Σάββας Καραντζιάς: «Η Ρόδος να ταξιδεύει, να ακούγεται και να εμπνέει πέρα από τα ελληνικά σύνορα»

Rodiaki NewsRoom

«Ευρωπαϊκή Πολυφωνία»: Ένα Φεστιβάλ που μεγαλώνει, ταξιδεύει και δημιουργεί γέφυρες

Συνέντευξη στη Στέλλα Παπασάββα

stellapapasav@gmail.com

Υπάρχουν άνθρωποι που δεν βλέπουν τη μουσική απλώς ως επάγγελμα. Τη ζουν, τη μοιράζονται, την υπηρετούν και, μέσα από αυτήν, αναζητούν διαρκώς νέους δρόμους επικοινωνίας και δημιουργίας. Άνθρωποι που δεν αρκούνται στο να ακολουθούν έναν δρόμο, αλλά προσπαθούν να ανοίξουν καινούργιους. Ο Σάββας Καραντζιάς είναι ένας από αυτούς.

Από τη Ρόδο μέχρι το Παρίσι, η πορεία της «Ευρωπαϊκής Πολυφωνίας» είναι μια διαδρομή γεμάτη μουσική, ιδέες, συνεργασίες και όνειρα. Ένα Φεστιβάλ που ξεκίνησε από το νησί και, χρόνο με τον χρόνο, κατάφερε να μεγαλώσει, να ταξιδέψει και να δημιουργήσει γέφυρες με σημαντικούς ευρωπαϊκούς πολιτιστικούς χώρους. Να μεταφέρει τη φωνή της Ρόδου πέρα από τα σύνορά της και να αποδείξει πως η καλλιτεχνική δημιουργία ενός τόπου μπορεί να σταθεί με αξιώσεις στη διεθνή σκηνή.

Για τον Σάββα Καραντζιά, όμως, η «Ευρωπαϊκή Πολυφωνία» είναι κάτι περισσότερο από μια επιτυχημένη πολιτιστική διοργάνωση. Είναι ένα όραμα που βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. Ένα όραμα για μια Ρόδο που δεν θα αποτελεί μόνο έναν δημοφιλή τουριστικό προορισμό, αλλά και έναν τόπο όπου η τέχνη, η μουσική, η δημιουργικότητα και ο διάλογος θα συναντώνται και θα συνομιλούν με τον κόσμο.

Ένα όραμα για μια Ρόδο που μπορεί να εξελιχθεί σε σύγχρονη καλλιτεχνική πρωτεύουσα. Για έναν πολιτισμό που δεν μένει στα όρια του νησιού, αλλά ταξιδεύει, συναντά άλλους πολιτισμούς, γεννά συνεργασίες και επιστρέφει πίσω ακόμη πιο δυνατός.

Στη συνέντευξη που ακολουθεί στη «Ροδιακή», ο Σάββας Καραντζιάς μιλά για την πορεία του Φεστιβάλ, τη διεθνή του παρουσία, τη μεγάλη «γέφυρα» που έχει δημιουργηθεί ανάμεσα στη Ρόδο και το Παρίσι, τη σχέση του με τη νέα γενιά και την ανάγκη για ουσιαστική μουσική παιδεία.

Μιλά, όμως, και για τη μουσική. Για εκείνη που, όπως λέει, μπορεί να γίνει τρόπος ζωής, έκφραση και αποστολή. Για εκείνη που επιβιώνει μέσα στον χρόνο και στις μεγάλες καταστροφές της ανθρωπότητας, επειδή έχει τη δική της, αυτούσια δύναμη να συνεχίζει.

Και ίσως, τελικά, η πιο χαρακτηριστική εικόνα της συνέντευξης να βρίσκεται στα λόγια του για ένα παιδί που ονειρεύεται να ασχοληθεί με τη μουσική: «Η μουσική είναι δρόμος… Άλλοτε έχει διαδρομές και προορισμούς με απίστευτη θέα, άλλοτε έχει ανηφόρες και κάποια στιγμή μπορεί να χάσεις τον δρόμο σου. Το σημαντικό είναι να μείνεις στον δικό σου προορισμό…».

