεράστιο κομμάτι το οποίο το αντιμετωπίζουμε εμείς λόγω του αυξημένου κόστους μετακίνησης. Και βεβαίως μαζί με αυτό, η επαφή που πρέπει να έχουμε με τα πολύ μεγαλύτερα νησιά τα οποία είναι στην περιοχή μας για να μπορέσουμε να εξυπηρετηθούμε για οποιοδήποτε θέμα που έχει να κάνει με Δικαστήρια, εφορία κ.λπ., με όλες τις υπηρεσίες του δημόσιου τομέα.

Για να δεις πως όλα αυτά “κουμπώνουν” σε μία λογική: Αν εγώ στην Αστυπάλαια έχω ένα καράβι την εβδομάδα για να κατέβω κάτω στη Ρόδο, αυτό είναι αδιανόητο! Δεν είναι δυνατόν για να πάω στο Νοσοκομείο της Ρόδου, σε όποιο βαθμό στελέχωσης έχει, εγώ πρέπει για να κάνω τις εξετάσεις μου, να παραμείνω μία εβδομάδα κάτω στη Ρόδο μέχρι να γυρίσω πίσω. Δεν γίνεται αυτό το πράγμα!

Άρα, λοιπόν, προσπαθώ να πω-και αυτά είναι αυταπόδεικτα πια-ότι θα πρέπει, για να μπορέσει να τονωθεί το θέμα της μόνιμης κατοικίας και της αύξησης του πληθυσμού στα νησιά τα δικά μας, πρέπει να γίνει μία σειρά μέτρων. Ξέρω ότι αυτά τα πράγματα κοστίζουν στο ελληνικό κράτος, όμως δεν μπορούμε να παραβλέψουμε το γεγονός ότι και η Αστυπάλαια συνεισφέρει στον κρατικό κορβανά όταν μέσα στην περίοδο του καλοκαιριού έχει πενήντα χιλιάδες τουρίστες. Αν δεν υποστηριχθούν τα μικρά νησιά για συγκράτηση του πληθυσμού, για αύξηση του τζίρου τους… Και αυτό το πράγμα θα πρέπει να είναι μέλημα του κράτους γιατί πραγματικά πηγαίνουμε σε ερημοποίηση των νησιών, ιδιαίτερα στα πιο μικρά νησιά συρρικνώνεται ο πληθυσμός διαρκώς. Και υπάρχουν οι τρόποι για να γίνει αυτό: Στέγαση είναι το πρώτο που πρέπει να γίνει, επιδότηση των μισθών των υπαλλήλων και όσων έρχονται να δουλέψουν εδώ στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, θα πρέπει να γίνει, και από εκεί πέρα να λυθούν τα θέματα της στελέχωσης σε όλες τις δομές που έχει το κράτος σε ένα μέρος και τη δημιουργία δομών αν δεν υπάρχουν αυτές, στην εκπαίδευση και κυρίως στον ιατρικό τομέα. Αυτά είναι προϋποθέσεις και να μην ξεχνάμε την συνδεσιμότητα που είναι πολύ μεγάλο θέμα για μας. Το να μην νιώθεις απομονωμένος ζώντας σε ένα νησί όπως είναι η Αστυπάλαια, που δεν είναι μόνο για το καλοκαίρι. Οι μόνιμοι κάτοικοι δεν είναι μόνο του καλοκαιριού, μένουν όλο τον χρόνο. Και το αίσθημα της ασφάλειας που πρέπει να σου δίνει η διαμονή σε ένα τέτοιο τόπο».

­Πείτε μας για τις πρωτοβουλίες έχετε πάρει τα τελευταία χρόνια…

«Το νησί μας πρωτοπορεί σε διάφορους τομείς, κυρίως στα θέματα τα ενεργειακά, της ηλεκτροκίνησης, της αστικής συγκοινωνίας με τα ηλεκτρικά βανάκια που έχουμε όλο το χρόνο. Η δε αστική συγκοινωνία με τα ηλεκτρικά βανάκια δουλεύει το καλοκαίρι από το πρωί στις 7 μέχρι τις 2 τα ξημερώματα, δίνει μία μεγάλη δυνατότητα, αυτή τη στιγμή, κυκλοφορίας χωρίς να χρειάζεται να φέρει κανείς δικό του όχημα στην Αστυπάλαια. Όπως έχουμε διαμοιρασμό οχημάτων πάλι με ηλεκτρικά οχήματα και μία σειρά τέτοιων έργων. Τώρα κάνουμε τον υβριδικό σταθμό παραγωγής ενέργειας με φωτοβολταϊκά και μπαταρίες. Η Αστυπάλαια θα είναι αυτόνομο νησί, δεν είναι διασυνδεδεμένο και δεν θα είναι.

