Πολλοί Δωδεκανήσιοι διέπρεπαν ως επιστήμονες κατά τη διάρκεια της ιταλικής κατοχής
ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΚΕ 1073 ΦΟΡΕΣ
Μεταξύ αυτών, ο Αθηναγόρας Θ. Κωνσταντινίδης
Γράφει ο
Κυριάκος Ι. Φίνας
Κατά τη διάρκεια του χρονικού διαστήματος της ιταλικής κατοχής της Δωδεκανήσου (1912-1945), 33 χρόνια, πολλοί νέοι τότε Δωδεκανήσιοι διέπρεπαν, ως φοιτητές στα ιταλικά Πανεπιστήμια και στη συνέχεια ως διπλωματούχοι επιστήμονες.
Ένας εξ αυτών ήταν και ο αείμνηστος Αθηναγόρας, γιος του Θεόδωρου Κωνσταντινίδη (1876-1950), με καταγωγή από το Βάτι της Ρόδου, ο οποίος είχε δεσμούς με τη Λίνδο και ο οποίος με την αμέριστη υποστήριξη της ροδιακής Ομογένειας εκλέκθηκε στην τουρκική Βουλή της Κωνσταντινούπολης κατά τη χρονική περίοδο 1908-1912.
Εξαρχής, η τουρκική κυβέρνηση, δεν έβλεπε με καλό μάτι τη δραστηριότητα του εν λόγω Ρόδιου βουλευτή. Είχε αποφασίσει, ως φαίνεται, να εμποδίσει, έστω και με παράνομο τρόπο, την επανεκλογή του, η οποία, ως εξελισσόταν η κατάσταση θεωρούνταν βέβαιη, καθόσον στο πρόσωπό του συνέπιπτε η επιλογή του ροδιακού λαού. Εν τω μεταξύ, όμως, οι Τούρκοι δεν πρόφθασαν να θέσουν σε εφαρμογή το εκλογικό τους πραξικόπημα, γιατί αρχές Μαΐου 1912 μεσολάβησε η ιταλική κατοχή της Δωδεκανήσου.
Ο Θεόδωρος Κωνσταντινίδης, ως βουλευτής Ρόδου, ενημέρωνε κατά χρονικά διαστήματα τους προεστούς της Λίνδου διά τις δραστηριότητές τους.
Στη συνέχεια, παραθέτουμε χειρόγραφη επιστολή του με ημερομηνία 15 Αυγούστου 1909, την οποία έστειλε στους προεστούς της Λίνδου Αναστάσιο Β. Ιωαννίδη και Στέφανο Σ. Σαββαΐδη, στο οποίο περιλαμβάνονται διάφορες πληροφορίες της τότε δύσκολης και κρίσιμης εποχής.
Ο μακαρίτης ιατρός και βουλευτής Ρόδου στη Βουλή της Κωνσταντινούπολης, 1908-1912, Θεόδωρος Κωνσταντινίδης, σε σημείωμά του στη «Ροδιακή» στις 28.1.1916, αρ. φύλλου 22, αναφερόμενος στην κατάσταση της Ρόδου, μεταξύ 1900-1916, γράφει σχετικά, μεταξύ άλλων, τα εξής: «...Προ πάντων, δε, εις την Δημοσίαν Εκπαίδευσιν και εν γένει Πνευματικήν προαγωγήν του τόπου, ο ανακαινιστής και ο την πρώτην ώθησιν τους ήτο ο Ιωακείμ Βαλασιάδης. Τοιούτοι Αρχιερείς τιμώσιν ούτως το Γένος και την ορθοδοξίαν.
Μετά πολλάς έκτοτε διακυμάνσεις της τύχης, καθάς το σκάφος της Ρόδου περιεπλανήθη από σκοπέλων εις υφάλους, ηυτύχησε και πάλιν να αποκτήσει πολλούς αντάξιους διαδόχους εκείνου, τον νυν Αρχιερέα Απόστολου Τρύφωνος, όστις υπό τας σημερινάς χαλεπάς και αντιξόους περιστάσεις, δεξιώς οικοστροφών, πατρικώς ποιμαντορεύων και ρηξικελεύθως προς την πρόοδον ελαύνων, δύναται να θεωρηθή ιεραπόστολος και άρδην μεταρρυθμιστής των Εκκλησιαστικών, Εκπαιδευτικών και Κοινοτικών πραγμάτων του τόπου».
