Αρνητικό κλίμα αλλά και ευκαιρίες

Ωθηση στα έσοδα θα έδινε η βελτίωση των εγκαταστάσεων των λιμανιών μας και η δημιουργία home port

Αρνητικό κλίμα αλλά και ευκαιρίες διαμορφώνει το διεθνές περιβάλλον της βιομηχανίας της κρουαζιέρας καθώς οι μεγάλες εταιρείες δεν φαίνονται σε θέση να πραγματοποιήσουν μεγάλες επενδύσεις πλην όμως αναζητούν αγορές από τις οποίες θα μπορέσουν να αυξήσουν την μέση απόδοση ανά επιβάτη που έχει περιέλθει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Για την Ελλάδα που βλέπει να αυξάνονται οι transit επιβάτες αλλά όχι και το πολύ πιο προσοδοφόρο homeporting το μήνυμα είναι σαφές: ανταγωνιστικότερα τιμολόγια από τα λιμάνια και βελτίωση των υποδομών. Αυτό τονίζουν κύκλοι της βιομηχανίας, υπογραμμίζοντας πως η Ανατολική Μεσόγειος και το Αιγαίο ειδικότερα μπορούν να προσελκύσουν ακόμα περισσότερα κρουαζιερόπλοια αλλά όχι και επενδύσεις από τις εταιρείες. Τα στοιχεία από τα αποτελέσματα των τριών μεγάλων του κλάδου δηλαδή των Carnival, Royal Caribbean και Norwegian Cruise Lines δείχνουν ακριβώς αυτό: την οριακή κερδοφορία ανά επιβάτη και την περικοπή των επενδυτικών προγραμμάτων σε νέα πλοία και άλλες δραστηριότητες προκειμένου να αντιμετωπιστεί τόσο η πλεονάζουσα προσφορά που έχουν δημιουργήσει οι δεκάδες παραγγελίες υπερσύγχρονων κρουαζιερόπλοιων όσο και να εξορθολογιστεί το κόστος λειτουργίας τους. Μέχρι πριν την κρίση και κάποια ατυχήματα όπως το προαναφερθέν οι δείκτες του κλάδου ανθούσαν είτε σε επίπεδο εσόδων είτε σε επίπεδο δυναμικότητας είτε σε επίπεδο κερδοφορίας. Έτσι οι operators προχώρησαν σε μαζικές παραγγελίες νέων κρουαζιερόπλοιων υπο το δόγμα «χτίστο και θα γεμίσει» και εδώ και μερικά χρόνια δεκάδες νέα πλοία παραδίδονται ετησίως. Ο κορεσμός στα βασικότερα πεδία δραστηριοποίησης τους, που είναι η Καραϊβική και η Αλάσκα δεν προβλημάτιζε καθώς η Μεσόγειος και η Ασία έμπαιναν στο παιχνίδι. Με την κρίση όμως οι επιχειρηματίες για να γεμίσουν τα πλοία τους προσέφυγαν σε επιθετικές τιμολογιακές πολιτικές που έφεραν μεν τους επιβάτες πλην όμως περιόρισαν δραματικά τις αποδόσεις των πλοίων. Σύμφωνα με στοιχεία της βιομηχανίας πριν 30 χρόνια η ελάχιστη τιμή ανά άτομο για μια 7ήμερη κρουαζιέρα στην Καραϊβική ήταν στα 799 δολάρια δηλαδή στα 1.875 δολάρια με σημερινές τιμές. Σήμερα ένα επιβάτης για το ίδιο ταξίδι μπορεί να εξασφαλίσει θέση με μόλις 299 δολάρια στην Carnival και 529 στην Royal Caribbean. Αυτό μπορεί να είναι καλό για τους επιβάτες αλλά όχι και για τις εταιρείες οι οποίες ναι μεν γεμίζουν τα πλοία τους πλην όμως κρατούν πιεσμένα τα περιθώρια κέρδους και πετούν έξω από το παιχνίδι τους μικρότερους παίκτες. Οι εταιρείες έχοντας αντιληφθεί αυτή την πραγματικότητα, δηλαδή την υπερπροσφορά των διαθέσιμων ταξιδιών από τα πολλά πλοία έχουν παγώσει τις παραγγελίες για νεότευκτα. Ο παγκόσμιος στόλος των ποντοπόρων (όχι των μικρών) κρουαζιερόπλοιων σύμφωνα με το Tradewinds ανέρχεται σήμερα στα 283 πλοία που παρέχουν 440 χιλιάδες θέσεις επιβατών. Το παγκόσμιο