Το θέμα το οποίο πρέπει τελικά να αναδείξουμε είναι ότι τα δικά μας τα νησιά έχουν έναν ξεχωριστό χαρακτήρα: είναι νησιά τα οποία είναι όμορφα, είναι νησιά τα οποία έχουν κρατήσει την “παραδοσιακότητα” τους όσον αφορά στους οικισμούς. Τα έχουμε προσέξει εμείς, οι κάτοικοι και έχουμε και μία ανόθευτη φύση η οποία σε καλεί να την εξερευνήσεις, να πας να την ανακαλύψεις, να πάρεις το ηλεκτρικό σου ποδήλατο ή το σκουτεράκι, να πας σε ένα χωματόδρομο να σταματήσεις να περπατήσεις σε ένα υπέροχο μονοπάτι και να πας σε μία παραλία που θα είναι «δική σου». Επίσης, έχουμε έναν εξαιρετικό πρωτογενή τομέα, καταπληκτική παραγωγή διαφόρων κτηνοτροφικών προϊόντων, καταπληκτικά τυριά, η οποία το χειμώνα διοχετεύεται στα πέριξ νησιά-γίνονται ανάρπαστα! Έχουμε φανταστική ποιότητα μελιού. Αυτά είναι προϊόντα τα οποία είναι στης Αστυπαλίτικης γης και έχουμε και ψάρι ευτυχώς ακόμα γιατί δεν γίνεται υπεραλίευση στο νησί μας παρά το ότι έρχονται καύκια κι απ’ τα γειτονικά νησιά και έχουμε και δύο τυροκομεία. Αυτό σημαίνει ότι ο πρωτογενής τομέας πρέπει να στηριχθεί, λυπόμαστε και οι κτηνοτρόφοι μας λυπούνται για αυτά που έχουν γίνει τους τελευταίους μήνες με τον ΟΠΕΚΕΠΕ γιατί θεωρούν τους εαυτούς τους αδικημένους γιατί χρησιμοποιούν το νησί μόνο, όσο αφορά στη βόσκηση των δικών τους αιγοπροβάτων...

Άρα, λοιπόν, είναι ένα νησί το οποίο έχει όλα αυτά τα προσόντα, το οποίο επιδιώκει την ανάπτυξη αλλά την ανάπτυξη με λελογισμένο τρόπο, την ανάπτυξη με μέτρο: δεν θέλουμε διασπορά κτιρίων στο εσωτερικό του νησιού, θέλουμε το εσωτερικό του νησιού να παραμείνει ανόθευτο και παρθένο έτσι όπως είναι, να δουλέψουμε στους οικισμούς ή σε κάποιες συγκεκριμένες περιοχές του νησιού ούτως ώστε να έχουμε τη δυνατότητα να γίνουν και κάποια μικρά ξενοδοχεία. Δεν θέλουμε στρατηγικές επενδύσεις, δεν επιδιώκουμε τα τερατώδη συγκροτήματα. Αν θυμάστε πέρυσι είχε γίνει ένα μεγάλο θέμα με την Αστυπάλαια όπου είχε εγκριθεί μία μεγάλη επένδυση, την οποία καταφέραμε και την μπλοκάραμε. Θέλουμε λοιπόν ένα νησί το οποίο θα φροντίζει το περιβάλουν, είμαστε άνθρωποι με οικολογική συνείδηση, είμαστε άνθρωποι που μας ενδιαφέρει το περιβάλλον, που μας ενδιαφέρει η “παραδοσιακότητα” των οικισμών, θέλουμε μια ανάπτυξη στον τόπο μας με ή ποιο τρόπο και θέλουμε και προσοχή στους ανθρώπους του νησιού μας και κυρίως, το ξαναλέω, αυτούς που δουλεύουν στον πρωτογενή τομέα, γιατί χωρίς αυτούς τους ανθρώπους δεν υπάρχει μία μεγάλη γκάμα δραστηριοτήτων στη συνέχεια και ένα μεγάλο κεφάλαιο το οποίο διακινείται μέσα από αυτή την παραγωγή στον δήμο μας».

Οι νέοι άνθρωποι πόσοι είναι; Δημιουργούν οικογένειες και μένουν στο νησί;

«Κοιτάξτε, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια έχουμε επιστροφή των φοιτητών που σπουδάζουν στις διάφορες περιοχές της Ελλάδας οι οποίοι επιδιώκουν να έρθουν στην Αστυπάλαια να μείνουν εδώ και αυτό συμβαίνει. Και αυτό γίνεται όχι μόνο από αυτούς που απασχολούνται στο κομμάτι της εκπαίδευσης αλλά αυτό και με τους δημοτικούς μας υπαλλήλους, έχει να κάνει και με μία σειρά άλλα επαγγέλματα, ειδικά στο κομμάτι της πληροφορικής που ασχολούνται με τα ξενοδοχεία και βεβαίως έχουμε και ανθρώπους που απασχολούνται καθαρά στο κομμάτι των υπηρεσιών την περίοδο αυτή που έχει ανοίξει και η περίοδός μας. Διότι, όλες αυτές οι δράσεις και η διαφήμιση που έχει πάρει το νησί μας τα τελευταία χρόνια, μέσα από τα προγράμματα που εφαρμόζει έχει αναγνωριστεί η Αστυπάλαια πια στον κόσμο ολόκληρο σαν ένα νησί το οποίο βαδίζει το μονοπάτι της βιώσιμης ανάπτυξης ενός τόπου και όχι ουσιαστικά της καταστροφής και αυτό έχει αναγνωριστεί από τον κόσμο και έρχεται εδώ και απολαμβάνει όλα αυτά που κάνουμε...».