Ένας δρόμος, λοιπόν, που συνεχίζεται. Από τη Ρόδο στο Παρίσι και από εκεί ακόμη πιο μακριά…

Ακολουθεί η συνέντευξη στη «Ροδιακή»:

Το Φεστιβάλ «Ευρωπαϊκή Πολυφωνία» ξεκίνησε το 2019. Πώς γεννήθηκε αυτή η ιδέα και ποιο ήταν το αρχικό σας όραμα;

Η ιδέα γεννήθηκε μέσα από μια ουσιαστική συνάντηση με τον Χρύσανθο Αντωνίου, καλλιτεχνικό συν-διευθυντή του Φεστιβάλ. Από την πρώτη μας συζήτηση διαπιστώσαμε ότι μοιραζόμασταν την ίδια αισθητική αντίληψη για τη μουσική και τον πολιτισμό. Έτσι προέκυψε και ο κοινός μας στόχος, δηλαδή μέσω του Φεστιβάλ να μεταμορφώσουμε τη Ρόδο σε μία σύγχρονη καλλιτεχνική πρωτεύουσα και έναν από τους πιο σημαντικούς προορισμούς «πολιτιστικού τουρισμού» διεθνώς.

Από την αρχή θέλαμε το Φεστιβάλ να είναι κάτι περισσότερο από μια σειρά συναυλιών· να αποτελεί έναν ζωντανό χώρο ανταλλαγής ιδεών, εμπειριών και καλλιτεχνικής έμπνευσης. Με τον προγραμματισμό και τις στοχευμένες δράσεις μας, συμβάλλουμε στη δημιουργία ενός διεθνούς θεσμού, ενός σημείου συνάντησης των τεχνών, του Πολιτισμού, της δημιουργικότητας και του διαπολιτισμικού διαλόγου.

Για τέταρτη συνεχή χρονιά το Φεστιβάλ ταξιδεύει στο Παρίσι. Τι σημαίνει για εσάς αυτή η σταθερή παρουσία στο εξωτερικό;

Η παρουσία μας στο Παρίσι για τέταρτη συνεχή χρονιά αποτελεί μια σημαντική κατάκτηση και έμπρακτη επιβεβαίωση της διεθνούς ταυτότητας του Φεστιβάλ. Για εμάς σημαίνει ουσιαστική εξωστρέφεια του ελληνικού πολιτισμού και μια μοναδική ευκαιρία να προβάλουμε τη ροδιακή πολιτιστική κληρονομιά σε ένα από τα σημαντικότερα καλλιτεχνικά κέντρα του κόσμου.

Το γεγονός ότι Ροδίτες δημιουργοί παρουσιάζουν το έργο τους σε εμβληματικούς χώρους της γαλλικής πρωτεύουσας δεν μας γεμίζει μόνο υπερηφάνεια, αλλά αποδεικνύει ότι η τοπική καλλιτεχνική δημιουργία μπορεί να σταθεί ισότιμα στη διεθνή σκηνή. Αυτή η σταθερή γέφυρα που έχουμε δημιουργήσει επιτρέπει στον πολιτισμό της Ρόδου να ταξιδεύει, να ακούγεται και να εμπνέει πέρα από τα ελληνικά σύνορα.

Πώς έχει εξελιχθεί το Φεστιβάλ από την πρώτη διοργάνωση μέχρι σήμερα;

Από την πρώτη του διοργάνωση μέχρι σήμερα, το Φεστιβάλ έχει διαγράψει μια εντυπωσιακή πορεία και έχει πλέον καθιερωθεί ως ένας αναγνωρισμένος πολιτιστικός θεσμός με βαθύ αποτύπωμα στα πολιτιστικά δρώμενα.

Η σημαντικότερη ίσως εξέλιξη είναι η διεθνής του ταυτότητα. Πρόκειται για το μοναδικό φεστιβάλ που έχει αναπτύξει με τέτοια συνέπεια δράσεις και εκτός Ελλάδας, διοργανώνοντας παράλληλες εκδηλώσεις σε χώρες όπως η Γαλλία και η Εσθονία. Αυτή η μετάβαση από μια τοπική πρωτοβουλία σε έναν διεθνή πολιτιστικό θεσμό επιβεβαιώνει ότι το όραμά μας για έναν ανοιχτό, εξωστρεφή και ευρωπαϊκό διάλογο γίνεται πράξη.