* * *
Οι Δωδεκανήσιοι, πίστεψαν, πράγματι, ότι οι Ιταλοί ήλθαν ως ελευθερωτές. Έτσι, χωρίς να χάνουν καιρό, αμέσως ίδρυσαν στα νησιά τους Αυτόνομους Οργανισμούς, οι οποίοι θα προετοίμαζαν το έδαφος για την Ένωση. Εντός του Μαΐου συνέστησαν Επιτροπή («Πολιτεία Καλυμνίων») από 51 αντιπροσώπους και αρχές Ιουνίου 1912, τα υπόλοιπα νησιά μαζί με την Κάλυμνο, οργάνωσαν το Πανδωδεκανησιακό Συνέδριο στην Πάτμο, με σκοπό την ίδρυση ενιαίου φορέα της Δωδεκανήσου.
Προς καλύτερη οργάνωση συγκροτήθηκε λαϊκή αντιπροσωπεία στη Ρόδο με γραμματέα τον δικηγόρο Γ. Θ. Γεωργιάδη, με υποστήριξη του υποπρόξενου Στ. Λιάτη, με τη φαινόμενη δικαιολογία του Προξένου Παπαδάκη ότι αντιπροσώπευε τα συμφέροντα των Ελλήνων αποκλειστικά υπηκόων, που κατοικούσαν στη Ρόδο. Αυτή ήταν, άλλωστε, και η γραμμή της Ελληνικής Κυβέρνησης.
Παρά, όμως, την αντίδραση των Ιταλών, το Πανδωδεκανησιακό Συνέδριο της Πάτμου πραγματοποιήθηκε στις 4 Ιουνίου (π. ημερολόγιο) στο ιερό νησί του Ιωάννου του Θεολόγου τις εργασίες του οποίου παρακολούθησε και ο Θεμιστοκλής Σοφούλης από την ηγεμονία της Σάμου, με την προτροπή της Ελληνικής Κυβέρνησης της οποίας Πρωθυπουργός ήταν ο Εθνάρχης Ελευθέριος Βενιζέλος.
Κατά τρόπον, δε, διακριτικό, το Συνέδριο παρακολούθησε και ο διπλωματικός υπάλληλος Ίων Δραγούμης.
Το ψήφισμα που εκδόθηκε μετά το πέρας των εργασιών του Συνεδρίου. Ρητά και κατηγορηματικά στην τρίτη παράγραφο αναφέρει ότι το Συνέδριο των Πληρεξουσίων της Δωδεκανήσου: «...Διακηρύσσει του προαιώνιου Εθνικού του πόθου, της Ενώσεως μετά της Ενώσεως μετά της Μητρός Ελλάδος...».
Παράλληλα και όλα τα νησιά της Δωδεκανήσου είχαν υπογράψει και είχαν εκδόσει ψηφίσματα για την Ένωση. Η Ιταλική Κυβέρνηση δεν δέχθηκε το Ψήφισμα των Αντιπροσώπων της Δωδεκανήσου και το απέρριψε χωρίς συζήτηση.
Μετά την εχθρική συμπεριφορά, που έδειξε η Ιταλική Διοίκηση για το Συνέδριο της Πάτμου, το οποίο διέλυσε διά της βίας, Επιτροπή αποτελούμενη από τον Ιατρό και πρώην Βουλευτή Ρόδου Θεόδωρο Κωνσταντινίδη από τη Ρόδο, Ν. Β. Καλαβρό από την Κάλυμνο και Μιχαήλ Βενιαμίν από τη Σύμη, επισκέφθηκαν τη Βιέννη, τη Ρώμη, το Παρίσι και το Λονδίνο, προκειμένου να ενημερωθούν οι εκεί Κυβερνήσεις, καθώς και η ευρωπαϊκή κοινή γνώμη. Το ταξίδι αυτό στην Ευρώπη ενέκρινε και ο Πρωθυπουργός Ελευθέριος Βενιζέλος.