βιβλίο παραγγελιών για την επόμενη 5ετία έχει μόλις 17 επιπλέον πλοία που ανήκουν κυρίως στις Carnival, Royal Caribbean και Norwegian Cruise Lines. Συνολικά όταν παραδοθούν θα προσθέσουν άλλες 50 χιλιάδες θέσεις αυξάνοντας την προσφορά μόλις κατά 2,3% συνολικά στην 5ετία. Και εδώ κρύβεται η ελπίδα των μετόχων: Το πρώτο εξάμηνο τα αποτελέσματα των Royal Caribbean και της Norwegian Cruise Lines ήταν καλύτερα των αναμενομένων. Ανακοίνωσαν επίσης βελτίωση της εικόνας για τις κρατήσεις του 2014 και προέβλεψαν ενίσχυση των περιθωρίων τους κατά 2 έως 5%. Η Carnival παρέμεινε πάντως υπό πίεση με τα έσοδα από εισιτήρια να υποχωρούν κατά 2,4%. Η αναζήτηση περαιτέρω βελτίωσης πραγματοποιείται σε αναδυόμενες αγορές όπως η Ανατολική Μεσόγειος αν και η ένταση στη Συρία, η πολιτική αστάθεια στην Τουρκία και η κατάσταση στην Αίγυπτο «πάνε πίσω» την αγορά και ας ευνοείται βραχυπρόθεσμα το Αιγαίο σημειώνουν οι ψυχραιμότεροι εκ των παρατηρητών του κλάδου. Για να κρατήσει την ανοδική της τάση η Ελλάδα πρέπει να αποκτήσει ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα και όχι μόνο την ευκαιριακή κίνηση από τα παραπάνω γεωπολιτικά γεγονότα επισημαίνουν οι ειδικοί. Σύμφωνα με την Εθνική Τράπεζα παρά την ελκυστικότητα της χώρας μας ως προορισμού κρουαζιέρας (απορροφά το 17% των επισκέψεων σε ευρωπαϊκά λιμάνια), το όφελος της ελληνικής οικονομίας από το συγκεκριμένο κλάδο είναι σχετικά χαμηλό. Βασική αιτία είναι η χαμηλή χρήση των ελληνικών λιμανιών ως βάσεων εκκίνησης κρουαζιέρας. Συγκεκριμένα, μόλις το 16% των επιβατών κρουαζιέρας που επισκέπτονται την Ελλάδα ξεκινούν από ελληνικό λιμάνι ενώ το αντίστοιχο ποσοστό εκτιμάται κοντά στο 75% στην Ιταλία και στην Ισπανία. Η Ελλάδα μπορεί να επωφεληθεί από την αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης και να αυξήσει τα ετήσια έσοδα του κλάδου κατά περίπου €300 εκατ. και έτσι αυτά να προσεγγίσουν τα €900 εκατ. σε ορίζοντα πενταετίας. Ωστόσο, η σημαντικότερη ώθηση στα έσοδα του κλάδου θα μπορούσε να δοθεί αν ενισχυόταν ο ρόλος των ελληνικών λιμανιών ως βάσεις κρουαζιέρας. Αν τα 2/3 των επιβατών που επισκέπτονται την Ελλάδα ξεκινούσαν από ελληνικά λιμάνια, ακόμα και με σταθερή διεθνή ζήτηση, τα συνολικά ετήσια έσοδα θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα €1,2 δισ. το 2016 από €0,6 δισ. το 2011. Στην περίπτωση που θα έχουμε παράλληλα αύξηση της διεθνούς ζήτησης (30 εκατ. το 2016) και του home porting σε ελληνικά λιμάνια (τα 2/3 των επιβατών που επισκέπτονται την Ελλάδα να ξεκινούν από ελληνικό λιμάνι), τα συνολικά ετήσια έσοδα θα μπορούσαν να εκτιναχθούν σε επίπεδο κοντά στα €2 δισ. το 2016 σύμφωνα πάντοτε με την μελέτη της Εθνικής Τράπεζας. Το πρόσθετο άμεσο ετήσιο όφελος για την ελληνική οικονομία από τον κλάδο κρουαζιέρας μπορεί να φθάσει από €300 εκατ. έως €1,3 δισ. σε ορίζοντα πενταετίας. Η αύξηση αυτή των άμεσων εσόδων μπορεί να λειτουργήσει πολλαπλασιαστικά, δημιουργώντας συνολικά 10.000-30.000 νέες θέσεις εργασίας. Πηγή:capital.gr