Πόσο σημαντική είναι η «γέφυρα» που έχει δημιουργηθεί ανάμεσα στο Παρίσι και τη Ρόδο μέσω του πολιτισμού;

Είναι εξαιρετικά σημαντική, καθώς μέσα από αυτή τη σύνδεση δημιουργούνται νέες συνεργασίες, ανοίγονται δρόμοι για τους καλλιτέχνες μας και αναδεικνύεται η Ρόδος ως ένας τόπος που συνομιλεί ενεργά με το σύγχρονο ευρωπαϊκό πολιτιστικό γίγνεσθαι. Ελλάδα και Γαλλία συνδέονται ιστορικά με ισχυρούς δεσμούς, θεμελιωμένους σε κοινές αξίες και έναν αμοιβαίο, βαθύ σεβασμό για τις τέχνες.

Μέσα από το Φεστιβάλ, η σχέση αυτή μετουσιώνεται σε έναν ζωντανό, δημιουργικό διάλογο, όπου καλλιτέχνες από τις δύο χώρες σμίγουν, ανταλλάσσοντας ερεθίσματα και ιδέες. Αυτή ακριβώς η σταθερή και εξελισσόμενη συνεργασία αποτελεί και την ισχυρότερη εγγύηση για τη μακροβιότητα και την προοπτική της διοργάνωσης.

Αναφέρετε πως στόχος είναι η ανάδειξη της Ρόδου ως καλλιτεχνικής πρωτεύουσας. Πιστεύετε ότι αυτό αρχίζει πλέον να γίνεται πραγματικότητα;

Πιστεύω πως βρισκόμαστε σε τροχιά υλοποίησης αυτού του στόχου. Τα πρώτα σημαντικά βήματα έχουν ήδη γίνει και η Ρόδος διαθέτει όλες τις προϋποθέσεις για να εξελιχθεί ακόμη περισσότερο.

Φυσικά, η ανάδειξη ενός τόπου σε καλλιτεχνική πρωτεύουσα είναι μια δυναμική διαδικασία που απαιτεί διάρκεια. Υπάρχουν ακόμα τεράστια περιθώρια εξέλιξης και ανάπτυξης και εργαζόμαστε μεθοδικά, ώστε η Ρόδος να εδραιώσει τη θέση της στον διεθνή πολιτιστικό χάρτη.

Τι κάνει το Φεστιβάλ «Ευρωπαϊκή Πολυφωνία» να ξεχωρίζει από άλλες πολιτιστικές διοργανώσεις;

Αυτό που το κάνει να ξεχωρίζει είναι, πρωτίστως, η ιδιαίτερη αισθητική του ταυτότητα. Από την πρώτη στιγμή επιλέξαμε να δημιουργήσουμε έναν πολιτιστικό θεσμό με ξεκάθαρο καλλιτεχνικό προσανατολισμό, που δίνει έμφαση στην ποιότητα, τη δημιουργικότητα και τον ουσιαστικό διάλογο μεταξύ διαφορετικών μουσικών πολιτισμών.

Την ίδια στιγμή, η διεθνής του διάσταση το καθιστά μοναδικό. Είναι ένα φεστιβάλ που δεν περιορίζεται στην Ελλάδα, αλλά αναπτύσσει δράσεις και στο εξωτερικό, όπως στη Γαλλία και την Εσθονία, δημιουργώντας γέφυρες συνεργασίας με σημαντικούς ευρωπαϊκούς πολιτιστικούς φορείς.

Η πρωτοτυπία των εκδηλώσεων, η εξωστρέφεια και η συνέπεια στο καλλιτεχνικό του όραμα είναι τα βασικά στοιχεία που διαμορφώνουν τη μοναδική του ταυτότητα και το διαφοροποιούν από άλλες πολιτιστικές διοργανώσεις.