Αθηναγόρας Θ. Κωνσταντινίδης
«Η Ροδιακή» στο αρ. φύλλου 1861 της 26ης Σεπτεμβρίου 1938, ημέρα Σάββατο, δημοσίευσε το παρακάτω σημείωμα:
Eπιτυχία Ρόδιου επιστήμονα
«Πληροφορούμεθα ευχαρίστως, ότι ο φέρελπις συμπολίτης μηχανικός κ. Αθηναγόρας Θ. Κωνσταντινίδης επέτυχε χάρις εις τα εξαίρετα πιστοποιητικά των σπουδών του, τόσον εν τω Πανεπιστημίω της Πίζης, όσον και εν τοις Πολυτεχνίοις Τορίνου και Μιλάνου, να διοριστή από διμήνου, ήδη, ως μηχανικός παρά τη Διευθύνσει των Δημοσίων Έργων του Μιλάνου και ειδικώς διά τα έργα Ανωτέρας Τέχνης, καταρτίσας, μάλιστα, τα σχέδια και τους υπολογισμούς μιας μεγάλης γέφυρας ενός ποταμοφράκτου και ενός πύργου ύψους 55 μέτρων μετά δεξαμενής και υδρογείου διά το μέγα στρατιωτικόν νοσοκομείον του Μιλάνου.
Ο διορισμός του Ροδίου επιστήμονος εις τοιαύτην σπουδαίαν θέσιν και μάλιστα εις την πλουσιωτέραν και βιομηχανικοτέραν πόλιν της Ιταλίας αποτελεί μεγάλην τιμήν δια την Ρόδον και ιδία διά το μικρόν χωρίον Βάτι, εξού εξήλθον και τόσοι άλλοι καλοί επιστήμονες.
Συγχαίρομεν θερμώς τον φέρελπιν επιστήμονα διά τας επιτυχίας του, οίτινες αποτελούν ευτυχές προοίμιον της ασφαλούς του ευδοκιμήσεως, συγχαίροντες συγχρόνως και του εν Βάτι γηραιού πατέρα του κ. Θεόδωρου Κωνσταντινίδην, ιατρού, ευτυχήσαντα να ίδη τα τέκνα του, ως ωνειρεύθη και ηθέλησε».
Να σημειωθεί επί του προκειμένου ότι και ο μεγαλύτερος από τον Αθηναγόρα Κωνσταντινίδη, γιος του ιατρού Θεοδώρου Κωνσταντινίδη, Αχιλλέας, διακρίθηκε ως νομικός, τον οποίο χρησιμοποιούσε και ο μακαρίτης πατέρας μου σε κάθε νομική υπόθεση.
Ο Αχιλλέας Θ. Κωνσταντινίδης διετέλεσε επί οκταετία και πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Ρόδου. Ωστόσο, ο μακαρίτης Αχιλλέας Θ. Κωνσταντινίδης ασχολούνταν και με τη δημοσιογραφία με άρθρα στη «Ροδιακή» που αναφέρονταν σε δωδεκανησιακά δρώμενα, αλλά και ειδικότερα πολιτιστικού ενδιαφέροντος της Ρόδου.
Εξάλλου, όπως καταφαίνεται και από την ειδησεογραφία της δεκαετίας του 1910, ο Θεόδωρος Κωνσταντινίδης προσπαθούσε να συγκεντρώνει όσο το δυνατόν περισσότερο υλικό, σχετικό με τις αρχαΐζουσες λέξεις και τα τοπωνύμια της Ρόδου. Αυτό το έκανε όχι μόνο ο ίδιος, αλλά προέτρεπε, μέσω του Τύπου και τους διδασκάλους των χωριών, καθώς και λοιπούς λόγιους να ασχοληθούν συστηματικά με την έρευνα αυτή.
Το βιβλίο του αείμνηστου Θεόδωρου Κωνσταντινίδη, το οποίο κυκλοφόρησε, το προλόγισε ο γιος του Αθηναγόρας.
***
Χωρίς να θεωρηθώ υπερβολικός, ειλικρινά διαπιστώνω ότι η οικογένεια του μακαρίτη γιατρού Θεόδωρου Κωνσταντινίδη διαδοχικά έχει να παρουσιάσει στη ροδιακή κοινωνία εκλεκτούς επιστήμονες.
Σήμερα την ευεργετική αυτή παράδοση την συνεχίζουν άριστα και τα δύο εγγόνια του βραβευθέντος στην Ιταλία το 1938 αείμνηστου Αθηναγόρα Θ. Κωνσταντινίδη: Γεώργιος και ο μικρότερος Αθηναγόρας Σκιαδόπουλος. Ο μεν Γεώργιος αρχιτέκτονας με Μaster, o δε Αθηναγόρας, αφού τελείωσε στην Αθήνα ηλεκτρολόγος μηχανικός, τώρα κάνει και διδακτορικό στο Stanford των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Τέλος, συγχαρητήρια και στους γονείς του Γιώργου και Αθηναγόρα, Κωνσταντίνο και Ελένη για τα βλαστάρια τους.
Ακολουθήστε τη Ροδιακή στο Google News