Το Φεστιβάλ δίνει έμφαση και στους νέους. Πόσο σημαντική είναι για εσάς η μουσική παιδεία;

Η μουσική παιδεία είναι πολύ σημαντική για εμάς και αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς άξονες του Φεστιβάλ. Στο πλαίσιο αυτό, το εκπαιδευτικό πρόγραμμα του Φεστιβάλ, σε συνεργασία με την παιδαγωγική χορωδία Mikrokosmos, επισκέπτεται δημοτικά σχολεία της Ρόδου, δίνοντας στα παιδιά τη δυνατότητα να γνωρίσουν τον κόσμο της χορωδιακής μουσικής και της συλλογικής δημιουργίας.

Η ανταπόκριση που συναντούμε κάθε χρόνο είναι ιδιαίτερα συγκινητική. Ακόμη και πριν ανοίξουν οι αιτήσεις συμμετοχής των σχολείων, υπάρχει ήδη μεγάλο ενδιαφέρον, γεγονός που αποδεικνύει τη δίψα των παιδιών και των εκπαιδευτικών για ουσιαστική μουσική διαπαιδαγώγηση.

Για εμάς, αυτή η σχέση με τη νέα γενιά αποτελεί επένδυση στο μέλλον του πολιτισμού.

Ποια θεωρείτε τη μεγαλύτερη επιτυχία αυτών των επτά χρόνων πορείας;

Η επιτυχία μετριέται κυρίως από την αγάπη και την εμπιστοσύνη του κόσμου, από τον τρόπο με τον οποίο έχει αγκαλιάσει την «Ευρωπαϊκή Πολυφωνία» και την έχει εντάξει πλέον στον πολιτιστικό του ορίζοντα.

Το γεγονός ότι κάθε χρόνο υπάρχει προσμονή για το επόμενο Φεστιβάλ είναι για εμάς η πιο μεγάλη δικαίωση. Αυτή η ιδιαίτερη σχέση με το κοινό μάς δίνει τη δύναμη να συνεχίζουμε να εξελισσόμαστε, να τολμάμε νέες ιδέες και να διατηρούμε ζωντανό το όραμα με το οποίο ξεκινήσαμε το 2019.

Αν μιλούσατε σε ένα παιδί από τη Ρόδο που ονειρεύεται να ασχοληθεί με τη μουσική, τι θα του λέγατε;

Δεν ξέρω αν είμαι το κατάλληλο άτομο για να δώσω συμβουλές. Γενικά δεν μ’ αρέσει και ιδιαίτερα σε ένα παιδί που έχει όλο το μέλλον μπροστά του και μπορεί να είναι αυτόφωτο.

Αν όμως έπρεπε, θα του έλεγα πως η μουσική είναι δρόμος… Άλλοτε έχει διαδρομές και προορισμούς με απίστευτη θέα, άλλοτε έχει ανηφόρες και κάποια στιγμή μπορεί να χάσεις τον δρόμο σου. Το σημαντικό είναι να μείνεις στον δικό σου προορισμό… Μόνο τότε θα νιώσεις αληθινός, που μην ξεχνάμε πως η αλήθεια στην τέχνη είναι το θεμέλιό της…

Η μουσική για εσάς είναι περισσότερο έκφραση, αποστολή ή τρόπος ζωής;

Είναι και τα τρία!

Τρόπος ζωής, γιατί μέσα από το πέρασμα των χρόνων, όταν ασχολείσαι 20 ώρες την ημέρα με τη μουσική, τότε σε διαμορφώνει, σε εξελίσσει, με λίγα λόγια, σε μεγαλώνει…

Έκφραση, γιατί με καταλαβαίνει, με νιώθει, με αφουγκράζεται και είναι πάντα παρούσα… Μην ξεχνάμε πως η μουσική ζει και έχει επιβιώσει μέχρι σήμερα μέσα από μεγάλες καταστροφές της ανθρωπότητας. Έχει μια αυτούσια δύναμη να επιβιώνει…

Και αν είναι αποστολή, το καταλαβαίνεις μέσα από το πέρασμα του χρόνου… Όταν τη μοιράζεσαι, όταν η μουσική σου επηρεάζει άλλους ανθρώπους, τότε είναι σαν να λες: «Έκανα τη δουλειά μου».